SAYIN BAKANIMIZ: Değerli basın mensupları, saygıdeğer dostum Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Sayın David Miliband’le bugün kendisinin Türkiye’ye yaptığı resmi ziyaret çerçevesinde çok kapsamlı görüşmeler yaptık. Biraz sonra da öğle yemeğinde bu görüşmeleri devam ettireceğiz. Kendisi Türkiye’de çok iyi tanınan, çok saygı duyulan bir devlet adamıdır. Kendisi ile olan görüşmelerimiz de son derece yapıcı ve karşılıklı olarak çok istifade ettiğimiz bir seyirde cereyan etmiştir. Türkiye-Birleşik Krallık/İngiltere ilişkileri her zaman çok özel ilişkiler olagelmiştir.

Görüşmelerimizi de dört ana noktada, dört ana düzlemde ele aldığımızı söyleyebilirim.

Birincisi ikili ilişkiler. İkili ilişkilerde hiçbir sıkıntımız yok. Türkiye ile İngiltere arasında herhangi bir konuda, ikili ilişkiler bakımından yaşadığımız sıkıntı yok. Son derece iyi seyir eden bir ticari ilişkiler-ekonomik ilişkiler yapımız var. İngiltere, son derece istikrarlı bir şekilde, Türkiye’nin ikinci büyük ihracat yaptığı ülkedir. Bu noktada hiçbir sıkıntımız yoktur. Bunları, ikili ilişkileri genel olarak değerlendirdik.

İkincisi, Avrupa Birliği bağlamında Türkiye-İngiltere ilişkileri. Bu bağlamda baktığımızda da İngiltere’nin bize veregeldiği destek dolayısıyla her zaman kendilerine son derece teşekkür ifade ettik. Bu desteğin sürdüğünü kendileri ifade ettiler. Dışişleri Bakanlığı görevine gelmemden sonra Avrupa Birliği konusunda çok yoğun dış politika temaslarımız oldu. Avrupa Birliği Ortaklık Konseyi ile yaptığımız toplantılar, yeni dönem başkanı İsveç ile yaptığımız görüşmeler, Olli Rehn’le yaptığımız görüşmeler ve Türkiye’deki gelişmeler konularında ben kendisine bilgi verdim. O da Avrupa Birliği içinde Türkiye’ye verdiği desteği bir kez daha teyit etti ve bu çerçevede Avrupa Birliği dışında iki garantör ülke olarak Kıbrıs meselesini de kapsamlı bir şekilde ele aldık.

Kıbrıs’ta Türkiye’nin pozisyonu son derece açıktır. Ben kendilerine de ifade ettim. Bundan sonra da bu çerçevede her türlü işbirliğine hazır olduğumuzu söyledim. Türkiye, Kıbrıs’ta kalıcı, adil ve kapsamlı bir barış çabası içindedir. Ve adada yürütülen müzakerelere bu anlamda destek vermektedir. Kendisi de İngiltere’nin, ülkesinin pozisyonlarını bize aktardılar. Son derece faydalı, kapsamlı bir görüşme gerçekleştirdik.

Üçüncüsü, bölgesel konular. Başta Ortadoğu olmak üzere, Pakistan’da, Afganistan’da yaşanan gelişmeler. Ortadoğu konusunda iki hafta kadar önce, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyiyle zaten kendisiyle çok detaylı bir görüşme gerçekleştirmiştik. Bu çerçevede istişarelerimizi bundan sonra daha da kapsamlı bir şekilde sürdürme kararı verdik. Ortadoğu konusundaki her alanda Irak, Lübnan, Filistin ve diğer konularda bundan sonra da istişarelerimizi sürdüreceğiz.

Nihayet bu sene tabii, bizim İngiltere ile olan ilişkimizde yeni bir boyut daha var. Bu da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyeliğimiz. Küresel alanda işbirliğimiz çerçevesinde neler yapabileceğimizi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi içinde ortak çalışmalarımız bağlamında neler yapabileceğimizi ele aldık. Kuzey Kore’nin son gerçekleştirdiği denemeden sonra ortaya çıkan konjonktürü değerlendirdik. Ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde bundan sonra, şimdiye kadar olduğu gibi, birlikte çalışma kararlılığımızı dile getirdik.

Ben kendisine bu ziyareti dolayısıyla çok teşekkür ediyorum. Görevimin ilk ayında İngiltere’yle ve kendisiyle böyle kapsamlı bir istişare yapmak imkânı bulmuş olmaktan dolayı çok büyük bir memnuniyet duyuyorum.  Bu, aramızdaki sağlam dostluk ilişkisinin bir tezahürüdür. Önümüzdeki dönemde de bu bağlamda çalışmalarımızı birlikte sürdüreceğiz.

