Türkiye - Amerika Birleşik Devletleri Siyasi ve Ekonomik İlişkileri

Türk-Amerikan ilişkileri, 18. yüzyılın sonlarından itibaren, Akdeniz’deki Türk limanlarında sürdürülen deniz ticareti yolu ile gelişmiş ve Osmanlı Devleti ile ABD arasındaki ilk temaslar bu dönemde başlamıştır. ABD ile Cumhuriyet Türkiye’si arasındaki diplomatik ilişki tesisi 17 Şubat 1927 tarihinde Nota teatisi yoluyla yapılmıştır. İlişkiler, özellikle II. Dünya Savaşı’ndan sonra hızla genişleyip derinleşmiştir.

ABD ile ülkemiz arasında NATO çerçevesinde uzun yıllara dayanan müttefiklik ilişkileri mevcuttur. Bu köklü ortaklık, Avrupa-Atlantik coğrafyasının barış ve istikrarına önemli katkılarda bulunmuştur.

Günümüzde, ABD ile ilişkilerimiz çok boyutlu bir nitelik kazanmış, iki ülke arasındaki temas trafiği artmıştır. ABD ile birçok bölgesel ve küresel meselede çıkarlarımızın örtüştüğü görülmektedir. Bununla birlikte, ABD’nin ulusal güvenliğimizi doğrudan etkileyen bazı konularda müteffiklik ruhuyla bağdaşmayan tutumu ilişkilerimizi olumsuz etkilemeye devam etmektedir. Tüm bu sorunların diyalog ve diplomasi yoluyla çözümünü teminen çalışmalar sürdürülmektedir.

ABD’de yeni Yönetim’in göreve gelmesi ve 2021 yılında meydana gelen küresel ve bölgesel gelişmeler, Türkiye-ABD ilişkileri bakımından çeşitli fırsat ve sınamaları beraberinde getirmiştir. İkili ilişkilerimizi olumsuz etkileyen sorunların etkin bir şekilde yönetilmesi, ortak çıkar ve hedeflerimizin bulunduğu alanlarda ise işbirliğimizin geliştirilmesi yönünde ortak bir irade bulunmaktadır. Bu anlayıştan hareketle, Sayın Cumhurbaşkanımız ile ABD Başkanı Biden arasında Roma’da G-20 Liderler Zirvesi marjında 31 Ekim 2021 tarihinde gerçekleştirilen görüşmede iki ülke arasında üst düzeyli bir stratejik mekanizma kurulması kararlaştırılmıştır.

ABD ile ekonomik ve ticari ilişkilerimizin hukuki çerçevesini 1990 yılında yürürlüğe giren Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması; 1997’de yürürlüğe giren Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması ve 2000 yılında yürürlüğe giren Ticaret ve Yatırım Çerçeve Anlaşması (TIFA) teşkil etmektedir.

ABD ile ikili ticaret hacmimiz 2020 yılında 21,7 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. 2021 yılında ise 27 milyar doları aşmıştır. Ocak-Kasım 2021 dönemine ilişkin ticaret rakamlarına göre ABD’ye ihracatımız ABD’den ithalatımızın 1,5 milyar dolar üzerindedir. Ülkemiz ile ABD arasındaki ikili ticaret hacminin 100 milyar dolara çıkarılması yönünde ortak hedef mevcuttur.

Ülkemizde hâlihazırda 1.971 ABD sermayesine sahip şirket faaliyet göstermektedir.

Türk Hava Yolları’nın ABD’de New York, Miami, Şikago, Los Angeles, San Francisco, Vaşington, Boston, Houston, Atlanta ve Dallas’a doğrudan seferleri bulunmaktadır.