AFGANISTAN İSLAM CUMHURIYETI, PAKISTAN İSLAM CUMHURIYETI VE TÜRKIYE CUMHURIYETI DIŞIŞLERI BAKANLARI ÜÇLÜ TOPLANTISI SONUNDA KABUL EDILEN ORTAK BEYAN
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Sayın Ahmet Davutoğlu, Afganistan İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Sayın Dr. Zalmay Resul ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Sayın Mahdum Şah Mahmud Kureyşi, 7 Haziran 2010 tarihinde İstanbul’da biraraya gelmişlerdir. Toplantı, 1 Nisan 2009 tarihinde Ankara’da yapılan üçüncü Zirve’de alınan, Üçlü Zirve Sürecine Dışişleri Bakanları düzeyinde yapılacak toplantılarla ivme kazandırma kararı temelinde gerçekleştirilmiştir.
Dışişleri Bakanları, Üçlü Zirve Sürecinin, başladığı 30 Nisan 2007 tarihinden bu yana, üç ülke arasında çok boyutlu diyalog ve işbirliğinin, ülkelerinin halklarının yanısıra bölgenin yararının ilerletilmesine sağlam bir zemin oluşturmak suretiyle yaptığı değerli katkıları hatırlatmışlardır. Birçok alan meyanında, ticaret, özel sektörler arasında etkileşimi de içerecek şekilde ekonomi ile eğitimin yanısıra, güvenlik ve istihbaratı içeren geniş bir yelpazede işbirliğinin geliştirilmesine, uygulanmasına ve denetlenmesine imkan sağlayan yararlı bir mekanizma olan Üçlü Zirve Süreci’nin önemini vurgulamışlardır. Ayrıca, Üçlü Zirve Süreci’nin, milletvekilleri, üst düzeyli Hükümet yetkilileri, silahlı kuvvetler mensupları, istihbarat çevreleri ve işadamları arasında ilişkileri kolaylaştırmak suretiyle sağladığı katma değere işaret etmişlerdir. Dışişleri Bakanları, 25 Ocak 2010 tarihinde İstanbul’da gerçekleştirilen dördüncü Üçlü Zirve’de alınan kararları hatırlatarak, üç ülkenin ilerideki dönemde işbirliğini artırmak hususunda mutabık kaldıkları bir diğer alan olarak eğitimin önemli bir başlık olduğunun altını çizmişlerdir Ayrıca, üç Cumhurbaşkanı tarafından alınan, üçlü işbirliğinin, ilgili tüm kurumları dahil edecek şekilde genişletilmesi ve geliştirilmesi kararına atıfla, bunu hayata geçirme hususundaki kararlılıklarını ifade etmişlerdir.
Üç Dışişleri Bakanı, Üçlü Zirve Süreci çerçevesinde şimdiye kadar alınan kararların uygulanması hususunda kapsamlı görüş alışverişinde bulunmuşlardır. Bugüne kadar kaydedilen ilerlemeyi memnuniyetle karşılayan Bakanlar, müteakip Zirve’de enerji, ticaret ve nakliye başta olmak üzere ekonomik altyapı alanında daha yakın işbirliğine odaklanılması kararını hatırlatarak, ilerideki dönemde, müteakip Zirve’nin hazırlıkları kapsamında atılacak adımlar hakkında görüş alışverişinde bulunmuşlardır. Üç Bakan, Pakistan ile Türkiye arasında demiryoluyla kargo nakliyesi gerçekleştirme gayretlerine atıfla, bölgesel bağlantıları geliştirmeyi hedefleyen projeler hazırlanmasının yararı hususunda görüş birliğine varmışlar ve beşinci Üçlü Zirve’nin hazırlıkları bağlamında bu konuyu daha ayrıntılı şekilde ele almak hususunda mutabık kalmışlardır.
Sayın Zalmay Resul, toplantıda, Ulusal İstişari Barış Şurası’nın sonuçları hakkında bilgi vermiştir. Üç Dışişleri Bakanı, müstakbel Kabil Konferansı hakkında da görüş alışverişinde bulunmuşlardır. Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanları, bu vesileyle, istikrarlı, müreffeh ve huzurlu bir Afganistan için süregiden desteklerini yinelemişler; mevcut bütün gayretlerin Afganlarca sahiplenilmesinin sağlanmasına olan bağlılıklarını ifade etmişler ve müstakbel Kabil Konferansı ve 18 Eylül 2010 tarihinde düzenlenecek milletvekilliği seçimlerinin başarısı ile Afganistan’ın uzun vadeli istikrarı, yeniden imarı ve kalkınması amacıyla Afganistan İslam Cumhuriyeti Hükümetiyle birlikte çalışma hususundaki kararlılıklarını vurgulamışlardır.
