FİNLANDİYA DIŞİŞLERİ BAKANI ELINA VALTONEN- [SİMULTANE TERCÜME]

https://www.youtube.com/live/nKZMlkI4tb0?si=ICVo7Efy2tApFdaA

DIŞİŞLERİ BAKANI HAKAN FİDAN- [SİMULTANE TERCÜME] Teşekkürler. Ben konuşmamı Türkçe yapacağım izninizle.

[TÜRKÇE] Değerli basın mensupları, öncelikle değerli meslektaşım Sayın Elina Valtonen’e misafirperverliğinden ötürü teşekkür etmek istiyorum.

Kendisiyle uluslararası platformlarda çok kez karşılaşıyoruz, toplantılar yapıyoruz, fikirlerimizi paylaşıyoruz, yoğun bir mesai diyaloğumuz var. Görüşemediğimiz zaman muhakkak telefonla önemli konular üzerinde görüş alışverişinde bulunuyoruz.

Bugün de dostumuz ve müttefikimiz Finlandiya’ya ikili ziyarette bulunmaktan ayrıca büyük bir memnuniyet duyuyorum. Bugün kendisiyle ve heyetiyle çok verimli görüşmeler yaptık.

Bugün ayrıca Finlandiya Parlamento Başkanı Sayın Jussi Halla-aho ile bir araya gelme imkanımız olacak. Bu ziyaret esnasında Finlandiya Parlamentosu’nda bir düşünce kuruluşunun etkinliğine de konuşmacı olarak katılma imkanımız olacak.

Burada Parlamento’nun Türkiye Dostluk Grubu üyeleri başta olmak üzere Fin Milletvekilleri ve diğer üst düzey yetkililerle de bir araya gelme imkanımız olacak.

Dün de Finlandiya’da yaşayan Tatar kardeşlerimizle bir araya gelme imkanı buldum. Buradaki Tatarların kendi kimliklerini korurken, aynı zamanda bu ülkenin toplumsal ve kültürel hayatına katkı sunuyor olmaları gerçekten bizleri sevindiriyor.

Değerli basın mensupları, bugünkü görüşmelerimizde ikili ilişkilerimizi kapsamlı bir şekilde ele aldık. Önümüzdeki dönemde atacağımız müşterek adımları değerlendirdik. Ekonomik ilişkilerimizi geliştirmek için yoğun bir çaba sarf etmekteyiz. Türkiye ile Finlandiya arasındaki ticaret hacmi 2024 yılında yaklaşık 1,8 milyar Dolar olarak gerçekleşmişti. Bilişim teknolojileri ve yenilenebilir enerji gibi alanlarda daha yakın iş birliğine hazırız. Arktik bölgesinin de iş birliğimiz bakımından fırsatlar sunabileceğine açıkçası inanıyoruz. Savunma sanayi, Finlandiya ile bir diğer iş birliği alanımızı oluşturmakta.

Bildiğiniz gibi Savunma Sanayii İş Birliği Mutabakat Muhtırası’nı geçtiğimiz Haziran ayında imzalamıştık. Bu belgeyle ortak üretim, teknoloji paylaşımı ve kabiliyet geliştirme alanlarında iki ülke arasında yeni bir dönemin kapısı aralanmıştır.

Savunma sanayi iş birliğimizi kurum ve firmalarımızın somut projeleriyle daha da geliştirmeyi hedefliyoruz. NATO’nun caydırıcılığını pekiştirecek bu iş birliğini aynı zamanda Avrupa’nın güvenliği ve savunma sanayi kapasitesine de katkı sağlayacak bir adım olarak görüyoruz.

Değerli basın mensupları, geçtiğimiz yıl Aralık ayında NATO Toplantısı vesilesiyle Nordik ülkelerin Dışişleri Bakanlarıyla bir toplantı yapmıştık. Nordik ülkeleriyle güvenlik konularındaki diyaloğumuzun derinleştirilmesine önem veriyoruz. AGİT 2025 Dönem Başkanlığı’nı da yürüten değerli mevkidaşımla bugün Avrupa güvenliğini ele alan konuları da görüştük. Türkiye, Avrupa’nın güvenliğine kritik katkılar sağlayan bir NATO müttefikidir. Bu çerçevede, Türkiye’nin SAFE mekanizması başta olmak üzere, AB’nin savunma ve güvenlik girişimlerine dahil edilmesi büyük bir önem taşımaktadır.

Bugünkü görüşmelerimizde Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkileri de değerlendirme imkânımız oldu. Finlandiya’nın ülkemizin AB üyelik sürecine başından beri verdiği desteğe ayrıca teşekkür etmek istiyorum.