KONUK BAKAN: Foreign Minister, it is a great pleasure to be back in Turkey for my third visit here. And obviously a great pleasure too to have our second meeting in your term as Foreign Secretary, Foreign Minister. I am very grateful we had two hours of very productive and intense discussion.

For me Turkey is a global citizen of responsibility, of action, of engagement. And that is a very positive thing. Britain’s relationship with Turkey is deep and strong and broad, covering not just government but business, education and culture. Every time I come to Turkey, I am reminded of the very close links that exist between our countries. I am also reminded of the vital work that we do together. Sometimes far afield for us in Afghanistan, but also the work we do together now on the UN Security Council where we sat together last month discussing the Middle East. The Foreign Minister summarized very well the discussions we had this morning. I’d just like to make a couple of points.

First of all the UK remains strongly committed to the vision of Turkey as a full and equal member of the European Union.  This is a top priority for the UK. It is right for us, it is right for you and it is right for Europe. I think that the benefits will be political, and cultural and as well as economic. And I think it is very important...(inaudible)…. that now it is an important time for imagination and confidence, not for hesitation and blame. I think that the economic and social changes that we’ve seen around the world since I was last in Turkey, accompanying Her Majesty the Queen a year ago, reinforce the case for Europe being open and Europe looking outwards. And I think they reinforce the case for the shared vision of Turkey as a full and equal member of the European Union. That requires responsibility on the part of the European Union, but it also requires responsibility on the part of Turkey. It is a mutual pact and we need it to take forward, as I said, with imagination and with confidence. 

The Cyprus discussion we’ve had this morning has been important. We are both committed to a comprehensive settlement of the Cyprus issue. I think that this is a “once in a generation” year to make progress on the Cyprus issue. And I think it is very important that all of us play an appropriate role in ensuring that it is taken forward. It would take imagination and confidence there as well. But I think that imagination and confidence are needed in foreign policy. The people of Cyprus, from both communities, have a great deal to gain from a settlement, and a have a great deal to lose from the continuation of the status-quo. And that’s why we are strongly committed to supporting the talks are on the way.

I look forward to having a lunch for having broader ranging discussions. We have already talked about the Middle East, the comprehensive agenda that is set out by the Arab Peace Initiative. I think it is very significant. And now it is time to reinforce that drive because the longer the crisis of Palestinian statelessness and Israeli insecurity carries on, the harder it is to resolve. And the UK is very committed to helping the bottom up, as well as the top down measures to support a settlement. I think that it is important, I also say, given the news that’s just coming through at the end of our discussion of a terrible bombing in Lahore…(inaudible); that we are both countries, deep and good friends of the people and Government in Pakistan. We are both committed to stand shoulder to shoulder in Pakistan in days and months of need. We stand with them politically and economically. And we also stand with them in humanitarian terms. And the threat of terrorism which is aimed at the heart of Pakistan is one which is important to all of us. And we look forward to further details on this atrocity but I am sure that there will be absolute agreement in condemning it in the strongest possible terms.

Over lunch we will have a broader chance to discuss some issues on the UN Security Council agenda, including no doubt Sri Lanka and Burma. And I look forward to take in full our dialogue in matters as well as other areas. Thank you very much indeed.

SORU:  Konuk bakana yöneltmek istiyorum. Kıbrıs’ı ele aldığınızı söylediniz. Ancak, Kıbrıs’ta Türk tarafının ve Türkiye Cumhuriyeti’nin isteği en azından 2009 sonu veya 2010 başında bir referandum yapılması. Sizin garantör ülke olarak böyle bir takvime yaklaşımınız nasıldır? Adada kısa bir zamanda yeniden bir referandum yapılmasını bekliyor musunuz? Bir de, öğle yemeğinde ele alacaksınız ama, herkesin aklı aslında Kuzey Kore’nin son denemelerinde. Bu anlamda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde iki ülkenin yapabileceği işbirliği nedir? Yaptırımların etkili olması için hayata geçireceğiniz bir formül var mı?

KONUK BAKANIN CEVABI: Well, I think that’s, in respect of the Cyprus issue, the election of President Christofias last year, the 28 meetings that have happened between the two leaders of the two communities. Since then, 29 meetings I think, show a degree of determination that is important. From our point of view, we want to see Cyprus settlement as soon as possible and the need is urgent for people of Cyprus. It is also urgent and important in the geopolitical terms.

