Mali'nin Siyasi Görünümü

Mali Federasyonu Haziran 1960’ta Fransa’dan bağımsızlığını ilan etmiş, takip eden 2 aylık gergin bir süreç sonucunda Senegal ve Fransız Sudan’ı Federasyon’u sona erdirmiştir. Fransız Sudan’ı yöneticileri ise ülkenin ismini Mali olarak değiştirerek 22 Eylül 1960’ta bağımsızlık ilan etmişlerdir.

2012 yılı Nisan ayında Cumhurbaşkanlığı seçimleri yapılması öngörülürken, 22 Mart 2012 tarihinde Mali ordusundan Yüzbaşı Amadou Haya Sanogo ve çevresindeki askerler, ülkenin kuzeyindeki örgütlere karşı mücadelede kendilerine yeterli destek verilmediği gerekçesiyle dönemin Cumhurbaşkanı Amadou Toumani Toure’yi (ATT) devirerek yönetimi ele geçirmiştir.

ECOWAS önderliğinde 6 Nisan 2012 tarihinde darbecilerle ECOWAS arasında yönetimin sivillere devredilmesini öngören bir çerçeve anlaşması imzalanmıştır ve dönemin Mali Ulusal Meclis Başkanı Dioncounda Traore geçiş dönemi Cumhurbaşkanı olarak atanmıştır. Bu süreçte merkezi yönetim zayıflamıştır.

Geçiş döneminde yapılan cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucu Ibrahim Boubacar Keita ikinci turda Cumhurbaşkanı olarak seçilmiş ve 4 Eylül 2013 tarihinde yemin ederek görevine başlamıştır.

2013 yılında yapılan Cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği seçimleri sonucunda Mali kurumsal ve anayasal krizini aşmış bulunmaktadır.

29 Temmuz 2018’de ilk turu, 2 Ağustos 2018’de ikinci turu düzenlenen Cumhurbaşkanlığı seçimlerini mevcut Cumhurbaşkanı Ibrahim Boubacar Keïta kazanmıştır.

2018 yılı Kasım ayında düzenlenmesi öngörülen ancak ertelenen Parlamento seçimlerinin ilk turu 29 Mart 2020, ikinci turu 19 Nisan 2020 tarihinde yapılmıştır. Mali Ulusal Meclisi’ndeki 147 milletvekilliğinden 51’ini Mali İçin Birlik (RPM), 24’ünü Mali Demokrasi İttifakı-Afrika Dayanışma ve Adalet Partisi (ADEMA-PASJ), 19’unu Cumhuriyet ve Demokrasi için Birlik (URD) partileri kazanmıştır. Seçim sonuçlarının ilan edilmesinin ardından ülkenin muhtelif şehirlerinde protesto gösterileri düzenlenmiştir.

Malililerarası Diyalog Süreci: Ülkenin kuzeyinde yaşanan Tuareg sorunu halen çözüm beklemektedir. Malililerarası diyalog görüşmeleri kapsamında çatışmaların durdurulması ve müzakerelerde izlenecek yönteme ilişkin yol haritası belgeleri Mali Hükümeti temsilcileri ve görüşmelere katılan 6 silahlı grup temsilcisi tarafından 24 Temmuz 2014’te Cezayir’de imzalanmıştır.

Cezayir Süreci sonucunda ortaya çıkan ve Mayıs-Haziran 2015’te imzalanan Mali Barış ve Uzlaşı Anlaşmasının uygulamaya geçirilmesi sürecinin bir parçası olan Ulusal Mutabakat Konferansı 27 Mart-2 Nisan 2017 tarihinde Bamako’da toplanmıştır. Sözkonusu Barış ve Uzlaşı Anlaşması’nın uygulamaya geçirilmesi amacıyla belirli aralıklarla İzleme Komitesi Toplantıları düzenlenmektedir.

Bu çerçevede öngörülen yeni Anayasa çalışmalarını yürütmek üzere 14 Ocak 2019 tarihinde faaliyetlerine başlayan Uzmanlar Komitesi çalışmalarını sürdürmektedir. Yeni Anayasa’da yerinden yönetim ve bölgeselleşmeye vurgu yapılması öngörülmektedir.