Türkiye - Sudan Siyasi İlişkileri

Türkiye, 1 Ocak 1956 tarihinde bağımsızlığını kazanan Sudan’ı ilk tanıyan ülkeler arasında yer almış ve Hartum Büyükelçiliğimiz 1 Ocak 1957 tarihinde faaliyete geçmiştir. Sudan’ın Ankara Büyükelçiliği ise 14 Eylül 2009’da açılmıştır.

Sudan, Afrika’da en kapsamlı ilişki ve işbirliğine sahip olduğumuz başlıca ülkelerden biridir. Ülkemiz ile Sudan arasında iyi düzeyde seyreden siyasi ilişkiler, uluslararası örgütler ve platformlardaki işbirliğimize de yansımaktadır.

Türkiye ile Sudan ikili ilişkileri son yıllarda karşılıklı olarak gerçekleştirilen birçok üst düzey ziyaretle ve bu ziyaretler vesilesiyle imzalanan çeşitli işbirliği anlaşmalarıyla başta tarım, enerji, sağlık, güvenlik ve eğitim olmak üzere birçok alanda ilerlemiştir.

Sayın Cumhurbaşkanımız 24-26 Aralık 2017 tarihlerinde Sudan’a resmi bir ziyaret gerçekleştirmiştir. Ziyaret çerçevesinde, ikili ilişkilerin tüm boyutlarının yanı sıra, küresel ve bölgesel konular ele alınmış, iki ülke arasında Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’ni (YDSK) tesis eden bildiri imzalanmıştır. Ziyaret vesilesiyle ayrıca iki ülke arasında ekonomik, askeri, kültürel, bilimsel, eğitim, tarım gibi pek çok alanda anlaşma, mutabakat zaptı ve protokoller imzalanmıştır.

Cumhurbaşkanı Yardımcımız Sayın Fuat Oktay beraberinde Ticaret ile Tarım ve Orman Bakanlarımızın da bulunduğu bir heyetle 19-21 Kasım 2018 tarihlerinde Sudan’a resmi ziyaret gerçekleştirmiştir. Ziyaret vesilesiyle Türkiye-Sudan 15. Dönem Karma Ekonomik Komisyon (KEK) toplantısı düzenlenmiştir.

Sayın Bakanımız Sudan makamlarının davetine icabetle, Askeri Geçiş Konseyi ile Özgürlük ve Değişim Güçleri İttifakı arasında Geçici Sivil Yönetime ilişkin düzenlemeleri içeren Anayasal Bildiri'nin imza törenine katılmak üzere 16-17 Ağustos 2019 tarihlerinde Sudan'ı ziyaret etmiştir.

BM 74. Genel Kurulu marjında Sayın Cumhurbaşkanımız Sudan Başbakanı Abdullah Hamdok’u 25 Eylül 2019 tarihinde kabul etmiş, Sayın Bakanımız 23 Eylül 2019 tarihinde Sudan Dışişleri Bakanı Esma Muhammed Abdullah’la görüşmüştür.

2018 yılında Türkiye’nin Sudan ihracatı 360,9 milyon Dolar, Türkiye’nin Sudan’dan ithalatı 73,1 milyon Dolar, toplam ticaret hacmi 434 milyon Dolar olarak gerçekleşmiştir. 2019 yılının ilk 10 ayında ithalat 60,1 milyon Dolar, ihracat 229 milyon Dolar, toplam ticaret hacmi 289 milyon Dolar olmuştur.

Başlıca ihracat kalemlerimiz arasında, elektrikli makineler, demir çelik, otomotiv yan sanayi ürünleri, kazanlar, makineler, demir çelik eşya, plastik ürünleri, örülmemiş giyim eşyası ve kağıt/karton sayılabilir. Başlıca ithalat kalemlerimizi ise, yağlı tohum ve meyveler, şeker ve şeker ürünleri, ham postlar, lak, sakız, reçine, uçucu yağlar ve pamuk oluşturmaktadır.

Sudan’daki Türk firmaları, başlıca demir-çelik, çimento, PVC üretimi, deri, mermercilik, tahıl ithalat ve ihracatı, fırıncılık, perdecilik ve mobilyacılık, şehirlerarası otobüs taşımacılığı, tarım ürünleri ticareti, beyaz eşya ticareti alanlarında yoğunlaşmıştır.

TİKA Başkanlığı ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliği kapsamında Sudan genelinde kalkınma öncelikli olmak üzere yerel halkın acil ihtiyaçlarına yönelik projeler yürütülmektedir.

Bölgedeki ihtiyaç çerçevesinde, TİKA eşgüdümünde Darfur-Nyala’da 150 yatak kapasiteli modern bir eğitim hastanesi inşa edilmiş ve resmi açılışı 2014 yılı Şubat ayında yapılmıştır. Nyala Sudan-Türkiye Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Türkiye'nin yurtdışında hayata geçirdiği en kapsamlı dış yardım projelerinden biridir.

TİKA tarafından yürütülen projeler arasında, Sevakin Adası’nda bulunan Osmanlı İmparatorluğu döneminden kalma tarihi binaların restorasyonu projesi de yer almaktadır.

Türkiye Bursları kapsamında ülkemizce 1992 yılından bugüne kadar 654 Sudanlı öğrenciye burs sağlanmıştır.