VİZE
SveK Bakanlar Kurulu'nun 3 Ekim 2003 tarih ve 43 sayılı kararıyla Avrupa Birliği üyesi ülkeler ile İsviçre'de yasal ikameti bulunan vatandaşlarımıza yönelik transit vize zorunluluğu kaldırılmıştır. Karara göre AB üyesi ülkeler ve İsviçre'de yasal ikameti bulunan vatandaşlarımız bundan böyle 5 gün içinde ülkeden ayrılmak şartıyla Sırbistan'dan transit vizeye ihtiyaç olmaksızın seyahat edebilmektedirler.
YOL GÜZERGAHI VE SINIR KAPILARI
Sırbistan Batı Avrupa ile Türkiye'yi birbirine bağlayan yol üzerinde bulunması nedeniyle her yıl birçok vatandaşımız bu ülkeden transit geçmektedir. Transit geçiş yapan vatandaşlarımızın çoğunluğunu Batı Avrupa ülkelerinde çalışan işçilerimiz ile bu ülkelerden mal ve yolcu taşıyan otobüs ve TIR kamyonu şoförlerimiz oluşturmaktadır. Sözkonusu ülkelerden ülkemize seyahat eden vatandaşlarımız, Sırbistan'a Macaristan veya Hırvatistan'dan giriş yapmakta; Bulgaristan ve Makedonya'yla olan sınır kapılarından da çıkış yapmaktadırlar. Dönüşte de aynı güzergahlar, bu kere ters istikamette kullanılmaktadır. Bu çerçevede; ülkeye giriş yapılan belli başlı sınır kapıları ile güzergahlar şu şekilde sıralanabilecektir:
1. Macaristan ile Sırbistan arasında giriş çıkış için üç sınır kapısı bulunmaktadır.
- Horgoş (E-75)
- Kelebiya (E-75'den sapak)
- Baçki Breg (E-660)
Macaristan - Subotica - Novi Sad - Belgrad - Niş - Preşevo (Makedonya sınır kapısı) E-75, Niş-Gradina (Bulgaristan sınır kapısı) hattı ise E-80 karayolu üzerinde bulunmaktadır. Her iki güzergah da vatandaşlarımız tarafından kullanılabilir.
2. Hırvatistan - Sırbistan sınırında Batrovci gümrük kapısı bulunmaktadır.
Zagreb - Belgrad arasındaki E-70 otoyolu da ulaşım açısından rahat ve güvenilir mahiyettedir.
3. Bulgaristan ve Sırbistan sınırında Gradina sınır kapısı bulunmaktadır.
4. Makedonya ile Sırbistan arasında Preşova sınır kapısı bulunmaktadır.
Preşevo altyapısı en yetersiz sınır kapısı olup, normal şartlarda iki geçiş bankosu bulunmaktadır. Yaz aylarında geçici olarak belli ölçüde geçiş sayısı artırılmaktadır.
Otoyol Ücretleri:
2009 yılı ücretleri ile aynı olmakla birlikte, "Dinar"ın yanı sıra bu yıl "Avro" ile yapılan ödemeler de kabul edilecektir.
Ayrıca, otoyol ücretleri ödeme noktalarında, bozuk para olmaması gibi gerekçeler dahil, herhangi bir nedenle ödenmesi gereken ücretten daha fazlasının talep edilmesi durumunda vatandaşlarımız Büyükelçiliğimiz konsolosluk görevlileri ile derhal irtibata geçebilirler. (Büyükelçiliğimize 24 saat ulaşılabilecek telefon numarası: +381 11 333 24 00) Vatandaşlarımızdan ödeme noktası, araç plaka numarası, tarih ve saat bilgilerini alan görevlilerimiz, Sırbistan Otoyolları Kurumu'na gerekli bildirimde bulunacak ve video kayıtları çerçevesinde usülsüz tahsilat yapıldığının tespiti durumunda vatandaşlarımızın mağduriyeti giderilecektir.
