PASAPORT İLE İLGİLİ BİLGİLER

PASAPORTUN TANIMI

Pasaport; “Kanunda belirlenen yetkili makamlarca verilen ve hamillerine bir ülkenin milli hudutlarından diğerine geçmeyi sağlayan belgedir.”

PASAPORT TÜRLERİ

5682 sayılı Pasaport Kanununun 12’nci maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti Devleti namına verilmekte olan 5 çeşit pasaport bulunmaktadır.

Pasaport türleri ve bu pasaportların tanzim edilebilmesi için istenilen belgeler aşağıda gösterilmiştir.

1) Diplomatik Pasaportlar;

Diplomatik pasaportlar 28 sayfa olup, dış kapak rengi siyahtır.

Diplomatik pasaportlar Pasaport Kanununun 13’üncü maddesine göre;

Diplomatik pasaportlar, muvakkat görev veya seyahat için gidenlere görevlerinin veya seyahatlerinin mahiyetine göre, bir seyahate mahsus olmak üzere veya azami iki sene için, daimi görevle gidenlere de Dışişleri Bakanlığınca tespit edilecek sürede geçerli olmak üzere verilir.

Diplomatik pasaportlar; Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olmayan bakanlara, Anayasa Mahkemesi Başkan ve üyeleri ile Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Uyuşmazlık Mahkemesi, Sayıştay, Genel Kurmay birinci ve ikinci başkanlarına, Cumhuriyet Başsavcısına, orgenerallere, oramirallere, eski cumhurbaşkanlarına, yasama meclisleri eski başkanlarına, eski başbakanlar ve dışişleri eski bakanlarına, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterine, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Genel Sekreterine,Başbakanlık ve bakanlık müsteşarları ile Diyanet İşleri Başkanına, Valilere, Büyükşehir Belediye başkanlarına, Büyükelçi unvanını almış olanlar ile Dışişleri Bakanlığı meslek mensuplarına, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanına, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanına ve bu Başkanlığın yurtdışındaki Program Koordinasyon Ofisi sorumlusuna, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği üst düzey görevlilerinden resmi bir görevle gönderilenlere, Türkiye Cumhuriyeti dış temsilcilikleri nezdinde memur edilen müşavirlere, ataşelere ve muavinlerine, din hizmetleri koordinatörlerine, Hükümet adına milletlerarası resmi müzakereler yapılması, mukavelenameler akdi için veya milletlerarası toplantılarla kongre ve konferanslara katılmak üzere gönderilenlere ve yabancı devletler veya millletlerarası teşekküller nezdinde daimi veya geçici görev yapmak üzere gönderilenlere, siyasi kuryelere verilir.

Diplomatik pasaport alabilecek durumda bulunan veya alan kimselerin sıfat veya vazifeleri devam ettiği müddetçe, eşlerine dahi diplomatik pasaport verilmesi veya bunların eşlerinin pasaportlarının refakat hanesine kayıt edilmesi mümkündür.

Diplomatik pasaport alan kimselerin sıfat ve vazifeleri devam ettiği müddetçe, ergin olmayan veya ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan öğrenimi devam eden çocuklarına 25 yaşının ikmaline kadar, yine ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan aynı zamanda bedensel, zihinsel veya ruhsal engellerinden en az biri nedeniyle sürekli bakıma muhtaç durumda olduğu resmi sağlık kurumlarının düzenlediği sağlık kurulu raporu ile belgelenen çocuklarına da hak sahibi kişinin pasaportu ile aynı süre geçerli diplomatik pasaport verilir.

Diplomatik pasaportların, sahiplerinin veya varsa refakat hanesinde kayıtlı bulunanların birer kıta fotoğrafisini ihtiva eylemeleri lazımdır.

Diplomatik pasaportlar hiçbir harç veya resme tabi değildir.

2) Hususi Damgalı Pasaportlar;

Hususi damgalı pasaportlar 52 sayfa olup, dış kapak rengi yeşildir.

Hususi damgalı pasaportlar Pasaport Kanununun 14 –A maddesine göre;

Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri, eski bakanlar ile birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına; diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu üyeleri için, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilme ve emekli keseneklerinin bu derecelerden kesilmesi şartı aranmaz.(2)

Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu nevi pasaport verilir.