AB’nin ülkemizle ilişkilerini artık uzun vadeli, gerçekçi ve stratejik bir bakış açısıyla ele alması gerekmekte. İçinde bulunduğumuz dönemde karşılıklı güveni güçlendirecek ve iş birliğimizi ileriye taşıyacak bir perspektife açıkçası ihtiyacımız var. Bu amaçla yüksek düzeyli diyalog mekanizmalarının etkinleştirilmesini ve düzenli hale getirilmesini son derece önemli görmekteyiz. Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve Vize Serbestisi Diyaloğu’nun ilerletilmesinin her iki tarafın da menfaatine olduğuna inanıyoruz. Schengen vize süreçleri konusunda AB tarafından son dönemde atılan kolaylaştırıcı adımlar olumlu bir iyi niyet göstergesidir.

Değerli basın mensupları, Finlandiya’yla beraber küresel barış ve güvenliğe yönelik çabalara katkı sunmak için çalışıyoruz. Bu bağlamda Birleşmiş Milletler ve AGİT bünyesindeki Arabuluculuk Dostlar Gruplarının eş başkanlığını kıymetli mevkidaşımla beraber yürütmekteyiz.

Bugün Sayın Bakanla, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı da ele alma imkanımız oldu. Rusya demişken, ben kendisine ayrıca teşekkür etmek istiyorum. Bana Finlandiya’nın eski Cumhurbaşkanlarından Mauno Koivisto’nun Rusya’yla ilgili bir kitabını hediye etmişti: “The Russian Idea”. Onu da buraya gelmeden önce okuma imkanım oldu. Kendisine de kitap için teşekkür ediyorum ayrıca. Türkiye olarak adil ve kalıcı barışa ancak diplomasi yoluyla ulaşabileceğimize inanıyoruz. Zorluklar, diyalog ve müzakere yoluyla barışa ulaşma yönündeki kararlı duruşumuzu değiştirmeyecektir. Bu yöndeki çabaların, tarafların asgari müştereklerini yansıtan, sahadaki dinamiklerle uyumlu ve gerçekçi bir anlayışla şekillendirilmesi büyük bir önem taşımaktadır. Barışın tesisine yönelik çabalarımızı uluslararası ortaklarımızla etkin ve yapıcı bir iş birliğiyle sürdürmekteyiz.

Bugünkü gündem maddelerimizden biri de Gazze’deki son gelişmelerdi. Ateşkesin ilanından bu yana İsrail saldırılarında yaklaşık iki yüz elli Filistinli hayatını kaybetti. Fakat biz ateşkesin bütün zorluklara rağmen devam etmesini, bir sonraki aşamaya geçilmesini, uluslararası toplumun bu noktada üzerine düşen görevi yapmasını bekliyoruz. Türkiye de elinden geleni yapmakta. Özellikle Birleşmiş Milletler’de şu anda devam eden çalışmalar var. Barış Planı’nın nasıl hayata geçirileceğine ilişkin çok yoğun müzakereler, görüşmeler devam etmekte. İnsani yardımların içeriye girişi yetersiz, bu konuda da çeşitli şikayetler var. Onları da nasıl daha etkin hale getiririz, onunla ilgili çalışmalarımız da devam etmekte.

Değerli basın mensupları, ben tekrar ev sahibimize, Sayın Valtonen’e bu verimli görüşmeden dolayı ve ikili iş birliğimize sağladığı katkılardan dolayı huzurlarınızda bir kez daha teşekkür ediyorum.

SORU- [SİMULTANE TERCÜME] Ben sorumu Sayın Finlandiya Dışişleri Bakanı Valtonen’e sormak istiyorum. Türkiye’nin Avrupa’nın güvenliğine katkıları konusundaki değerlendirmeleriniz nelerdir?

Ayrıca, Türkiye’nin Avrupa İçin Güvenlik Eylemi’ne (SAFE) olası desteğini ve katılımını nasıl değerlendiriyorsunuz?

[TÜRKÇE] Sayın Fidan’a da bir sorum olacak. Efendim, Avrupa başkentlerinden Ankara’ya üst düzey ziyaret trafiği gerçekleşiyor. Aynı zamanda sizin de Birlik ülkelerin başkentlerini ziyaretleriniz söz konusu. Bu noktada Türkiye’nin kararlı tutumunun Avrupa Birliği tarafından karşılık bulması durumunda kısa sürede önemli mesafe alınabileceğini ifade etmiştiniz. Bu dönemde Türkiye’nin Avrupa Birliği ile ilişkilerini nasıl bir perspektiften değerlendiriyorsunuz?

Teşekkürler.

