Türkiye - Etiyopya Siyasi İlişkileri

Etiyopya ile ilk diplomatik temaslarımız 1896 yılında Sultan II. Abdülhamid ve İmparator II. Menelik dönemlerinde heyet teatisi ile başlamıştır. Osmanlı Devleti’nin 1912 yılında Harar’da açtığı Konsolosluğun ardından, Sahra-Altı Afrika’daki ilk yerleşik Büyükelçiliğimiz 1926 yılında Addis Ababa’da tesis edilmiştir. Etiyopya tarafı ülkemizde 1933 yılında açtığı Büyükelçiliğini 1984 yılında Komünist Derg rejimi sırasında kapatmış, 21 Nisan 2006 tarihinde yeniden açmıştır.

Türkiye-Etiyopya ilişkileri hâlihazırda daha da geliştirilmeye açık bir şekilde olumlu yönde seyretmektedir.

Hükümetimizin 2005'i Afrika yılı ilan etmesinin ardından Sayın Cumhurbaşkanımızın bu ülkeyi Başbakan iken iki kez ziyaret etmesi, Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı’nın (TİKA) Afrika’daki ilk ofisini 2005 yılında Addis Ababa’da açması, çeşitli düzeylerde gerçekleştirilen karşılıklı ziyaretler ilişkilere ivme kazandıran unsurlar olmuştur. Bunun yanısıra, THY'nin 2006 Nisan ayında Addis Ababa’ya doğrudan seferlerini başlatması ve ülkemizden Etiyopya’ya yönelik yardım programlarının artarak sürmesi, sözkonusu ilişkilerin gelişmesinde önemli adımları teşkil etmiştir.

Ülkemiz Etiyopya Hükümeti tarafından Çin ve Hindistan ile birlikte Etiyopya’nın üç stratejik ortağından biri olarak kabul edilmektedir.

Sayın Cumhurbaşkanımız, göreve başladıktan sonra Sahraaltı Afrika’ya ilk ikili ziyaretlerini 21-23 Ocak 2015 tarihlerinde Etiyopya’ya yapmışlardır. Ziyaret vesilesiyle ikili ve bölgesel konular kapsamlı şekilde ele alınmış ve iş forumu düzenlenmiştir.

Daha evvel Etiyopya’nın Ankara Büyükelçisi olan Etiyopya Cumhurbaşkanı Mulatu Teshome Wirtu’nun, Sayın Cumhurbaşkanımızın davetine icabetle 6-10 Şubat 2017 tarihlerinde ülkemize resmi bir ziyaret gerçekleştirmesi iki ülke ilişkilerine çeşitli konularda ivme kazandırmıştır.

Ekonomik ilişkiler 2000 yılından beri düzenli olarak toplanan Karma Ekonomik Komisyon (KEK) toplantılarında ele alınmaktadır. 7. Dönem KEK Toplantısı Ekonomi Bakanımız Sayın Nihat Zeybekci ile Etiyopya Sanayi Bakanı Ahmed Abitew başkanlığındaki heyetler arasında 28 Aralık 2016 tarihinde Addis Ababa’da gerçekleştirilmiştir.

2003 yılında Etiyopya’da yatırım yapan Türk firması sayısı sadece 1, istihdam edilen kişi sayısı 5 iken, 2016 yılında yaklaşık 150 Türk firmasıyla işadamlarımız Etiyopya’daki en büyük özel sektör işvereni konumuna yükselmiştir. 2016 yılı sonu itibariyle doğrudan dış yatırımlarımızın (FDI) toplam tutarı 2,5 milyar ABD Dolarına yaklaşmıştır. Şirketlerimizce yaklaşık 30 bin yerel personele istihdam sağlanmaktadır.

İki ülke arasında gelişen ilişkilerin bir diğer önemli göstergesi de, son yıllarda ticaret hacmimizde görülen hızlı büyümedir. 2000 yılında yaklaşık 27 milyon ABD Doları olan ticaret hacmimiz, 2016 yılında 439,73 milyon ABD Doları’na yükselmiştir. 2017’nin ilk 11 ayında Etiyopya ile ikili ticaret hacmi 347,8 milyon ABD Dolarına çıkmıştır.

Etiyopya’dan ithalatımız 2016 yılında 35.31 milyon ABD Doları olup, Etiyopya’dan ithal ettiğimiz başlıca ürünler ise, bitkisel (susam, yağlı tohumlar) ve hayvansal ürünler, deri ve deriden ürünler, tekstil ve hazır giyim, kâğıt ve plastik ürünlerdir.

Türkiye-Etiyopya Parlamentolararası Dostluk Grubu TBMM’de 26. Dönemde 6 Mart 2016’da İstanbul Milletvekili Sayın Hasan Sert eşbaşkanlığında kurulmuştur. Etiyopya-Doğu Avrupa Ülkeleri Parlamento Dostluk Grubu/Başkanı Almaz Messele Massa’dır.

THY 2006 yılında uçmaya başladığı İstanbul-Addis Ababa güzergahında haftada 7 frekans yolcu seferi ve İstanbul-Hartum-Addis Ababa güzergahında haftada 1 frekans kargo seferi gerçekleştirmektedir.

Bugüne kadar, 460 Etiyopyalı öğrenci Hükümet burslarından faydalanmıştır.