Türkiye - İran Siyasi İlişkileri

İki komşu ülke olarak Türkiye ve İran, yaklaşık 400 yıldır değişmeyen 560 km uzunluğunda bir kara sınırını paylaşmaktadır. Türkiye'nin Tahran'daki Büyükelçiliğine ek olarak, Meşhed, Tebriz ve Urumiye Başkonsoloslukları mevcuttur. İran’ın ise ülkemizde Ankara'da Büyükelçiliği, İstanbul, Trabzon ve Erzurum'da Başkonsoloslukları bulunmaktadır.

Türkiye - İran ilişkileri, karşılıklı saygı ve iyi komşuluk ilkeleri temelinde gelişmektedir. Karşılıklı ziyaretler, Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi ve farklı sektörlerdeki ortak komisyonlar ve mekanizmalar aracılığıyla hem ikili hem de bölgesel konularda siyasi diyaloğu daha da geliştirmek için çaba sarf edilmektedir.

Türkiye-İran Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi (YDİK) 8. Toplantısı Sayın Cumhurbaşkanımız ve merhum İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi eş-başkanlıklarında 24 Ocak 2024 tarihinde Ankara’da düzenlenmiştir. Ziyaret sırasında ülkemiz ile İran arasında 10 anlaşma imzalanmış; ikili ilişkiler ve bölgesel konularda işbirliğini öngören bir Ortak Bildiri kabul edilmiştir. Böylelikle, YDİK marjında şimdiye kadar imzalanan belge sayısı 50’ye ulaşmıştır.

İki ülke siyasi liderlikleri arasında temaslar belirli bir yoğunlukta devam etmektedir. Sayın Cumhurbaşkanımız, İranlı mevkidaşı Pezeşkiyan’la, BM Genel Kurulu vesilesiyle 23 Eylül 2024 tarihinde New York’ta, D-8 Zirvesi vesilesiyle 19 Aralık 2024 tarihinde Kahire’de, EİT Zirvesi vesilesiyle 4 Temmuz 2025 tarihinde Hankendi’de ve son olarak ŞİT Zirvesi vesilesiyle 1 Eylül 2025 tarihinde Tianjin’de biraraya gelmiştir.

Öte yandan, Sayın Bakanımız, 19 Mayıs 2024 tarihinde meydana gelen helikopter kazası sonucunda vefat eden merhum Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin cenaze merasimi vesilesiyle, 22 Mayıs 2024 tarihinde İran’ı ziyaret etmiş, bu vesileyle Emir Hüseyin Abdullahiyan’ın ölümü nedeniyle Dışişleri Bakanlığına vekalet eden Ali Bagheri’yle görüşmüştür. Sayın Bakanımız, 30 Temmuz 2024’te ise yeni Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın yemin töreni vesilesiyle Tahran’ı ziyaret etmiştir.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İstanbul’da evsahipliği yaptığımız 3+3 Bölgesel İşbirliği Platformu toplantısına katılmak üzere 18-19 Ekim 2024 tarihlerinde ülkemizi ziyaret etmiştir. Arakçi, sözkonusu toplantı kapsamında ikili resmi ziyaret de gerçekleştirmiştir. Bu kapsamda 18 Ekim 2024’te Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından kabul edilmiş; 19 Ekim 2024’te ise Sayın Bakanımızla adıgeçen arasında ikili görüşmeler yapılmıştır. Bakan Arakçi, 2 Aralık 2024 tarihinde ülkemizi ziyaret etmiş ve ziyarette ağırlıklı olarak Suriye’deki gelişmeler ele alınmıştır. Arakçi, 21-22 Haziran 2025 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen İİT 51. DBK toplantısına katılmış, bu kapsamda Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından kabul edilmiş, Sayın Bakanımızla da bir görüşme gerçekleştirmiştir. Sayın Bakanımız ile İran Dışişleri Bakanı Arakçi, 4 Temmuz 2025 tarihinde Hankendi’de EİT Zirvesi vesilesiyle, 6 Temmuz 2025 tarihinde Rio de Janeiro’da düzenlenen BRICS Zirvesi vesilesiyle, 25 Ağustos 2025 tarihinde Cidde’de yapılan Olağanüstü İİT Zirvesi vesilesiyle ve 1 Eylül’de Tianjin’de gerçekleştirilen ŞİT Zirvesi vesilesiyle görüşmüştür.

