Üye Ülkeler:

FAO’ya 194 devlet üyedir. Ayrıca, Avrupa Birliği “üye teşkilat”, Faroe Adaları ve Tokelau ise “ortak üye” statüsündedir.

Türkiye’nin Üyelik Durumu:

Ülkemiz FAO’ya 6 Nisan 1948’de üye olmuştur.

Tarihi

Dünya genelinde tarım ve gıda durumunu takip amacıyla bir teşkilat kurulması fikri ilk olarak 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkmıştır. Bu çerçevede, 1905 yılında Roma’da toplanan bir uluslararası konferans neticesinde Uluslararası Tarım Enstitüsü’nün kurulmasına karar verilmiştir. Anılan Enstitü’nün faaliyetleri İkinci Dünya Savaşı sırasında durmuş, Enstitü 1948 yılında resmen sona erdirilerek görevleri yeni kurulan FAO’ya devredilmiştir.

FAO, 16 Ekim 1945’de Kanada’da düzenlenen 1. FAO Konferansı’nda, dünya’daki gıda ve tarımla ilgili çalışmaları organize etmek ve geliştirmek suretiyle gıda güvenliğini sağlamak amacıyla kurulmuştur. Teşkilat’ın merkezi 1951 yılında Vaşington’dan Roma’ya taşınmıştır.

Kurumsal Yapısı

FAO çalışmaları Konferans, Konsey ve Komiteler aracılığıyla yürütülmektedir. FAO’nun en yüksek karar organı tüm üye ülkelerin katılımıyla iki yılda bir toplanan Konferans’tır. Ülkelerin üst düzeyde katıldıkları Konferans oturumlarında görev alanına giren küresel gelişmeler tüm yönleriyle gözden geçirilmekte ve Teşkilat’ın müteakip iki yıllık faaliyet programı ve bütçesi onaylanmaktadır. Konferans ayrıca, Teşkilat’ı yönetmek ve temsil etmek üzere, görev süresi 4 yıl olan bir Genel Direktör seçmektedir.

FAO’nun genel yönetim işleri ise, 49 üye ülkeden oluşan FAO Konseyi tarafından yerine getirilmektedir. Konsey üyeleri Konferans tarafından üçer yıllık dönemler için seçilmektedir. Konsey, Konferans toplantılarına hazırlık amacıyla iki yılda beş kez toplanmaktadır.

Konferans, aldığı kararları uygulanmak üzere Konsey’e iletmektedir. Konsey ise çalışmalarını komite ve komisyonlar gibi alt çalışma grupları aracılığıyla yürütmektedir.

Kuruluş, çalışmalarını üye ülkelerin aidatlarının yanısıra çeşitli proje ve girişimler için oluşturulan ve gönüllü katkılarla desteklenen fonlar vasıtası ile finanse etmektedir.

Türkiye ile ilişkiler

İlişkilerin gelişimi: Türkiye FAO’nun 6 Nisan 1948’den beri üyesidir. Son yıllarda ilişkilerimiz güçlü bir şekilde gelişmektedir. Ülkemiz, FAO’ya finansman ve işbirliği bakımından katkıda bulunmaktadır.

Ankara’da kain FAO Orta Asya Alt Bölge Ofisi ve Ortaklık Programları: Ankara’da 2007 yılında açılan FAO Orta Asya Alt Bölge Ofisi ülkemizin kuruluşun çalışmalarına katkısı ve görünürlüğü açısından önem taşımaktadır. Sözkonusu Ofis, FAO’nun Budapeşte’de bulunan Avrupa ve Orta Asya Bölge Ofisine bağlı olarak faaliyet göstermektedir.

Ayrıca, Türkiye-FAO Ortaklık Programı’nın (FTPP) 2007 yılında yürürlüğe girmesi, FAO ile ilişkilerimizde önemli bir gelişme teşkil etmiştir. FTPP’nin ilk fazında Türkiye, 10 milyon ABD Doları katkıda bulunmuştur. 2014 yılında Türkiye ile FAO, FTPP’nin ikinci fazının ve FAO-Türkiye Ormancılık Programı’nın (FTFP) başlatılmasına karar vermiştir. FTPP’nin ikinci fazı için 10 milyon ABD Doları tutarında ilave fon katkısı sağlanmış; FTFP için 10 milyon ABD Doları tahsis etmiştir.

Sözkonusu ortaklık programları ve Alt Bölge Ofisinin çalışmaları, Orta Asya ülkeleri başta olmak üzere bölgemizdeki ülkelere Türkiye ile FAO’nun teknik uzmanlığının aktarılmasını ve bu ülkelerin kapasitelerinin güçlendirilmesini amaçlamaktadır.

Bu çerçevede; gıda güvenliği, beslenme, hayvancılık, tarımsal ve kırsal kalkınma, doğal kaynakların korunması ve yönetimi, sürdürülebilir orman yönetimi, plantasyonlar ve rehabilitasyon, orman ürünleri ve ekosistem hizmetleri, ormanlar ve çevre, insanlar ve ormanlar, yönetişim, değerlendirme ve izleme, çölleşme ile mücadele konularında proje ve programların oluşturulmasına ve disiplinler arası sorunların ele alınmasına imkan sağlanmıştır.

FAO çalışmalarında ülkemizin temsili: Ülkemiz FAO çalışmalarına aktif şekilde katılmaktadır. FAO karar organlarının mutad toplantılarının yanısıra üyesi olduğumuz Avrupa Bölge Grubu ve FAO Komitelerinin toplantılarına Tarım ve Orman Bakanlığımızla bilistişare katılım sağlanmaktadır. FAO’ya Roma Büyükelçiliğimiz akreditedir.

Ülkemiz halihazırda, FAO Konseyi üyesi olan 49 ülke arasındadır.

30 Kasım 2024 tarihinden itibaren, dünyada gıdayla ilgili uygulamaların sağlık yönünden standartlaştırılmasını sağlamayı hedefleyen Codex Alimentarius Komisyonu Başkan Yardımcılığını Dr. Betül Vazgeçer deruhte etmektedir. Adıgeçen bu göreve seçilen ilk Türk vatandaşı olmuştur.