#

Medeniyetler İttifakı Girişimi

Arapça

Özgün internet sitesi: www.unaoc.org

Girişimin hedefi
Medeniyetler İttifakı, İspanya Başbakanı Zapatero’nun teklifi üzerine, Başbakanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ile Zapatero tarafından 2005 yılında başlatılmış ve bilahare Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri tarafından da benimsenerek bir BM girişimi halini almıştır. Son yıllarda Müslüman ülkeler ile Batılı toplumlar arasında görülen karşılıklı şüphe, korku ve kutuplaşma ortamı, çeşitli aşırı unsurlarca istismar edilmektedir. İttifak, uluslararası istikrarı tehdit edebilecek dereceye yaklaşan bu durumun daha da kötüleşmesini ancak kapsamlı bir koalisyonun önleyebileceği anlayışından hareketle, kültürler arasında karşılıklı saygı yoluyla bu eğilime karşı koymayı amaçlamaktadır. Girişim; tüm toplumların kalkınma, güvenlik, çevre ve refah konularında birbirlerine bağımlı oldukları hususunu esas almakta ve öncelikle önyargı, yanlış algılama ve kutuplaşmayla başa çıkmak amacıyla ortak siyasi bir irade oluşturmayı amaçlamaktadır. Başlatıldığı günden bu yana artan bir görünürlük kazanan girişim, bugün kültürler ve dinler arası diyalog bağlamında en öndegelen proje konumuna ulaşmıştır.

Medeniyetler İttifakı Yazmanlığı, Uygulama Süreci ve Yüksek Temsilci
Girişime dair eşgüdümü sağlamak ve İttifakın idari işlerini yürütmek üzere BM bünyesinde New York’ta bir Yazmanlık ihdas edilmiştir. Yazmanlık, uluslararası planda İttifakın tanıtımını yapmakta ve medya, gençlik ve eğitim gibi alanlarda somut projeler yürütmektedir. Ülkemizin de önerisi üzerine, eski Portekiz Cumhurbaşkanı Jorge Sampaio, 26 Nisan 2007 tarihinde BM Genel Sekreteri tarafından Yüksek Temsilci görevine atanmıştır. Bilahare Medeniyetler İttifakı Yazmanlığı tarafından bir uygulama planı hazırlanmış ve Yüksek Temsilcinin onayıyla 14 Haziran 2007 tarihinde BM Genel Sekreterine sunulmuştur.

BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon 28 Eylül 2012 tarihinde New York’ta yaptığı açıklamayla, Yüksek Temsilcilik görevine 1 Ocak 2013 tarihi itibariyle BM 66’ncı Genel Kurul Başkanlığını yürütmüş olan Nassir Abdulaziz Al-Nasser’ı atadığını ilan etmiştir.

BM Genel Kurulu kararı
Medeniyetler İttifakına ilişkin 96 ülkenin eş-sunucu olduğu karar tasarısı BM Genel Kurulunda 10 Kasım 2009 tarihinde oydaşma ile kabul edilmiştir.

Dostlar Grubu
Girişim bağlamında BM çatısı altında kurulmuş olan Dostlar Grubu’nun üye sayısı 130’u aşmıştır. Grubun üye sayısının artırılması ve faal hale getirilmesi için İspanya ile ülkemizin ortak girişimleri devam etmektedir.

Madrid Forumu
Medeniyetler İttifakı Birinci Yıllık Forumu Madrid’de 15-16 Ocak 2008 tarihlerinde düzenlenmiştir. Foruma 350 civarında devlet adamı, uluslararası kuruluş temsilcisi, akademisyen, din adamı, medya ve sivil toplum kuruluşu temsilcisi ve işadamı katılmıştır. Foruma Sayın Başbakanımız başkanlığında, Sayın Bakanımız ve Devlet Bakanı Sayın Mehmet Aydın’ın da yer aldıkları geniş bir heyetle iştirak edilmiştir. Madrid Forumu, Medeniyetler İttifakı’nın uluslararası düzleme açıldığı ilk toplantı olması bakımından önem taşımıştır.

İstanbul Forumu
Birleşmiş Milletler Medeniyetler İttifakı İkinci Forumu 6-7 Nisan 2009 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenmiştir. Foruma, beş Devlet ve Hükümet Başkanı, bir Meclis Başkanı, 25 Dışişleri Bakanı, 10 diğer Bakan ve 12 uluslararası kuruluşun en üst düzey yetkilisi katılmıştır.

Medeniyetler İttifakının kültürlerarası diyalog alanındaki başlıca uluslararası girişim olma niteliği İstanbul Forumu sırasında bir kez daha teyit edilmiştir. İttifakın, İstanbul Forumu ile birlikte kurumsallaşma sürecini tamamladığını ve artık olgunlaşma aşamasına gelen Medeniyetler İttifakı’nın uygulamaya yönelik adımlar atması hususunda mutabık kalındığını söylemek mümkündür. İstanbul Forumu, kültürlerarası diyalog çabalarında Türkiye'nin öncü rolünün ve vazgeçilmezliğinin pekiştirilmesinin yanısıra, ülkemizin tanıtımı ve görünürlüğümüzün artırılması bakımından da yararlı olmuştur.