In respect to North Korea, the UN Security Council has already met, and is now working on further measures. I think there is an absolute premium on unity, maintaining unity in the face of this provocation from North Korea which has been condemned in the strongest possible terms right around the international community by all members of the UN Security Council. The missile test, following up the nuclear test, are obviously further provocation. And I think it is right that we look at how we can contain the North Korean problem and also how there is a long-term resolution through the six-party talks. And that strategy of active containment and a long-term engagement seems to me to be right. We look forward to working with our UN Security Council colleagues to maximize the unity in the face of this danger to peace and security in the region.

SAYIN BAKANIMIZ: Biz de özellikle Kuzey Kore konusunu kısmen ele aldık Sayın Miliband’la olan görüşmemizde, uluslararası toplumun bu konuda bir birlik içerisinde hareket etmesi ve Birleşmiş Milletler’in bu konularda yeni bir küresel gerilime yol açılmaması için, bu tür provokasyonlardan kaçınılması konusunda, ortak bir tavır takınılması konusunda zaten bir prensip birliğimiz var. Bu konulardaki istişarelerimiz devam edecek.

SORU:  Sayın İngiliz mevkidaşınız da yanınızdayken, terör örgütü elebaşısı Murat Karayılan İngiliz The Times gazetesine bir açıklama yaptı ve İngiltere’deki İskoç modelini örnek göstererek Türkiye’de de bir Kürt parlamentosunu tabiri caizse istedi. Bu açıklamayı siz nasıl değerlendiriyorsunuz? Teşekkür ederim.

SAYIN BAKANIMIZ: Doğrusu buradan bu tür açıklamalara cevap vermek niyetinde değilim, doğru da değil. Türkiye’nin Anayasal sistemi içinde şu anda zaten bütün vatandaşları eşit bir şekilde, bütün haklardan eşit şekilde istifade etmekte. Oturmuş bir parlamenter sistemimiz var. Dolayısıyla bunların şu düzeyde bugün tartışma konusu yapılması doğru değil.

SORU: Konuk bakana bir sorum olacak. Efendim, İngiliz Ulusal Partisinin Avrupa parlamentoları seçimleri için hazırladığı broşürlerde Türkiye karşıtı görüşler özellikle Türkiye’yi derinden etkiledi. Bunun yanı sıra, Almanya Başbakanı ve Fransa Cumhurbaşkanı’nın Türkiye’ye yönelik tutumları hala devam ediyor. Üyelik karşıtı söylemleri devam ediyor. Hem kendi ülkenizdeki hem de Avrupa’daki bu tutumu nasıl değerlendiriyorsunuz. Sonuçta İngiltere, Türkiye’nin AB üyeliğine destek verirken, bir taraftan da böyle olumsuz gelişmeler yaşanıyor.

KONUK BAKANIN CEVABI: Well I think it is important to say that the extremism of the far right British National Party is repulsive to the vast majority of British people, not just to people around the world who see their attacks on Muslims in general. The British National Party is an extremist party with terrible echoes of the 1930s. It is a party which is rejected by all mainstream British political parties and by the vast majority of British people. And Britain is now country of many cultures and many faiths and has been for hundreds of years. And I think it is very important that the message goes out that, not just the British government but actually all parties and Britain are proud of the fact that we are a diverse country, are proud of the fact that we have citizens from all faiths and from all races working together. Certainly you should know that you have the comradeship and solidarity of the vast majority of British people in rejecting the politics of hate that comes from this extreme far right party.

We obviously have laws on freedom of speech. But we also have very strong laws against the incitement of religious and racial hatred, some of the strongest laws in the world. And if those have been broken, then people will be prosecuted without fear or favor. I think it is important to separate those racist views from the more general debates about the Turkish entry to European Union. But our position is I think clear. And the decision of 27 was to launch an accession process. An accession process with responsibilities for Turkey but also responsibilities for the EU. And we must make sure that both carried forward with real boldness and drive.

SORU: Benim sorum da konuk bakana olacak. Avrupa’da Türkiye’nin tam ve eşit üyeliğine karşı özellikle Almanya ve Fransa’dan gelen bu kadar çok ses varken, Türkiye reformlar ve AB üyeliği konusunda kararlı bir tutum sergilemeyi sürdürüyor. Siz Türk hükümetinin reform performansını nasıl görüyorsunuz. Bir de özellikle bu reform performansını basın özgürlüğü açısından değerlendirmenizi isteyeceğim. Avrupa Birliği’nin bu konuda Türkiye’ye ciddi eleştirileri vardı. Sizce Türkiye’de basın özgürlüğü AB standartları doğrultusunda ilerlemekte midir?

