Türkiye-Litvanya İlişkileri

17 Eylül 1930 tarihinde Türkiye ve Litvanya arasında “Dostluk Anlaşması” imzalanmıştır. Türkiye, Litvanya’nın 1940 yılında SSCB tarafından işgalini, müteakiben de ilhakını tanımamış; Sovyetler Birliği’nin yıkılmasından sonra Türkiye ile Litvanya arasındaki diplomatik ilişkiler 3 Eylül 1991 tarihinde yeniden tesis edilmiştir.

Türkiye ile Litvanya arasındaki siyasi ilişkiler olumlu bir seyir izlemektedir. Türkiye’nin Litvanya’nın NATO üyeliğini, Litvanya’nın Türkiye’nin AB üyeliğini desteklemesi iki ülke arasında işbirliği ve görüş alışverişini hızla artırmıştır.

Dönemin Litvanya Cumhurbaşkanı Dalia Grybauskaite, Sayın Cumhurbaşkanımızın davetine icabetle, 7-9 Aralık 2014 tarihlerinde beraberinde Litvanya Dışişleri ve Ekonomi Bakanları ile ülkemize bir ziyaret gerçekleştirmiştir.

Dışişleri Bakanı Linkevicius’un darbe girişimi sonrasında Litvanya’nın ülkemizle dayanışmasını göstermek üzere 22 Ağustos 2016 tarihinde ülkemizi ziyareti, NATO ve AB Dışişleri Bakanları arasında ilki teşkil etmiştir. Dışişleri Bakanı Linkevicius, 9 Mayıs 2018 tarihinde Ankara’ya çalışma ziyaretinde bulunmuş; Sayın Bakanımız, 28 Ağustos 2018 tarihinde Litvanya’ya resmi bir ziyaret gerçekleştirmiştir. Sayın Bakanımız ve Linkevicius, Litvanya’nın Alanya Fahri Konsolosluğunun açılışını 8 Aralık 2018 tarihinde birlikte yapmışlardır.

Vilnius’ta yerleşik NATO Enerji Güvenliği Mükemmeliyet Merkezi’ne (ENSEC CoE) ülkemizden bir askeri personelle katılım sağlanmaktadır.

Türkiye-Litvanya Ekonomik ve Ticari Ortak Komitesi (ETOK) birinci toplantısı Ticaret Bakanımız Sayın Ruhsar Pekcan ile Litvanya Ekonomi ve İnovasyon Bakanlığına vekalet eden Enerji Bakanı Žygimantas Vaičiūnas eşbaşkanlığında 31 Ocak 2020 tarihinde Vilnius'ta gerçekleştirilmiş, sözkonusu toplantı sırasında taraflar arasında ETOK protokol metni imzalanmıştır.

Türkiye ile Litvanya arasındaki ikili ticaret hacmi 2019 yılında 550 milyon Dolar olarak gerçekleşmiştir. (Türkiye’nin ihracatı 249 milyon Dolar, ithalatı 301 milyon Dolar).

Litvanya’dan ülkemize 2002-2019 yılları arasında yapılan doğrudan yatırımların toplamı 22 milyon Dolardır. Aynı dönemde, ülkemizin Litvanya’ya yaptığı doğrudan yatırımların toplamı ise 4 milyon Dolardır.

Türkiye, Litvanyalılar için en çok tercih edilen turizm ülkesi konumundadır. Litvanya’dan Türkiye’ye gelen turist sayısı 2019 yılında 229.704 olmuştur.

Litvanya'da Türkçe dil dersleri, Vilnius Üniversitesi Filoloji Fakültesine bağlı Litvan Filolojisi Türkçe Bölümünde, Vilnius Üniversitesi Doğu Araştırmaları Merkezi Çağdaş Asya Çalışmaları Programı bünyesindeki Türkçe Bölümünde, Litvanya Eğitim Bilimleri Üniversitesinde ve Vytautas Didzioji (Kaunas) Üniversitesinde verilmektedir.

Litvanya'da 4 bin civarında Tatar ve yaklaşık bin Azeri’den müteşekkil bir Müslüman topluluğu yaşamakta; 1993 yılından bu yana Diyanet İşleri Başkanlığımızca görevlendirilen din görevlileri Litvanya’daki Müslüman topluluğa hizmet vermektedir. Diyanet Vakfı tarafından TİKA’nın da katkılarıyla Vilnius’ta yaptırılan İslam Kültür ve Eğitim Merkezi, dönemin Cumhurbaşkanı Gül’ün Nisan 2013 Litvanya ziyareti sırasında açılmıştır.

Vilnius’taki Vingis Askeri Mezarlığı’nda 1. Dünya Savaşı sırasında Galiçya Cephesinde yaralanıp, Almanya’nın işgalinde bulunan Litvanya’ya tedavi görmek üzere gönderilen ve burada şehit düşen askerlerimizin mezarları bulunmaktadır.

Litvanya’da 475 civarında vatandaşımız yaşamaktadır.

Litvanya’nın Alanya, Antalya, Bursa, İstanbul, İzmir, Mersin ve Nevşehir illerimizde faal; Eskişehir’de münhal Fahri Konsoloslukları bulunmaktadır.