Hırvatistan-Belgrad güzergahı:
Binek oto 340 Dinar/4 Avro, minibüs 1030 Dinar/11 Avro
Macaristan-Belgrad güzergahı:
Binek oto 240+330=570 Dinar/2,50+3,50=6 Avro
Minübüs 710+990=1700 Dinar/7,50+10,50=18 Avro
Belgrad-Niş güzergahı:
Binek oto 730 Dinar/8 Avro, minibüs 2190 Dinar/23 Avro
Niş-Leskovac güzergahı:
Binek oto 190 Dinar/2 Avro, minibus 570 Dinar/6 Avro
Sırbistan yeni trafik kuralları:
2010 yılı başında yürürlüğe giren yeni yasalar uyarınca; Sırbistan’da görevli trafik polisleri trafik cezası tahsilatı yapmayacaklardır. Cezayı gerektiren hallerde, vatandaşlarımız ceza miktarını banka veya PTT şubesi kanalıyla ödeyecekler, ardından görevli polisin geçici olarak el koyduğu pasaport gibi belgelerini alarak yollarına devam edebileceklerdir. Yeni yasalara göre böyle durumlarda görevli polis memuru, cezaya maruz kalan vatandaşlarımızın pasaport ve benzer belgelerine 5 güne kadar el koyabilecektir.
Sırbistan’da 24 saat farları açık bulundurmak, ön ve arka koltuklarda emniyet kemeri takmak zorunludur. Araç kullanırken cep telefonu ile konuşmak yasaktır. Araçlarda bulunması zorunlu olduğu bilinen gereçler dışında, 3 yaşından küçük çocuklar için bebek/çocuk koltuğu ve sarı fosforlu yelek de bulundurulmalıdır. Otoyolda araçtan inilmesi halinde bu yelekler kullanılmalıdır. Otoyolda yapılan trafik kontrollerinde, görevli polisin izni olmadan araçtan inmek yasaktır.
Görevli polisler 5000 Dinar’a (yaklaşık 50 Avro) kadar para ceza yazabilmektedirler. 5000 Dinar’ı aşan cezalar sözkonusu olduğunda mahkemeler devreye girmektedir.
Yeni yasalar, hız sınırlarına uyulması konusunda da ciddi cezalar öngörmektedir. Buna göre, belirlenen hız sınırını; saatte 20 km arasında aşan sürücülere, 3.000.- Dinar (yaklaşık 30 Avro),
20-40 km arasında aşan sürücülere 5.000 Dinar (yaklaşık 50 Avro) para cezası uygulanmakta,
40 km’den fazla aşan sürücülerle ilgili kararları da mahkemeler vermektedir. Sınırı 40-60 km aşan sürücülere 6.000-20.000 Dinar (60-200 Avro), 60-80 km aşan sürücülere 15.000-30.000 Dinar (150-300 Avro) para cezası, 80km’yi aşan sürücülere ise 15 günden başlayan hapis cezaları uygulanmaktadır.
Öte yandan, Avrupa ülkelerinde yaşayan vatandaşlarımızın şikayetlerine en çok konu olan, araç tamiri, yolda kalma vb. konularında, Sırbistan’da faaliyet gösteren AMCC (Auto Moto Savez Srbija) otomobil klubüne başvurulabilmektedir. AMCC aynı zamanda, Almanya ADAC, Avusturya OAMTC, İsviçre TCS, Fransa ACTA, Hollanda ANWB, İskandinav ülkeleri SOS, Belçika TCB, İngiltere AA otomobil klüplerine ait üyelikleri de kabul etmektedir. AMCC otomobil klübüne "+38111987" numaralı telefondan Sırbistan sınırları içinde her yerden ulaşmak mümkündür. Anılan telefon merkezi Türkçe, Sırpça, Almanca, İngilizce ve Arapça dillerinde hizmet vermektedir. Yukarıda kayıtlı otomobil klüpleri dışında üyelikleri bulunan vatandaşlarımızın da AMCC hizmetlerinden ücret karşılığı yararlanmaları mümkün olabilecektir
GÜMRÜK
Sırbistan mevzuatına göre, ülkeye gelen yabancılar ülkeye girişte beraberlerinde diledikleri miktarda döviz bulundurabilmektedirler, ancak bunun deklare edilmemesi halinde sadece yasal üst limit olan 5000 Euro'nun yurtdışına çıkarılmasına izin verilmektedir. Bu rakam Avrupa Parlamentosu'nun ilgili kararınca 1 Haziran 2008 tarihinden itibaren 10000 Euro olarak belirlenmiştir. Sözkonusu beyan yazılı olarak yapılmalı ve sınır makamlarından alınacak belge güzergah üzerinde veya ülkeden ayrılırken, talep edilmesi halinde, ibraz edilmelidir. Konuyla ilgili olarak Sırbistan-Hırvatistan ve Bulgaristan-Sırbistan sınır kapılarında Sırpça-İngilizce-Almanca dillerinde tabelalar mevcuttur. Ayrıca sınır kapılarına Türkçe uyarı yazıları da asılmaktadır.