FİNLANDİYA DIŞİŞLERİ BAKANI ELINA VALTONEN- [SİMULTANE TERCÜME]

https://www.youtube.com/live/nKZMlkI4tb0?si=2eE9ZmxbpxK-HkcM&t=752

DIŞİŞLERİ BAKANI HAKAN FİDAN- Değerli arkadaşlar, biliyorsunuz her seçimden sonra, Cumhurbaşkanımız halktan meşruiyeti seçimlerden aldıktan sonra, dış politikamıza ilişkin önemli açıklamalarda ve yol göstermelerde bulunuyor. 2023 Mayıs Cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra da Cumhurbaşkanımız Türkiye’nin Avrupa Birliği yolunda stratejik yolculuğunun değişmediğini, bu noktadaki üyelik hedefinin tam olduğu konusunda bir irade beyanında bulunmuştur. Bu noktada toplumumuzun da biliyorsunuz belli şartlar sağlandığı sürece geniş desteği bulunmaktadır.

Esas itibariyle bizim bulunduğumuz yerden, yani jeostratejik ilişkiler ve dış politika açısından baktığımız zaman gerçekten sadece dünya değil, Avrupa da yeni bir stratejik denklemin içerisine girmiş durumda. Özellikle yeni Amerika Birleşik Devletleri dış politikasına baktığımız zaman, küresel müdahalecilikten daha çok bölge ülkelerinin kendi sorunlarına kendilerinin sahip çıkması yönünde bir anlayışı aslında getirdiğini görüyoruz. Burada tabii ki ait olduğumuz Avrupa coğrafyasında Avrupa ülkeleri olarak bir araya gelerek hem ekonomik hem siyasi hem güvenliğe ilişkin sorunları hep beraber çözmemiz esas teşkil etmekte. Bölgesel sahiplenmenin en iyi örneklerinden biri olan Avrupa Birliği’nin Türkiyesiz, özellikle yeni konjonktürde, eksik olacağını, Türkiye’nin de Avrupa Birliksiz bölgede gerçekten eksik bir ayağının olacağını düşünmekteyiz. Onun için Avrupa Birliği ve Türkiye’nin yani mevcut entegrasyon sürecini herhangi bir bahaneye dayanmaksızın bir an önce ileri taşıması gerekmekte. Biz Hükümet olarak, devlet olarak bu konunun arkasına büyük bir irade koyuyoruz.

Bu yeni dönemde Avrupalı liderlerin de bu konuda irade beyanlarını yeniden yapmalarını kıymetli buluyoruz. Özellikle geçtiğimiz hafta Alman Şansölyesi Sayın Merz’in Türkiye’de bulundukları süre içerisinde yaptıkları basın toplantısında, Türkiye’nin Avrupa Birliği üyelik sürecine destek verdiğini açıkça beyan etmesi açıkçası kıymetli bir beyandı. Bu noktada başlıca Avrupalı devletlerin irade beyanları aslında sürecin önünde şu anda tıkalı bulunan konuları aşmak için bizce önemli bir başlangıç teşkil etmekte. Biliyorsunuz son yıllarda alınan çeşitli kararlar ve yaşanan çeşitli olaylardan dolayı belli konuların ilerletilmesi pek mümkün olmuyordu. Ama şimdi her iki tarafta da bir irade beyanı var, yenilenmesi var. Yani zamanın ruhu da bunu açıkçası dikte etmekte, gerekli kılmakta. Bu konuda irade beyanı olduğu sürece teknik diğer bütün çalışmalar zamana bağlı ve profesyonelliğe bağlı olarak yapılır, aşılır. Önemli olan burada hem Avrupa ülkelerinin hem Türkiye’nin samimi bir irade beyanında bulunup yola devam etmeleri. Ben bu konuda yeni bir başlangıcın olmaya başladığını görüyorum.

SORU- [SİMULTANE TERCÜME] Benim sorum Sayın Fidan’a olacak.

Türkiye’nin, Finlandiya’nın Filistin Devleti’ni tanımaması konusundaki düşünceleri nelerdir?

DIŞİŞLERİ BAKANI HAKAN FİDAN- Tabii ki ben açıkçası Finlandiya’nın tanımasını isterdim. Yüz elliden fazla ülke biliyorsunuz şu anda Filistin’i devlet olarak tanımakta. Eminim Finlandiya’nın kendine has sebepleri vardır, iç politik dinamikleri vardır. Ama şu anda Finlandiya’nın iki devletli çözüme resmi olarak destek veriyor olması, ateşkes sürecini savunuyor ve destekliyor olması, muhtemel insani yardımlarda bir desteğe hazır olmaları bizim için önemli bir husus.

FİNLANDİYA DIŞİŞLERİ BAKANI ELINA VALTONEN- [SİMULTANE TERCÜME]

https://www.youtube.com/live/nKZMlkI4tb0?si=gLXM6H3Ih7kMkC24&t=1181

* Interpress deşifresidir.