Mali'nin Ekonomisi

Mali ekonomisi temel olarak tarıma, özellikle de altın ve pamuk ihracatına (toplam ihracatının % 86,71’i) dayanmaktadır.

Dünya Bankası tarafından Nisan 2018 tarihinde yayımlanan “Emtia Piyasaları Görünümü 2018” raporuna göre Afrika’da Gana, Sudan ve Güney Afrika Cumhuriyeti’nden sonra en fazla altın üretilen 4. ülke olan Mali’nin 2018 yılı altın üretimi 49 ton olarak gerçekleşmiştir.

Topraklarının % 65’i çöl olan Mali’de tarım üretimi, ülkeyi boydan boya geçen Nijer Nehri deltasında yoğunlaşmıştır. Çalışan nüfusun % 80'i tarım ve balıkçılık sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Mali’nin başlıca tarım ürünleri; tahıl, pirinç, pamuk, yer fıstığı, şeker kamışı ve çeşitli meyve ve sebzelerdir. Hayvancılık da ekonominin gelişen bir diğer alanını oluşturmaktadır.

Mali’nin okyanus kıyısı bulunmamaktadır. Öte yandan, Afrika’nın üçüncü en uzun nehri Nijer’de tatlı su balıkçılığı yaygındır. Ülke boksit, altın, demir, bakır, nikel, fosfat, manganez, uranyum, lityum, kireçtaşı ve tuz gibi yeraltı kaynaklarına sahiptir. Ancak, şimdiye kadar sadece tuz, demir, altın cevheri ve kireç taşı gibi yerel kaynakların üretimine başlanmıştır.

Kuzey bölgelerinde Timbuktu benzeri UNESCO Dünya Miras Listesine alınan yerlerde turizm sektörü geçmişte önemli sayılabilecek bir getiri sağlamış, büyük yatırımlar yapılmasına rağmen ülkenin kuzeyinde patlak veren Tuareg krizinin ardından ortaya çıkan güvenlik sorunları nedeniyle bu sektörde yeterli gelişim sağlanamamıştır. 2011 yılında yaşanan kuraklık, ülkenin kuzeyinin radikal silahlı gruplar tarafından işgal edilmesi ve 2012 askeri darbesinin yarattığı ilave etki Mali ekonomisinin 2012 yılında tahmini olarak % 3 daralmasına yol açmıştır. Ancak, 2011 ve 2012 yıllarındaki ekonomik yavaşlama ve artan güvenlik sorunları sonrası, 2014 yılından itibaren Mali ekonomisi yıllık ortalama %5’lik bir büyüme performansı sergilemiştir. IMF verilerine göre, Mali ekonomisi 2019 yılında %5,1 büyümüştür. Ülkede kişi başına düşen milli gelir 927 Amerikan doları seviyesine ulaşmıştır.

Dünyanın en az gelişmiş ülkelerinden birisi olan Mali dünyada birçok uluslararası kuruluştan ve ülkeden yardım almaktadır. 1991 yılından önce Rusya ve Çin gibi ülkelerin yanı sıra özellikle Varşova paktından çeşitli yardımlar alan Mali, yönetim değişikliğinden sonra Dünya Bankası, IMF, Arap Kalkınma Bankası, Afrika Kalkınma Bankası, Avrupa Birliği, ABD ve Japonya gibi ülkeler ile Arap ülkelerinin çeşitli fonlarından önemli yardım ve destekler almaya başlamış olup, bu destekler halen devam etmektedir.

Mali’de sanayi henüz yeterince gelişmemiştir. Ülkede sınırlı ölçüde kurulmuş olan ve hemen tamamı küçük ölçekli kabul edilen ve teknolojik açıdan oldukça geri kalmış düzeyde olan başlıca işletmeler tarım ürünleri işleme sanayi, küçük ölçekli pamuk işleme, su ürünleri işleme, inşaat malzemeleri ve bazı temel tüketim malları işleme sanayileridir. Sanayileşme alanında atılıma geçmek amacıyla yurt dışından yatırımcıları çekecek politikalar geliştirilmeye çalışılmaktadır. 19-21 Nisan 2018’de düzenlenen ve Türkiye’nin Onur Konuğu Ülke sıfatıyla katıldığı I. Uluslararası Sanayi Fuarı yabancı işadamlarının ülkeye ilgisini çekmek anlamındaki adımlardan birisidir.

Mali’de hizmetler sektörü, bankacılık ve turizm alanlarında yoğunlaşmaktadır. GSYİH’da %37,6 oranında payı bulunan hizmetler sektörünün esas unsurunu bankacılık oluşturmaktadır. Batı Afrika Merkez Bankası Mali ile birlikte Batı Afrika’da yer alan 7 ülkenin (Benin, Burkina Faso, Fildişi Sahilleri, Mali, Nijer, Senegal, Togo) Merkez Bankası olarak görev yapmaktadır. Üye ülkelerin döviz girdileri Batı Afrika Frangı Bölgesi döviz havuzuna gitmekte, daha sonra dövizle ilgili harcamalarında bu havuzdan üye ülkelere ödemelerde bulunulmaktadır.