Sayın Bakanımız, son olarak 30 Kasım 2025 tarihinde Tahran’a günübirlik çalışma ziyareti gerçekleştirmiştir. Sayın Bakanımız ziyaret kapsamında, İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ve İslami Danışma Meclisi Başkanı Muhammed Bager Galibaf tarafından kabul edilmiştir. Sayın Bakanımız ayrıca, İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ve İran Milli Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Laricani ile görüşmeler yapmıştır. Sayın Bakanımız, mezkur görüşmeler kapsamında İran ile ikili ilişkilerimiz ve bölgesel gelişmeler konusunda muhataplarıyla istişareler gerçekleştirmiştir.

Arakçi ise en son 30 Ocak 2026 tarihinde ülkemize ziyaret gerçekleştirmiş, bu kapsamda Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından kabul edilmiş, Sayın Bakanımızla da bir görüşme yapmıştır.

İran’la Siyasi İstişareler 3-4 Şubat 2025 tarihlerinde, Konsolosluk İstişareleri ise 12 Kasım 2024 tarihinde Bakan Yardımcısı düzeyinde Ankara’da düzenlenmiştir.

Öte yandan, İran’la ilişkilerimizi kurumsal bir çerçeveye oturtmak amacıyla bir “Ortak Planlama Grubu” ihdas edilmesini teminen çalışmalar devam etmektedir. Sözkonusu mekanizma, güvenlik, ekonomi, ulaştırma, turizm, kültür ve eğitim gibi alanlarda ülkemiz ile İran arasında mevcut komite, komisyon ve çalışma gruplarını kapsayacak bir işbirliği çerçevesi sunacaktır.

2025 Haziran ayında yaşanan 12 Günlük Savaş’ın ardından, 28 Şubat 2026 tarihinde başlayan ABD/İsrail-İran Savaşı üzerine, Bakanlığımız tarafından yapılan açıklamada, uluslararası hukuka aykırı ve masum sivillerin hayatını tehdit eden her türlü eylemden derin kaygı duyduğumuz ve şiddetin tırmanmasına neden olabilecek kışkırtmaları kınadığımız ifade edilmiş, tarafları saldırılara bir an önce son vermeye davet ettiğimiz kaydedilmiştir. Öte yandan, İran'ın her ne gerekçeyle olursa olsun hiçbir ayrım yapmadan bölge ülkelerine saldırılarını da kabul etmediğimiz açıklanmıştır.

Sınır Kapıları: Ülkemizin İran’la karasınırında halihazırda Gürbulak-Bazergan (Ağrı), Kapıköy-Razi (Van), Esendere-Sero (Hakkari) olmak üzere üç sınır kapısı bulunmaktadır. Van’da Gelincik-Közereş mevkiinde yeni bir sınır kapısı açılmasına yönelik çalışmalar devam etmektedir.

3 sınır kapımız savaşı izleyen günlerde dahi açık tutulmuştur. Yolcu ve yük treni seferleri düzenli olarak sürdürülmektedir.

Türkiye’den Cumhurbaşkanı düzeyinde son ziyaret: 19 Temmuz 2022

İran’dan Cumhurbaşkanı düzeyinde son ziyaret: 24 Ocak 2024 (YDİK 8. Toplantısı)

Türkiye’den Dışişleri Bakanı düzeyinde son ziyaret: 30 Kasım 2025

İran’dan Dışişleri Bakanı düzeyinde son ziyaret: 30 Ocak 2026 (Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi)