Türkiye-Almanya Federal Cumhuriyeti Siyasi ve Ekonomik İlişkileri

1790’da Prusya Krallığı ile bir barış ve dostluk anlaşması imzalayan Osmanlı İmparatorluğu, özellikle II. Abdülhamit döneminde Almanya ile askeri ilişkilerini geliştirmiştir. Birinci Dünya Savaşı sırasındaki müttefiklik bağının yanı sıra, o dönemde Bağdat demiryolunun yapımı gibi önemli yatırımlarda Almanya ile Osmanlı İmparatorluğu işbirliği içerisinde olmuştur. 1933’den sonra Hitler Almanyasını terkeden Yahudi, solcu, liberal Alman akademisyen ve mühendisler Türkiye'ye davet edilmiş, bu aydınların Üniversitelerin yeniden örgütlenmesinde, sanayi tesisleri ve şirketlerin kurulmasında değerli katkıları olmuştur. Soğuk Savaş döneminde Federal Almanya ile ticari, ekonomik ve kültürel ilişkilerimiz yoğun olarak devam etmiş; bu dönemi izleyen 1960’larda, Almanya ile Türkiye arasında imzalanan İşgücü Anlaşmasıyla, çok sayıda vatandaşımız çalışmak için Almanya’ya gitmiştir.

Avrupa’daki müttefiklerimizden biri olan Almanya ile köklü geçmişe sahip, siyasi, ekonomik, askeri ve beşeri boyutları olan çok yönlü ilişkilerimiz bulunmaktadır. İlişkilerimiz pekçok sınırdaş ülkeden daha yoğundur. Üst düzey karşılıklı ziyaretlerin yanı sıra teknik seviyelerde temaslar geleneksel olarak düzenli şekilde gerçekleştirilmektedir.

İlk toplantısı 22 Ocak 2016’da yapılan Türkiye-Almanya Hükümetlararası İstişareler mekanizmasının Hükümet Başkanları düzeyinde iki senede bir dönüşümlü olarak gerçekleştirilmesi öngörülmüştür. Ayrıca, iki ülkenin Dışişleri Bakanları seviyesinde yürütülmek üzere 2013 yılında Berlin’de tesis edilen ve ikinci toplantısı 2014’te İstanbul’da yapılan Stratejik Diyalog Mekanizması (SDM) diğer bir diyalog ve işbirliği platformudur.

Cumhurbaşkanı düzeyinde son olarak dönemin AFC Cumhurbaşkanı Gauck 26-29 Nisan 2014 tarihlerinde ülkemize resmi bir ziyarette bulunmuştur.

Son yıllarda çeşitli vesilelerle ülkemizde ağırladığımız Şansölye Merkel son olarak 2 Şubat 2017 tarihinde Ankara’ya bir çalışma ziyareti gerçekleştirmiş, ziyaret vesilesiyle yapılan görüşmelerde, Türkiye-Almanya ikili ilişkileri, terörizm ve düzensiz göçle mücadele alanında işbirliği, Kıbrıs çözüm süreci, Türkiye-AB ilişkileri, Suriye ve Orta Doğu’daki gelişmeler ile iki ülkenin ortak gündemindeki diğer bazı uluslararası ve bölgesel konular ele alınmıştır.

Alman Dışişleri Bakanı Sigmar Gabriel 5 Haziran 2017 tarihinde ülkemize resmi bir ziyaret gerçekleştirmiştir. Bakan Gabriel, Sayın Bakanımızla görüşmelerinin yanısıra, Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından da kabul edilmiştir.

Dışişleri Bakanları seviyesinde son olarak AFC Federal Şansölye Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Sigmar Gabriel 4 Kasım 2017 tarihinde ülkemizi ziyaret etmiştir. Sayın Bakanımız da 6 Ocak 2018 tarihinde Almanya’nın Goslar kentinde Alman mevkidaşı Sigmar Gabriel ile görüşme gerçekleştirmiştir.

İkili ilişkilerin bu kadar iç içe geçmiş ve çok yönlü olması, hem fırsatları hem bazı sınamaları beraberinde getirmektedir.

Sorunların aşılması ve ilişkilerin normalleştirilmesi için diyalog kanallarının açık tutulmasına önem verilmektedir.

Almanya’da yaklaşık 3,4 milyon Türk ve Türkiye kökenli insanımızın bulunması ilişkilerimizin önemli bir beşeri boyutudur. Bu kişilerin yaklaşık 1.500.000 kadarı çifte vatandaştır. Türkler, Almanya'nın sosyal hayatına ve ekonomik refahına yıllardır katkıda bulunmaktadır. Almanya’da halen Türk kökenli 1 Avrupa Parlamentosu üyesi ve 14 Federal Parlamento (Bundestag) üyesi bulunmaktadır.

Almanya ülkemizin en büyük ticaret ortağıdır. Almanya ile 2016 yılında ticaret hacmimiz, 2015 yılına kıyasla % 2 artışla, 35,5 milyar Dolar olarak gerçekleşmiştir (2015: 34,8 milyar Dolar). Bunun 14 milyar Dolar’ını ihracat, 21,5 milyar Dolar’ını ise ithalat oluşturmuştur. 2017 Kasım ayı itibariyle ticaret hacmimiz 2016 yılının aynı dönemine göre 1,4% artışla, 32 milyar 933 milyon Dolar olarak gerçekleşmiştir.