Bu temelde üç Dışişleri Bakanı, Üçlü Zirve tarafından ülkeleri arasındaki işbirliğine sağlanan katma değeri azamileştirmek amacıyla, ayrıntılı bir yol haritası üzerinde görüş alışverişinde bulunmuşlardır. Bu çerçevede Bakanlar;
- Kabil’de 2-4 Haziran 2010 tarihlerinde düzenlenen İstişari Barış Şurası’na desteklerini ifade etmişler,
- 20 Temmuz tarihli Kabil Konferansı’na katılmaya hazır olduklarını belirtmişler ve Konferans hazırlıkları bağlamında Ortak Çalışma Grubu’nun toplanmasını kararlaştırmışlar,
- İstanbul Forumu’nu, üç ülke özel sektörleri arasındaki etkileşimi artırmak amacıyla tercihan Kabil Konferansı sonrasında ve milletvekilliği seçimlerinden önce Kabil’de bir toplantı yapmaya davet etmişler,
- 18 Eylül 2010 tarihinde Afganistan’da yapılacak seçimlerin ardından Türkiye’de düzenlenecek Afganistan hakkındaki dördüncü Bölgesel Ekonomik İşbirliği Konferansı (RECCA) meyanında önceki RECCA toplantılarının sonuçlarını, bunları ileri götürmek ve uygulanmaları amacıyla bir mekanizma geliştirmek üzere, gözden geçirmesini kararlaştırmışlar,
- İstanbul Forumu’ndan, Türkiye’deki RECCA toplantısı marjında genişletilmiş bir özel sektör toplantısı düzenlemesini talep etmişler,
- Afganistan İslam Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları beşinci Üçlü Zirvesi’nin gelecek yılın başında toplanmasını önermişlerdir.
Sayın Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı, bu vesileyle muhataplarına kuzey Afganistan’ın Cevizcan vilayetinde kurulacak ve Sarıpul vilayetini de kapsayacak sivil nitelikli ikinci Türk İl İmar Ekibi hakkında bilgi vermiştir.
Dışişleri Bakanları, ülkelerinde meydana gelen ve can kaybıyla sonuçlanan terör saldırılarını şiddetle kınamışladır. Güvenlik güçlerince, halkın teröristlere karşı savunulması amacıyla yapılan büyük fedakarlıkları saygıyla anmışlar ve hayatlarını kaybedenlerin acılı ailelerine başsağlığı dileklerini ifade etmişlerdir. Bakanlar, terörizmin insanlığa karşı bir suç teşkil ettiğini kaydetmişler ve terörizm, aşırıcılık ve uyuşturucu arasındaki bağlantıya karşı kararlılıkla mücadele amacıyla atılması gerekli ilave adımları irdelemek hususunda mutabık kalmışlardır. Bu amaçla, ilgili güvenlik ve istihbarat kurumları arasındaki işbirliğini arttırma hususundaki kararlılıklarını ifade etmişlerdir. Üç ülke silahlı kuvvetleri arasında, müşterek eğitim fırsatlarını ve tatbikatlar düzenlenmesini içerecek şekilde güçlendirilmiş işbirliğinin önemini vurgulamışlardır.
Üç Bakan, insan sermayesine yatırımın yanısıra halklar arasındaki bağların ilerletilmesi bakımından en önemli vasıta olarak eğitim ve öğretimin taşıdığı kritik öneme atıfla, ülkeleri arasındaki üçlü eğitim ve öğretim programlarına ivme vermeyi ve ilave fırsatlar sunarak kapsamını genişletmeyi taahhüt etmişlerdir.
Dışişleri Bakanları, Afganistan ve komşuları arasında güçlendirilmiş bölgesel işbirliğinin, bölgesel sınamalarla kapsamlı şekilde mücadeleyi ve ortak yarara dayalı işbirliğinin geliştirilmesini hedefleyen gayretlerin vazgeçilmez bir sütunu olduğu hakkındaki güçlü kanaatlerini vurgulayarak 26 Ocak 2010 tarihinde gerçekleştirilen “Asya’nın Kalbinde” Dostluk ve İşbirliği için İstanbul Zirvesi sonunda kabul edilen İstanbul Beyanı’nda ortaya konulan ortak vizyona, işbirliği ilkelerine ve bölgesel işbirliği önerilerine olan bağlılıklarını yinelemişlerdir. İstanbul Beyanı ve bu vesileyle ortaya konulan vizyonun Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından kabul edilen 1917 sayılı Kararla memnuniyetle karşılandığını anımsatmışlardır. Türkiye’nin, İstanbul Beyanı’ndaki kararların uygulanması kapsamında, bu yıl Düşünce Platformu toplantısını düzenleme gayretlerinden övgüyle sözetmişlerdir. Bakanlar ayrıca, bu yılın sonunda Türkiye’de düzenlenecek olan Afganistan Hakkında Bölgesel Ekonomik İşbirliği Dördüncü Konferansı’nın başarısına olan taahhütlerini vurgulamışlardır.
Üç Bakan, Afganistan, Pakistan ve Türkiye halklarının yararı için, Üçlü Zirve Süreci kapsamında da dahil olmak üzere, yakın ve düzenli şekilde temaslarını sürdürmeye olan bağlılıklarını teyid etmişler ve işbirliğini derinleştirme ve güçlendirme hususundaki kararlılıklarını vurgulamışlardır.
Afganistan İslam Cumhuriyeti ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanları, İsrail’in uluslararası hukuku ihlal ederek Gazze’ye giden barış filosuna karşı düzenlediği ve can kaybıyla sonuçlanan saldırıyı kınamışlar, Türk Hükümeti ve ulusuyla dayanışmalarını vurgulamışlar ve Türk halkı ile kurbanların ailelerine taziyelerini iletmişlerdir.
Afganistan İslam Cumhuriyeti ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanları, Sayın Ahmet Davutoğlu ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’ne toplantıya evsahipliği yapmasından ötürü samimi teşekkürlerini ifade etmişlerdir.
İstanbul, 7 Haziran 2010