Türkiye - Amerika Birleşik Devletleri Siyasi ve Ekonomik İlişkileri

Türk-Amerikan ilişkileri, 18. yüzyılın sonlarından itibaren, Akdeniz’deki Türk limanlarında sürdürülen deniz ticareti yolu ile gelişmiş ve Osmanlı Devleti ile ABD arasındaki ilk temaslar bu dönemde başlamıştır. ABD ile Cumhuriyet Türkiye’si arasındaki diplomatik ilişki tesisi 17 Şubat 1927 tarihinde Nota teatisi yoluyla yapılmıştır. İlişkiler, özellikle II. Dünya Savaşı’ndan sonra hızla genişleyip derinleşmiştir.

ABD ile ikili, bölgesel ve küresel pek çok konuda her düzeyde yoğun bir ilişki ve ziyaret trafiği bulunmaktadır. Temaslarda, ikili ilişkilerimizin yanısıra, terörizmle mücadele, Suriye ve Irak’ta yaşanan gelişmeler, PYD/YPG/PKK ve DEAŞ tehdidi ön plana çıkmış olmakla beraber, Ukrayna, Rusya, Kıbrıs sorunu ve Doğu Akdeniz, Libya, Yemen, Mısır, İran, Kafkaslar, Venezuela ile kitle imha silahlarının yayılması, NATO konuları ve enerji güvenliği gibi hususlar ele alınmaktadır.

15 Temmuz darbe girişimi sonrasında ABD ile ilişkilerimizde hassas bir döneme girilmiştir. Bu bağlamda, FETÖ’nün faaliyetleriyle mücadele ve örgüt liderinin iadesi konuları ikili gündemde en üst sıralarda bulunmaktadır.

Kore Savaşı'nın ardından 18 Şubat 1952'de NATO'ya üye olan Türkiye ile ABD arasında NATO çerçevesinde ve ikili planda yoğun bir savunma/güvenlik işbirliği sürdürülmektedir. ABD aynı zamanda savunma sanayiindeki başlıca ithalat ve ihracat ortağımızdır.

Karşılaşılan zorluk ve sınamaların aşılması, ikili ilişkilerimizin gündeminde öne çıkan konuların ele alınması ve işbirliğimizin daha da ileri götürülmesi amacıyla ABD ile temaslarımız her düzeyde yoğun bir şekilde sürdürülmektedir.

Son dönemde ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence’in 17 Ekim 2019 tarihinde ülkemize gerçekleştirdiği ziyaret bulunmaktadır. Sayın Cumhurbaşkanımız, 13 Kasım 2019 tarihinde Vaşington’a bir çalışma ziyareti gerçekleştirmiştir.

ABD ile ekonomik ve ticari ilişkilerimizin hukuki çerçevesini 1990 yılında yürürlüğe giren Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması; 1997’de yürürlüğe giren Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması ve 2000 yılında yürürlüğe giren Ticaret ve Yatırım Çerçeve Anlaşması (TIFA) teşkil etmektedir.

Son 10 yıl içinde ABD ile ticaret hacmimiz 1,5 kattan daha fazla büyümüş, 2019 yılı sonu itibariyle 19,24 milyar dolara ulaşmıştır. (İthalat: 11,18 milyar dolar, İhracat: 8,05 milyar dolar). ABD’yle ticaret hacmimizin 100 milyar Dolar’a çıkarılması hedefi ise ekonomik alanda işbirliğimizin geliştirilmesi için en önemli atılımdır. Ülkemizde hâlihazırda 1.874 adet ABD sermayesine sahip şirket faaliyet göstermektedir.

Ülkemizi (2019 sonu itibariyle) 585.303 ABD’li turist ziyaret etmiştir.

Türk Hava Yolları’nın ABD’de New York, Vaşington, Boston, Şikago, Los Angeles, Houston, San Fransisko, Miami ve Atlanta’ya doğrudan seferleri bulunmaktadır (Sözkonusu uçular pandemi sebebiyle geçici olarak durdurulmuştur).