Türkiye-Almanya Federal Cumhuriyeti Siyasi ve Ekonomik İlişkileri

1790’da Prusya Krallığı ile bir barış ve dostluk anlaşması imzalayan Osmanlı İmparatorluğu, özellikle II. Abdülhamit döneminde Almanya ile askeri ilişkilerini geliştirmiştir. Birinci Dünya Savaşı sırasındaki müttefiklik bağının yanı sıra, o dönemde İstanbul-Bağdat demiryolunun yapımı gibi önemli yatırımlarda Osmanlı İmparatorluğu ile Almanya işbirliği içerisinde olmuştur. 1933’ten sonra Hitler Almanya’sını terkeden Yahudi, solcu, liberal Alman akademisyen ve mühendisler Türkiye'ye davet edilmiş, bu aydınların ülkemizde Üniversitelerin yeniden örgütlenmesinde, sanayi tesisleri ve şirketlerin kurulmasında değerli katkıları olmuştur. Soğuk Savaş döneminde Federal Almanya ile ticari, ekonomik ve kültürel ilişkilerimiz yoğun olarak devam etmiş; 1960’larda, Almanya ile Türkiye arasında imzalanan İşgücü Anlaşmasıyla, çok sayıda vatandaşımız çalışmak için Almanya’ya gitmiştir.

Avrupa’daki önemli müttefiklerimizden biri olan Almanya ile günümüzde de siyasi, ekonomik, askeri ve beşeri boyutları olan çok yönlü ilişkilerimiz bulunmaktadır. Üst düzey karşılıklı ziyaretlerin yanı sıra teknik seviyelerde temaslar düzenli şekilde gerçekleştirilmektedir.

Almanya'yla ikili ilişkilerimizde 2 Haziran 2016’da Almanya Federal Meclisi’nin 1915 olaylarını “soykırım” olarak tanıma kararıyla başlayan ve diğer olumsuz gelişmelerin de yaşandığı sorunlu bir dönem yaşanmıştır. 2018’den itibaren sürdürülen diyalog ve atılan karşılıklı adımlar sayesinde ilişkilerde belirli ölçüde normalleşme sağlanabilmiştir.

Dönemin Alman Dışişleri Bakanı Sigmar Gabriel 5 Haziran 2017 tarihinde ülkemize resmi ziyaret gerçekleştirmiştir. Bakan Gabriel, Sayın Bakanımızla görüşmelerinin yanısıra, Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından da kabul edilmiştir.

Sayın Bakanımız 29 Mayıs 2018’de Solingen Anma Töreni vesilesiyle Solingen’e bir ziyaret gerçekleştirmiş ve mevkidaşı Heiko Maas’ın yanısıra, Şansölye Merkel ve Kuzey Ren-Vestfalya Eyalet Başbakanı Armin Laschet ile görüşmeler gerçekleştirmiştir.

Sayın Cumhurbaşkanımızın 27-29 Eylül 2018 tarihlerinde gerçekleştirdiği Devlet Ziyareti başta olmak üzere siyasi temaslar artmış, bu çerçevede anılan ziyaret öncesinde Alman Dışişleri Bakanı Heiko Maas 5-6 Eylül 2018 tarihlerinde ülkemizi ziyaret etmiştir.

2018 yılı içinde, başta Sayın Bakanımız ile eski Dışişleri Bakanı Gabriel ve daha sonra halefi Heiko Maas arasında yürütülen yapıcı diyalog ile Sayın Cumhurbaşkanımızın Almanya'ya gerçekleştirdiği devlet ziyareti bu normalleşme sürecinde önemli aşamaları teşkil etmiştir.

Sayın Bakanımız Alman mevkidaşı Maas ile 1 Şubat 2019’da Bükreş’te AB Gayrıresmi Dışişleri Bakanları Toplantısı (Gymnich), 4 Nisan 2019’da Vaşington’da düzenlenen NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı, 17 Mayıs 2019’da Helsinki’de Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi 129. Toplantısı ve 26 Eylül 2019’da New York’ta 74. BM Genel Kurul Toplantısı marjında görüşmüştür. Dışişleri Bakanı Maas, 26 Ekim 2019 tarihinde Ankara’ya bir çalışma ziyareti gerçekleştirmiştir.

Son yıllarda çeşitli vesilelerle ülkemizde ağırladığımız Şansölye Merkel son olarak 24 Ocak 2020 tarihinde ülkemize bir çalışma ziyareti düzenlemiş ve İstanbul’da Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından kabul edilmiştir.

Almanya’da yaklaşık 3 milyon Türk kökenli göçmen bulunması ilişkilerimizin beşeri boyutunu teşkil etmektedir. Vatandaşlarımız Almanya'nın sosyal hayatına ve ekonomik refahına yıllardır katkıda bulunmaktadır. Almanya’da halen Türk kökenli 3 Avrupa Parlamentosu üyesi, 16 Federal Parlamento üyesi, 48 Eyalet Milletvekili ve 423 Belediye Meclisi üyesi görev yapmaktadır.