KONUK BAKANIN CEVABI: It is not for me to give marks out of ten to Turkey on its implementation of its reform program. We know that this is a Government which does have an ambitious reform agenda and we strongly support the active implementation of that reform agenda. We know that it covers politics and social life as well as economics. That reform agenda I think is a beacon really of change and modernization that is true to the roots of this country. But also has its eye very firmly fixed on the future of this country. And any government wants to have strong sense of its history, but it mustn’t live its history, it must live in the future. I think that is the bases on which to encourage the reform agenda. But it is not for me start giving performance grades and it might invite performance grades of our own performance. So I think it probably better we just say that we all, I think in Governments should never give ourselves an A plus. We all have to have a zeal to do better. And I think, in the presence of a very distinguished Professor, I think he’ll understand what that means for the performance of various pupils.

SAYIN BAKANIMIZ: Bir hususu vurgulamakta fayda var arkadaşlar. Sayın misafirimizin de çok iyi vurguladığı gibi, reform dediğimiz süreç bir yerde başlayıp bir yerde biten bir süreç değil. Uluslararası konjonktür değişiyorsa, ülkenin yapısı dinamik bir yapı arz ediyorsa, reform süreklilik arz eden bir konudur ve “evet ben reformların hepsini bitirdim ve kemale erdim” diyen bir toplum varsa, aslında o toplum reform anlayışını benimseyememiş demektir.

Her toplum, düşünün, Amerika Birleşik Devletleri’nin son birkaç ay içinde kendi içinde yaşadığı tartışmaları göz önüne alın, her toplum değişen dünya konjonktürüne intibak etmek için sürekli reform yapma ihtiyacı içindedir. Türkiye’nin reform iradesi çok güçlüdür. Geçen hafta, hepinizin takip ettiği gibi, İçişleri Bakanımız, Adalet Bakanımız ve Baş Müzakereci Devlet Bakanımızla birlikte Reform İzleme Gurubu toplantısı yaptık. Daha sonra ben çok sayın ve saygıdeğer muhalefet liderleriyle görüştüm. Türkiye’de reformların sürmesi konusunda bir mutabakat vardır. Mesele, bu reformların Türkiye’nin şartlarına ve uluslararası konjonktüre uygun bir şekilde, uluslararası dinamik şartlara uygun bir şekilde yürütülmesidir. Bu konuda da hiç kimsenin şüphe duymaması gereken güçlü bir siyasi irade mevcuttur.

SORU: Kıbrıs’ta bir yandan müzakereler devam ediyor kapsamlı çözüm için, ancak, Avrupa Birliği bu yıl sonunda Türkiye’nin Ankara Protokolü’nü uygulamada kat ettiği mesafe ve bulunduğu noktayla ilgili bir tespitte bulunacak. Çok ünlü bir tabir vardı bir-iki sene önce kullanılan: Türkiye’nin AB treninin raydan ve yoldan çıkması. Acaba bu gözden geçirme, bu riski içinde barındırıyor mu, tekrar bu gündeme gelebilir mi? Müzakerelerin askıya alınması ya da bir süre ertelenmesi buradaki performansa göre üyeler tarafından benimsenir mi?

KONUK BAKANIN CEVABI: I want to see the accession process revitalized not slowed down. I want to see an accession process where there is boldness and drive on the part of all parties. We know that there is a long road to accession. Britain can talk well about the history of the rocky road of our own passage to membership. But we can also testify to the benefits of eventually reaching the destination. And I think that’s the autumn is an important point and we should always be seeking to fulfill our obligations both sides. And we should be seeking to do so because it is in both of our interest, both of our national interest. And the reform and changes that have been put through here are, in my judgment, in the interest of Turkey. Reforms and changes within the European Union are in interest of the European Union. And I think it is important to drive forward, I think it is especially important to drive forward in the face of the challenge that exists to all of us who are internationalists at the moment. The challenge all around the world in economics, in politics, in range of affairs, which says that the lesson the economic crisis is that we should reject globalization, that we should put up barriers; that we should slow down the integration around the world. I think this is profoundly wrong. What we have to do, is have a fair and just and affective and sustainable globalization; environmentally sustainable notably. And that kind of globalization needs a strong international system, it needs a strong IAEA, it needs a strong UN, needs strong climate change institutions in the international arena, but also needs strong regional institutions. And I think the experience of the EU is one which shows that broadening makes for strengthening. And the EU of 455 million citizens is stronger than the EU of 40 or 50 million citizens or 150 or 200 million citizens. And it is stronger politically, economically and globally. And I think that’s a very important argument that we prosecute in respect of the debate about Turkish membership but also in respect of the debate about the future of the Western Balkans which I also believe is in future of this, most secure in the European Union.

