Asya İşbirliği Diyaloğu (AİD)

Uluslararası Örgüt Künyesi

Örgütün Amacı:

AİD’in temel amacı, ortak kalkınma potansiyelinin hayata geçirilmesi için mevcut örgütleri tamamlayıcı bir rol oynamaktır. Esnek bir diyalog ve işbirliği mekanizması olma niteliği öne çıkarılan AİD, Asyalı Dışişleri Bakanları arasındaki düzenli diyalog temelinde tedricen ilerleyen ve evrilmeye açık bir oluşum olarak tanımlanmaktadır.

Kuruluş Tarihi:

Haziran, 2002

Merkezi:

Geçici Sekretaryasının Katar’da kurulması kararlaştırılmıştır.

Genel Sekreteri:

Bundit Limschoon

Üye Ülkeler:

Afganistan, Bahreyn, Bangladeş, B.A.E, Brunei, Butan, ÇHÇ, Endonezya, Filipinler, Hindistan, İran, Japonya, Kamboçya, Katar, Kazakistan, Kırgızistan, Kore, Kuveyt, Laos, Malezya, Moğolistan, Myanmar, Özbekistan, Pakistan, Rusya Singapur, Sri Lanka, Suudi Arabistan, Tacikistan, Tayland, Umman, Vietnam

Türkiye’nin Üyelik Durumu:

AİD’ne üyeliğimiz 68. BM Genel Kurulu çerçevesinde 26 Eylül 2013 tarihinde New York’ta gerçekleştirilen AİD Dışişleri Bakanları Gayrıresmi Toplantısında onaylanmıştır. Böylece, ülkemiz sürecin 33. Üyesi olmuştur.

Örgütün Tarihi

Asya İşbirliği Diyaloğu (AİD), 2002 yılında Tayland’ın evsahipliğinde yapılan ve 18 Asya ülkesinin Dışişleri Bakanlarının katıldığı toplantıyla başlatılan bir süreçtir. Asya kıtası çapında kapsayıcı bir oluşum olmayı hedefleyen AİD’in halihazırda ASEAN, CICA, İİT, KİK ve ŞİÖ üyesi ülkeler dahil, farklı coğrafyalardan toplam 33 üyesi bulunmaktadır.

AİD’e üyelik için karmaşık bir prosedür bulunmamaktadır. Katılım niyetini içeren bir bildirimin yazılı olarak AİD koordinatörü Tayland’a iletilmesi sonrasında, başvuru üye ülkelerin görüş ve onayına sunulmakta ve müteakip ilk Dışişleri Bakanları toplantısında karara bağlanmaktadır.

Projeler boyutunda enerji, finans, iletişim, tarım, turizm, eğitim, bilişim, biyoteknoloji, afet yönetimi ve fakirlikle mücadele gibi konular ön plana çıkmaktadır. Projelere ilişkin kararlarda oydaşma aranmamakta olup, her bir başlıkta ana koordinatörlük en az bir üye ülke tarafından yürütülmekte, diğer ülkelerin katkıları gönüllülük esasına göre gerçekleştirilmektedir.

AİD’in “Asyalılık” kimliği temelinde geniş Asya bölgesinde siyasi diyaloğun güçlendirilmesine ve işbirliğinin yaygınlaştırılmasına matuf bir süreç olduğu, çalışmalarını esasen ASEAN ile örtüşen alanlarda yoğunlaştırdığı görülmektedir.

Türkiye’nin Örgüt’le İlişkileri

AİD’den 2013 yılına kadar herhangi bir davet alınmamıştır. Tacikistan Dışişleri Bakanı Hamrokhon Zarifi’nin, Asya İşbirliği Diyaloğu (ACD) Dönem Başkanı sıfatıyla Sayın Bakanımızı 29 Mart 2013 tarihinde Duşanbe’de yapılan 11. Dışişleri Bakanları Toplantısına “Özel Misafir” olarak daveti çerçevesinde, Bakan Yardımcımız Büyükelçi Ali Naci Koru toplantıda ülkemizi temsil etmiştir. Sözkonusu toplantı neticesinde, AİD’e üyeliğimizin faydalı olabileceği değerlendirilmiştir.

Bu çerçevede, Sayın Bakanımız, 46. ASEAN Dışişleri Bakanları Toplantısı vesilesiyle bulunduğu Brunei’de 1 Temmuz 2013 tarihinde koordinatör ülke Tayland’ın Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Surapong Tovichukchaikul’a ülkemizin AİD’e üyelik başvurusunu içeren mektubu tevdi etmiştir.

Öte yandan, Tayland Dışişleri Bakanlığı’ndan 16-17 Temmuz 2013 tarihlerinde Bangkok’da düzenlenen “Asya İşbirliği Diyalogu Geliştirilmiş Bölgesel Bağlantılılık Toplantısı”na alınan davet üzerine Bakanlığımızca katılım sağlanmıştır.

AİD’e üyeliğimiz, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında 26 Eylül 2013 tarihinde New York’da yapılan “ACD Yıllık Gayrıresmi Bakanlar Toplantısı”nda kabul edilmiş ve Türkiye AİD’in 33. üyesi olmuştur. Toplantıda ülkemizi Kalkınma Bakanı Sayın Cevdet Yılmaz temsil ederek bir konuşma yapmıştır.

Manama’da 23-25 Kasım 2013 tarihlerinde gerçekleştirilen ve AİD’ne üyeliğimizi müteakip ilk Bakanlar Toplantısını teşkil eden 12. Dışişleri Bakanları Toplantısına Sayın Bakanımızın başkanlığında bir heyetle katılım sağlanmıştır.