Büyükelçiliğimize müracaat eden bazı vatandaşlarımız ülkeye girişte sınır kapılardaki panolarda üç dilde yazılmış tabelaya istinaden dövizlerini beyan etmek istemelerine rağmen, görevlilerin buna gerek olmadığını ifade ettiklerini, ancak ülkeden çıkarken paralarına el konulduğunu söylemişlerdir. Diğer taraftan, vatandaşlarımız hırsızlık olaylarına maruz kalacakları endişesiyle paralarını deklare etmekte isteksiz davranmaktadırlar.
Dolayısıyla, hem vatandaşlarımızın isteksizliği, hem mahalli yetkililerin yanlış yönlendirmeleri sonucunda Sırbistan gümrük makamlarınca 1996 yılından 2005 yılı sonuna kadar deklare edilmediği gerekçesiyle sınır kapılarında 307 vatandaşımızın toplam 1.385.557 Euro tutarında nakit para ve ziynet eşyasına el konulmuş, 2005 yılı sonuna kadar sonuçlanan 163 dosyadan toplam 318.847 Euro vatandaşlarımıza iade edilmiş ve 557.732 Euro ceza kesilmiştir.
El konulan paralar için Döviz Müfettişliğine itiraz hakkı tanınmakta ise de, paranın iadesi için yapılan başvuruların sonuçlandırılması birkaç yıl almakta ve el konulan döviz ancak kısmen geri alınabilmektedir.
Transit geçiş yapanlarla turizm amacıyla ülkeye gelenlerin, beraberlerinde giyim eşyası, temizlik malzemesi, spor malzemesi (av tüfeği ve havalı tabancalar hariç) fotoğraf makinesi, kamera gibi şahsi eşyayı getirme hakkı bulunmaktadır.
KARAYOLLARININ DURUMU VE GÜVENLİK
Sırbistan'da otoyollar ve diğer şehirlerarası yollar genel olarak güvenlidir. Güvenlik güçleri düzenli denetimler yapmakta ve soygun/gasp olaylarına nadiren rastlanmaktadır. Her yıl az sayıda karşılaşılan hırsızlık olaylarında, vatandaşlarımızın mağduriyetleri yetkililer tarafından kayda geçirilmekte, ancak suçluların yakalanması ve çalınan eşyaların iade edilmesi gibi hususlarda kayda değer gelişmeler sağlanamamaktadır. Vatandaşlarımızın arabalarının ya da arabada bırakılan çanta, cüzdan vb. eşyaların çoğunlukla benzin istasyonları ve mola yerlerinde çalındıkları bilinmektedir. Vatandaşlarımız hırsızlık ve gasp olaylarıyla karşılaştıklarında en yakın polis karakoluna başvurmaları ve dil sorunundan kaynaklanabilecek yanlış anlaşılmaların önlenmesi için ivedilikle Büyükelçiliğimizle temas etmeleri uygun olacaktır.
Sırbistan'da mevcut yasalara göre binek otomobiller otoyollarda 120 km, birinci sınıf yollarda (Belgrad - Subotica ) 100 km, diğer yollarda ise 80 km'lik azami hız sınırına uymak zorundadırlar.
Niş-Gradina (Bulgaristan sınırı) arasındaki yol dağlık bir kesimden geçmektedir ve gidiş-geliş olmak üzere iki şeritlidir. Çok sayıda virajın ve tünelin bulunduğu bu yolda trafik işaretlerine özellikle uyulması vatandaşlarımızın can güvenliği bakımından önemlidir
Konaklama İmkanları:
Yukarıda sıralanan güzergahlar üzerinde yer alan konaklama tesislerinin sundukları hizmet kalitesi, alınan ücrete oranla orta seviyededir.
(Macaristan'dan giriş yapanlar için)
Horgoş - Belgrad güzergahı üzerinde bulunan konaklama yerleri: Paliç, Subotica, Baçka Planka, Sırbistanobran, Novi Sad ve Belgrad.
(Hırvatistan'dan giriş yapanlar için)
Batrovci - Belgrad güzergahı üzerinde bulunan konaklama yerleri: Sremska Mitrovica, Ruma, Peçinci ve Belgrad
Belgrad - Niş güzergah üzerinde bulunan konaklama yerleri:
Mali Pozarevac, Velika Plana, Batoçina, Yagodina, Çupriya, Paraçin, Kruşevac, Aleksinac ve Niş.
(Bulgaristan istikametinde gidenler için )
Niş - Gradina güzergahı üzerinde bulunan konaklama yerleri; Bela Planka, Pirot ve Dimitrovgrad.
(Makedonya istikametinde gidenler için)
Niş-Preşevo güzergahı üzerinde bulunan konaklama yerleri; Leskovac,Vladiçin Han, Vranje ve Buyanovac.
TRAFİK KURALLARINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR
Taşıtlarda ruhsat ve geçerli sigorta poliçesi bulunması dışında herhangi bir şart aranmamaktadır.
Hapis Cezası Öngörülen Trafik Suçları
Sırbistan kanunlarına göre, can kaybıyla sonuçlanan trafik kazasına sebebiyet veren kişiler 1-10 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırılabilmektedir.
Sırbistan'da trafik kazalarına yol açan kişiler, kazanın meydana geldiği bölgedeki karakolda ifade vermekte ve mahkeme önüne çıkarılmaktadır.
Kazaya Sebebiyet Verme Durumunda, Özellikle Ölüm ve Yaralanma Durumlarında Yapılan Uygulama
Kazanın hemen ardından polis, daha sonra sorgu hakimi ve savcı olay yerine gelerek durumu tespit eder ve kaza hakkında tutanak düzenlenir. Sözkonusu kazaya sebebiyet veren kişi, savcının talimatı ile tutuklanır ve ilk ifadesi alınır. Genellikle ifade süresince tutukluya yanında avukat bulundurması tavsiye edilmektedir. Savcının talebi üzerine sorgu hakimi adli dosyayı tamamladıktan sonra savcılığa iade eder.
Savcılık ise ana duruşmanın yapılabilmesi için adli dosyayı mahkemeye iletir. Mahkeme Başkanı'nın ana duruşmayı yürütecek hakimi tayininden sonra da duruşmanın günü tespit edilir. Bu gibi durumlarda, vatandaşlarımızın veya yakınlarının Büyükelçiliğimiz Konsolosluk Şubesini arayarak bilgi vermeleri yararlı olacaktır.
TEMSİLCİLİK İRTİBAT BİLGİLERİ VE YARARLI TELEFONLAR
Büyükelçilik Santrali : 333 24 00 (10 hat)
Konsolosluk Şubesi : 333 24 44
Faks : 333 24 33
THY Belgrad Ofisi : 209 72 25 - 26
Gümrük 064/732
Polis : 92
İtfaiye : 93
Acil Yardım : 94
Yol Yardım : 987
AYRICA DUYURULMASINDA YARAR GÖRÜLEN HUSUSLAR
AB ülkeleri, İsviçre, Norveç ve İzlanda vatandaşlarının, 12 Haziran 2010 tarihi itibariyle geçerli bir kimlik kartıyla, pasaportları olmaksızın Sırbistan'a seyahat edebilecekler
Sırbistan'ın uluslararası ülke kısaltması Karadağ'ın bağımsızlığını ilan etmesinin ardından (2006), SRB olarak değişmiştir. Uluslararası yeşil sigorta kartlarında Sırbistan için yer alması gereken kısaltma SCG değil, SRB'dir.
Sırbistan makamları, pasaportların refakat bölümünde kayıtlı 5 yaşından büyük çocuklar için fotoğraf talep etmektedirler.