Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı (UNIDO)
Uluslararası Örgüt Künyesi

Örgütün Amacı:

Örgütün temel amacı, gelişmekte olan ve ekonomisi geçiş döneminde bulunan ülkelerin sanayileşmesine katkı sağlamaktır.

Kuruluş Tarihi:

17 Kasım 1966

Merkezi:

Viyana, Avusturya

Genel Direktör:

Li Yong (Çin Halk Cumhuriyeti)

Tarihçe

Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü (UNIDO), gelişmekte olan ülkelerin sınai kalkınma faaliyetlerine destek olmak amacıyla 1966’da kurulmuş, 1986’da BM’nin bir uzman kuruluşu olmuştur. Örgütün temel amacı, gelişmekte olan ve ekonomisi geçiş döneminde bulunan ülkelerin sanayileşmesine katkı sağlamaktır. Son yıllarda UNIDO, çevresel sürdürülebilirlik, geniş kapsamlı küreselleşme ve fakirliğin azaltılması faaliyetlerine odaklanarak küresel kalkınmada giderek artan bir rol üstlenmiştir. 2013 yılında Lima / Peru’da gerçekleştirilen 15. Genel Konferans’ta kabul edilen Lima Bildirisi’yle Örgüt’ün temel görevinin UNIDO üyesi ülkelerde “Kapsayıcı ve Sürdürülebilir Sınai Kalkınma”nın temin edilmesi olduğuna karar verilmiştir.

2020 yılı Mart ayı itibarıyla, 170 ülke UNIDO’ya üyedir. Örgütün en yüksek idari organı iki yılda bir düzenlenen Genel Konferans’tır. Üye ülkelerin katılımıyla toplanan Genel Konferans, Örgüt’ün stratejisini ve izlenecek politikaları saptar, çalışma programını ve bütçeyi onaylar, Örgüt Genel Direktörünü atar ve kurul üyelerini belirler. Örgütün diğer idari organları olan Sınai Kalkınma Kurulu 53, Program ve Bütçe Kurulu ise 27 üyeden oluşur. Genel Direktör adayını Sınai Kalkınma Kurulu belirler. Genel Direktörün görev süresi dört yıldır.

Şubat 2000’de yürürlüğe giren ve Ankara'da kain UNIDO ülke ofisini UNIDO Bölgesel İşbirliği Merkezi’ne dönüştüren anlaşma son olarak 2015 yılında 5 yıllık süreyle uzatılmıştır. Anılan Merkez’in tüm masrafları ülkemizce karşılanmakta olup, bu amaçla her yıl 200.000 ABD Doları tutarında mali kaynak aktarılmaktadır.

Örgüt’ün olağan bütçesine 2018, 2019 ve 2020 yıllarında sırasıyla 945.156, 1.078.103 ve 1.429.878 Avro’luk katkı sağlanmıştır. Öte yandan, UNIDO Bölgesel İşbirliği Merkezi tarafından, ülkemiz ilgili kuruluşlarıyla işbirliğiyle sanayide enerji verimliliği, temiz üretim, iklim değişikliğinin önlenmesi, nanoteknoloji gibi alanlarda pek çok proje yürütülmektedir. Bu projelerin finansmanı, ülkemizin UNIDO’nun muhtelif fonlarına aktardığı gönüllü mali katkılar yoluyla hükümetimizin yanı sıra Küresel Çevre Fonu ve Montreal Protokolü Çok Taraflı Fonu gibi uluslararası kaynaklardan sağlanmaktadır.

UNIDO Bölgesel İşbirliği Merkezi’nin 2019 yılı Temmuz ayı itibarıyla sürmekte olan projelerinin toplam bütçesi 110.985.976 ABD Doları; 2009-2019 yılları arasında tamamlanan projelerin maliyeti ise 16.435.954 ABD Doları’dır.

UNIDO ile TİKA arasındaki işbirliği, 15 Haziran 2008 tarihinde imzalanan İşbirliği Anlaşması (Cooperation Agreement) ve 25 Kasım 2016 yılında imzalanan Mutabakat Muhtırası’yla boyut kazanmıştır. Sözkonusu Mutabakat Muhtırası’yla öncelikli olarak tarımsal işletmecilik, KOBİ’ler için ticaret, yatırım ve inovasyon, yenilebilir enerji ve enerji verimliliği ile çevre yönetimi ve kaynak etkinliği alanlarında işbirliğinin artırılması hedeflenmiştir.