SAYIN BAKANIMIZ: Evet, son soru.

SORU: Ben de konuk bakana sormak istiyorum. Esasında arkadaşım sormuştu ama tatmin edici bir cevap alamadığımız için tekrarlamak istiyorum. Kıbrıs’ta müzakereler sürüyor ancak bu ucu açık şekilde ilerliyor. Bu şekilde gerçekten bir çözüme ulaşılacağına inanıyor musunuz? Yoksa bir deadline belirlenmesi konusunda destekler misiniz? Pozisyonunuz nedir deadline konusunda?

KONUK BAKANIN CEVABI: One thing that Professor Davutoğlu and I had discussed during the morning is the importance of learning from history and not living in history. One thing that we learn from history is the when, in some parts of world, when Britain tries to take a position, it is perceived to be dictating something. When Britain perceived to be dictating something, there is a temptation on the part of many people to think opposite just because we have taken up that position. So we have taken a rather strong self denying ordinance in respect of the Cyprus talks. Which is that we will support settlement negotiations by Cypriots, for Cypriots. We will say very clearly that the status-quo is not sustainable. We will say very clearly that Britain will support any settlement that is negotiated between the two parties. But however brilliant we think our own ideas or interventions might be, we are going to be very careful not to give people an excuse to take the opposite position just because we have taken that position. And so, tempting as it is to take a position on every issue, what I repeat, I am sorry to repeat it, but maybe I say for second time you will believe it; we want a settlement in Cyprus as soon as possible. And we organize our position to do everything possible to make that the case. And that’s why we are supportive of intensive and intensified dialogue; while we say that this year is the year, “the year in a generation” when this Cyprus issue would be resolved and while we commit to be clear with all sides about the need for boldness and clear with all sides about the dangers and lack of sustainability of the status-quo. And that is the basis on which we will approach the encouragement that is needed for these talks.

SAYIN BAKANIMIZ: Ben de gerçekten, Sayın Miliband’la birlikte Kıbrıs başta olmak üzere her konuyu müzakere ederken büyük bir entelektüel zevk duydum. Kendisinin çok köklü entelektüel geleneği olan bir aileden geldiğini biliyoruz. Babasının eserlerini de okumuştum ve çok istifade etmiştim. Bu görüşmelerimiz esnasında da yine sadece görüşmelerin teknik detayı üzerinde değil, Kıbrıs konusunda, bu görüşmelerin psikolojisi, geçmişi, gelecekle ilgili vizyonumuz konusunda çok açık, çok dostane ve büyük zevk aldığımız bir görüşme gerçekleştirdik. Çok doğru bir şekilde vurguladıkları gibi, bütün geçmiş örneklerden, başta 2004’teki Annan Planı referandumu esnasında yaşadıklarımızdan tarihi tecrübe olarak gerekli dersleri çıkarmak durumundayız.  Ama tabii hiçbir toplum, hiçbir taraf bu müzakereleri geçmişte yaşamaz, gelecek vizyonuyla bakar. Bizim Sayın Miliband’la Kıbrıs’ın geleceği konusunda vizyonlarımız örtüşüyor. Bu vizyon, hem Kıbrıs’taki taraflara barış, güvenlik, refah getiren, hem Doğu Akdeniz’e barış, güvenlik, istikrar getiren, hem de Avrupa Birliği içinde Türkiye’nin ve Türkiye’yle dost ülkeler arasındaki ortak dayanışmayı güçlendiren bir vizyondur. Ancak bu vizyona nasıl ulaşacağımız konusunda her zaman görüş alış-verişine açığız. Bugün, bu iki saat süren görüşmede bunun çok güzel bir örneğini sergiledik. Bundan sonra da Türkiye olarak her fikre açığız. Ancak bütün tarafların bilmesi gereken çok açık bir konu var ki kapsamlı bir çözüm için 2009 büyük bir fırsattır. Ve hiç kimse sahip olduğu konum dolayısıyla, özellikle Kıbrıs Rum Yönetimi başta olmak üzere bu yürüyen müzakere sürecini kendi çıkarları etrafında şekillendirme ya da kullanmaya çalışmamalıdır. Bu konuda Türkiye ile İngiltere’nin pozisyonları tamamıyla örtüşmektedir. Ve bundan sonra da iki garantör ülke olarak adanın geleceği üzerinde birlikte çalışmaya devam edeceğiz.

Çok teşekkür ederim.