Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO)

UNESCO’nun amacı, “eğitim”, “bilim”, “kültür”, “iletişim ve enformasyon” yoluyla, küresel barışın tesisine, fakirliğin ortadan kaldırılmasına, sürdürülebilir kalkınmaya ve paylaşılan ortak değerlere dayalı toplumlararası diyaloğa katkıda bulunmaktır.

Kuruluş Tarihi

16 Kasım 1945

Merkezi

Paris

Türkiye-UNESCO İlişkileri

- Türkiye Cumhuriyeti, UNESCO’nun 20 kurucu üyesi arasında yer almaktadır. UNESCO Kurucu Yasası (Anayasa), dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel tarafından 16 Kasım 1945 tarihinde imzalanmıştır. Ülkemiz, UNESCO nezdine 1971 yılından bu yana Daimi Temsilci atamaktadır.

- Türkiye, UNESCO’da Birinci Seçim Grubu’nun (Batı Avrupa ve Diğer) üyesidir. 2005 yılında oluşturulan UNESCO İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Ülkeleri Grubu’nda da yer almaktadır.

-Ülkemiz UNESCO’ya en fazla katkı yapan ilk 25 ülke arasında 17. sırada yer almaktadır.

-Ülkemizin UNESCO tarafından belirlenen Dünya Miras Listesi’nde yer alan kültürel varlık sayısı, 2017 yılında Afrodisyas Antik Kenti’nin ve son olarak 2018 yılında Göbekli Tepe Arkeolojik Alanı’nın kabul edilmesiyle birlikte 18’e ulaşmıştır.

Dünya Miras Listesi’nde yer alan kültürel varlıklarımız:

- İstanbul'un Tarihi Alanları (1985)

- Göreme Ulusal Parkı ve Kapadokya (1985)

- Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (1985)

- Hattuşaş-Hitit Başkenti (1986)

- Nemrut Dağı (1987)

- Xanthos-Letoon (1988)

- Hieropolis-Pamukkale (1988)

- Safranbolu (1994)

- Truva Antik Kenti (1998)

- Edirne Selimiye Camisi ve Külliyesi (2011)

- Çatalhöyük Neolitik Sit Alanı (2012)

- Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı (2014)

- Bursa-Cumalıkızık:Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğuşu (2014)

- Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzaj Alanı (2015)

- Efes (2015)

- Ani Arkeolojik Alanı (2016)

- Afrodisyas (2017)

- Göbekli Tepe Arkeolojik Alanı (2018)

-Öte yandan, Dünya Miras Geçici Listesi’nde 77 ve İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’nde ise, 2018’de Azerbaycan ve Kazakistan ile ortak dosya olarak sunulan “Dede Korkut-Korkut Ata Mirası: Kültürü, Efsaneleri ve Müziği”nin eklenmesiyle birlikte 17 kültürel varlığımız bulunmaktadır.

İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’nde bulunan kültürel miras unsurlarımız aşağıda sıralanmıştır:

- Meddah Hikâyeleri (2008)

- Mevlevi Sema Ayini (2008)

- Âşıklık Geleneği (2009)

- Karagöz Gölge Oyunu (2009)

- Nevruz Kutlamaları (2009)

- Kırkpınar Yağlı Güreşleri Festivali (2010)

- Semah (2010)

- Geleneksel Sohbet Toplantılar (2010)

- Tören Keşkeği Geleneği (2011)

- Mesir Macunu Festivali (2012)

- Türk Kahvesi Kültürü ve Geleneği (2013)

- Ebru: Türk Kâğıt Süsleme Sanatı (2014)

- Geleneksel Çinicilik Sanatı (2016)

- İnce Ekmek Yapımı ve Paylaşımı Kültürü: Lavaş, Katyrma, Yupka, Yufka (2016)

- Islık Dili (2017)

- Hıdırellez (2017)

- Dede Korkut-Korkut Ata Mirası (Azerbaycan ve Kazakistan ile Ortak Dosya, 2018)

- Gaziantep, 2015’te “gastronomi” kategorisinden kültür sektörü altında 2004 yılında başlatılan “Yaratıcı Şehirler Ağı”na dahil olmuştur.

2017 yılında da İstanbul, Hatay ve Kütahya da Yaratıcı Şehirler Ağı'na seçilmiştir. İstanbul “tasarım”, Kütahya “el sanatları” ve “halk sanatı”, Hatay ise “gastronomi” alanlarında Ağ’a dahil olmuşlardır.

- UNESCO çalışmalarına yapmakta olduğumuz aktif katkı çerçevesinde, ülkemiz, örgütün en üst icra organı olan 58 ülkenin yer aldığı Yürütme Kurulu üyeliğine 2017-2021 dönemi için seçilmiştir.