#

Uluslararası Ceza Divanı ve Türkiye

Uluslararası Örgüt Künyesi

Örgütün Amacı:

Uluslararası Ceza Divanı (UCD), uluslararası ilgiye mazhar en ciddi suçlar olan soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları ile saldırı suçunun faillerini yargılamak ve hesap verilebilirliği sağlamak amacıyla kurulan ilk daimi uluslararası ceza mahkemesidir.

Kuruluş Tarihi:

1 Temmuz 2002

Merkezi:

Lahey

Savcı:
Fatou Bensouda

Yazman:
Herman von Hebel

Üye Ülkeler:

Roma Statüsüne taraf olan 124 ülke, UCD’nin yetkisini tanımaktadır. Afganistan, Almanya, Andora, Antigua ve Barbuda, Arjantin, Arnavutluk, Avustralya, Avusturya, Bangladeş, Barbados, Belçika, Belize, Benin, Bolivya, Bosna Hersek, Botsvana, Brezilya, Bulgaristan, Burkina Faso, Burundi, Cibuti, Cook Adaları, Çad, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Doğu Timor, Dominik Cumhuriyeti, Dominika, Ekvator, El Salvador, Estonya, Fiji, Fildişi Sahili, Filipinler, Filistin, Finlandiya, Fransa, Gabon, Gambiya, Gana, Gine, GKRY, Grenada, Guatemala, Guyana, Güney Afrika, Güney Kore, Gürcistan, Hırvatistan, Hollanda, Honduras, İngiltere, İrlanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, İzlanda, Japonya, Kamboçya, Kanada, Karadağ, Kenya, Kolombiya, Komoros, Kongo, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Kosta Rika, Lesoto, Letonya, Liberya, Lihtenştayn, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Madagaskar, Makedonya, Malavi, Maldivler, Mali, Malta, Marshall Adaları, Mauritus, Meksika, Moğolistan, Moldova, Namibya, Nauru, Nijer, Nijerya, Norveç, Orta Afrika Cumhuriyeti, Panama, Paraguay, Peru, Polonya, Portekiz, Romanya, Saint Kitts ve Nevis, Saint Vincent ve Grenadines, Samoa, San Marino, Santa Lucia, Senegal , Sırbistan, Sierra Leone, Slovakya, Slovenya, Surinam, Seyşeller, Şili, Tacikistan, Tanzanya, Trinidad ve Tobago, Tunus, Uganda, Uruguay, Ürdün, Vanuatu, Venezuela, Yeni Zelanda, Yeşil Burun Adaları, Yunanistan, Zambiya.

Türkiye’nin Üyelik Durumu:

Türkiye, Roma Statüsüne taraf değildir.

Örgütün Tarihi:

Roma Statüsü 17 Temmuz 1998 tarihinde “Birleşmiş Milletler Uluslararası Ceza Divanı Diplomatik Konferansı”nda 120 katılımcı ülke tarafından kabul edilmiştir. İlk sürekli mahkeme niteliği taşıyan ve antlaşma zemininde oluşturulan UCD en ağır suçların cezasız kalmamasını hedeflemektedir.

Roma Statüsü, 60. onay belgesinin 11 Nisan 2002 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’ne tevdi edilmesi suretiyle, 1 Temmuz 2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Divan, anılan tarihten itibaren işlenen ve Statü’de düzenlenen suçlar bakımından, yine Statü’de düzenlenen koşullarda yargı yetkisini kullanabilmektedir.

Divan’ın gelişimi bakımından 31 Mayıs-11 Haziran 2010 tarihleri arasında Kampala’da (Uganda) düzenlenen Gözden Geçirme Konferansı (GGK) büyük önem taşımaktadır. GGK’da Statü’de sayılmış olan dördüncü suç olan “saldırı suçu”nun ve suçun unsurlarının tanımı ile Divanı’nın saldırı suçu üzerinde yetkisini ne şekilde kullanabileceği hükme bağlanmıştır. Keza Statü’nün 8. Maddesi tadil edilmiş (savaş suçlarını düzenleyen anılan maddenin 2 (e) fıkrasına, zehirli veya zehir katkılı silahlar; boğucu, zehirli veya diğer gazlar vd. maddeler ile genişleyen mermilerin kullanımının eklenmesi) ve 124. Maddenin (Statü’ye taraf olan devletin, Statü’nün kendisi bakımından yürürlüğe girişinden itibaren yedi yıl süreyle savaş suçları konusunda Divan’ın yargı yetkisini kabul etmemesine ilişkin geçici düzenleme) silinmesi önerisi ise reddedilerek, anılan maddenin 2015 yılında yapılacak Taraf Devletler Kurulu Toplantısına kadar aynı şekilde korunmasına karar verilmiştir. Bu doğrultuda, 124. Madde, 18-26 Kasım 2015 tarihleri arasında Lahey'de düzenlenen UCD Taraf Devletler Asamblesi'nin 14. Toplantısında oybirliğiyle iptal edilmiştir.

Divan’da 18 hâkim görev yapmakta olup, hâkimlerin görev süreleri 6 yıldır. Silvia Alejandra Fernández de Gurmendi (Başkan- Arjantin), Joyce Aluoch (1. Başkan Yardımcısı-Kenya), Kuniko Ozaki (2. Başkan Yardımcısı-Japonya), Sanji Mmasenono Monageng (Botsvana), Christine Baroness van den Wyngaert (Belçika), Cuno Jakob Tarfusser (İtalya), Howard Morrison (Birleşik Krallık), Olga Venecia Del C. Herrera Carbuccia (Dominik Cumhuriyeti), Robert Fremr (Çek Cumhuriyeti), Chile Eboe-Osuji (Nijerya), Geoffrey A. Henderson (Trinidad & Tobago), Marc Perrin de Brichambaut (Fransa), Piotr Hofmanski (Polonya), Antoine Kesia-Mbe Mindua (Kongo Demokratik Cumhuriyeti), Bertram Schmitt (Almanya), Péter Kovács (Macaristan), Chang-ho Chung (Güney Kore) ve Raul Pangalangan (Filipinler) UCD’nin halihazırda görev yapan hakimleridir.

Türkiye’nin Örgütle İlişkileri:

Türkiye, Roma Statüsüne taraf olmamakla birlikte UCD’nin faaliyetleri takip edilmekte olup, New York veya Lahey’de düzenlenen Taraf Devletler Asamblesi toplantılarına katılım sağlanmaktadır.