Rio Forumu
Medeniyetler İttifakının III. Forumu 28-29 Mayıs 2010 tarihlerinde Brezilya’nın Rio de Janeiro şehrinde düzenlenmiştir. Sayın Başbakanımız, Sayın Bakanımız ve dönemin Devlet Bakanı Sayın Mehmet Aydın’ın iştirak ettikleri toplantı İttifak’ın çalışmalarına özellikle Amerika kıtasında ivme verilmesine katkı sağlamış ve Medeniyetler İttifakının küresel konumunu pekiştirmiştir.

Doha Forumu
Medeniyetler İttifakı Dördüncü Forumu 11-13 Aralık 2011 tarihinde Doha’da düzenlenmiştir. Ülkemiz Sayın Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay başkanlığındaki bir heyet tarafından temsil edilmiştir. Forum, İttifak’ın amaçları ile Bin Yıl Kalkınma Hedefleri arasında bir sinerji tesisini sağlamıştır.

İstanbul İştirakçiler Forumu
BM Medeniyetler İttifakı İştirakçiler Forumu, Başbakan Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın evsahipliğinde Medeniyetler İttifakı Dostlar Grubu üyesi ülkelerin Devlet/Hükümet Başkanları ve üst düzeyli yetkilileri ile ilgili kuruluşların katılımıyla 31 Mayıs – 1 Haziran 2012 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilmiştir. Sözkonusu Forum’a BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon ve BM 66. Genel Kurul Başkanı Nassir Abdulaziz Al- Nasser da iştirak etmiştir.

Viyana Forumu
Medeniyetler İttifakı Beşinci Forumu’nun 27-28 Şubat 2013 tarihlerinde Viyana’da düzenlenmesi öngörülmektedir.

Güneydoğu Avrupa Bölgesel Stratejisi
İstanbul Forumunda İttifak’ın önümüzdeki dönemde bölgesel stratejiler oluşturulmasına ağırlık vermesi kararlaştırılmıştır. Bu çerçevede hazırlanan Güneydoğu Avrupa’da kültürlerarası diyalogun güçlendirilmesine yönelik bölgesel strateji 14 Aralık 2009 tarihinde Saraybosna’da düzenlenen Bakanlar Toplantısında kabul edilmiştir.

Akdeniz Bölgesel Stratejisi
15-16 Temmuz 2010 tarihlerinde İskenderiye’de düzenlenen teknik nitelikli hazırlık toplantısında Akdeniz Bölgesel Stratejisinin taslak metni üzerinde uzlaşıya varılmıştır. Bunu takiben, 25-27 Ekim 2010 tarihlerinde Berlin’de gerçekleştirilen Yıllık Odak Noktaları Toplantısı’nda Akdeniz Bölgesel Stratejisi tahtındaki Eylem Planı taslağına da son şekli verilmiş ve bu metin de Malta Toplantısı’nda Bakanların onayına sunulmuştur. Mİ Akdeniz Bölgesel Stratejisi ve buna bağlı Eylem Planı, dönemin Devlet Bakanı Prof. Dr. Mehmet Aydın’ın da katılımıyla 8-9 Kasım 2010’da Malta’da tertiplenen Dışişleri Bakanları Toplantısında kabul edilmiştir.

Latin Amerika Bölgesel Stratejisi
Rio Forumu, İttifak’ın mevcudiyetini Batı Yarımküresinde de güçlü bir şekilde hissettirmesine vesile teşkil etmiş, Forum’a yakın tarihlerde çok sayıda Latin Amerika ülkesi Dostlar Grubu’na üye olmuştur. Rio Forumu, aynı zamanda, Latin Amerika için bir Bölgesel Strateji geliştirilmesi fikrinin ortaya atılmasına da vesile teşkil etmiştir. Sözkonusu stratejiye ilişkin çalışmalar, 9-10 Aralık 2010 tarihlerinde Lima’da yapılan Odak Noktaları toplantısıyla başlatılmıştır. 28-29 Mart 2011 tarihlerinde yine Lima’da ikinci bir toplantı yapılmıştır.

Ulusal Planlar
Uygulama sürecinde, Dostlar Grubuna üye ülkelerin, İttifakın hedeflerinin hayata geçirilmesine ve kültürler arası diyalogun geliştirilmesine yönelik somut projeler içeren birer Ulusal Plan hazırlamaları hedeflenmektedir. Bu çerçevede, ülkemiz tarafından atılacak adımları içeren Ulusal Planımız, dönemin Devlet Bakanı Prof. Dr. Sayın Mehmet Aydın’ın öncülüğünde hazırlanmıştır. Ulusal Planımıza İttifakın internet sayfasından erişilebilmektedir. İkinci Ulusal Planımız üzerindeki çalışmalar tamamlanmıştır.

Şimdiye kadar ülkemiz ve İspanya’nın yanısıra Ulusal Planlarını kabul etmiş olan ülkelerin listesine de Medeniyetler İttifakı’nın internet sitesinden erişilmesi mümkündür.

Ülkemizin Medeniyetler İttifakı bağlamındaki çalışmaları Ulusal Koordinasyon Kurulu öncülüğünde yürütülmektedir. Bu çalışmalar hakkında ilave bilgilere www.medeniyetlerittifaki.org adresinden ulaşılması mümkündür.