İl ve ilçe belediye başkanlarına, görevleri süresince hususi damgalı pasaport verilir. Hususi damgalı pasaport alabilecek durumda bulunanların eşlerine de aynı nevi pasaport verilir. Hususi damgalı pasaport almaya hakkı bulunduğu sırada vefat edenlerin dul eşlerine başkası ile evlenmemiş ise ayrı neviden pasaport verilmesi mümkündür.

Hususi damgalı pasaport alabilecek durumda bulunanların ergin olmayan veya ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan öğrenimi devam eden çocuklarına 25 yaşının ikmaline kadar, yine ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan, aynı zamanda bedensel, zihinsel veya ruhsal engellerinden en az biri nedeniyle sürekli bakıma muhtaç durumda olduğu resmi sağlık kurumlarının düzenlediği sağlık kurulu raporu ile belgelenen çocuklarına da hususi damgalı pasaport verilir.

Hususi damgalı pasaportlar Pasaport Kanununun 14 –C maddesine göre;

Talep edenin mensup bulunduğu makamın yetkili amirinin başvurusu üzerine İçişleri Bakanlığınca verilir, Bu nev'i pasaportlar aynı şart dahilinde İçişleri Bakanlığının muvafakatı ve Dışişleri Bakanlığının vereceği talimat üzerine, Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilik ve elçiliklerince de verilebilir. Yukarıdaki "A" ve "B" bendlerinde yazılı eşlere ve çocuklara hususi veya hizmet damgalı pasaport verilmesi veya çocukların refakat hanesine kaydı için de aynı yazılı başvuruya lüzum vardır. Emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanların hususi damgalı pasaport alabilmeleri için durumlarını gösteren belgelerle, doğrudan İçişleri Bakanlığına müracaat etmeleri lazımdır.

Hususi damgalı pasaportlar altı aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca belirlenecek sürelerde; hizmet damgalı pasaportlar altı aydan az olmamak kaydıyla pasaport sahibinin görevinin müddetine göre İçişleri Bakanlığınca tespit edilecek süre için geçerli olmak üzere tanzim edilir.Bu pasaportlardan süresi bitenlerin, bu bendin birinci fıkrasında yazılı başvuru, İçişleri Bakanlığının muvafakatı ve Dışişleri Bakanlığının vereceği talimat üzerine Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilik ve elçiliklerince de aynı müddetler için beşer defa uzatılması mümkündür.

Bu pasaportların sahiplerinin ve varsa refakat hanesine kayıtlı bulunanların birer fotoğraflarının pasaportlarına yapıştırılması lazımdır.

Hususi damgalı pasaportlar Pasaport Kanununun Ek-4 maddesine göre;

Devlet memuru olarak 1 inci, 2 nci ve 3 üncü derece kadrolarda bulunup da Hususi Damgalı Pasaport almaya hakkı olan Devlet memurları ile subay ve astsubayların taşıdıkları unvan ve/veya rütbeleri taşımakla beraber 1 inci, 2 nci ve 3 üncü derece kadroları almadan emekli olan veya ayrılanlardan Devlet memuriyetindeki hizmet süreleri, taşıdığı unvan ve/veya rütbeleri itibariyle bugün Hususi Damgalı Pasaport almaya hak kazananlar emsal alınmak suretiyle bunlara da Hususi Pasaport verilir.

Bu tür pasaportların tanzimi için istenilen belgeler şunlardır;

a) Hususi Damgalı Pasaport talep yazısı.

-Çalışanlara ait hususi damgalı pasaport talep yazısı; hususi damgalı pasaport alabilecek durumda bulunanların mensubu bulunduğu makamca, yetkili amir tarafından tasdiklenerek verilir.

-Emeklilik veya çekilme sebepleriyle vazifelerinden ayrılmış olanlara ait hususi damgalı pasaport talep yazısı; Emekli oldukları veya çekildikleri kurumlarından tasdiklenerek verilir.

b)Nüfus Cüzdanı aslı

c) Baş öne eğik veya herhangi bir tarafa dönük olmayacak, nötr bir yüz ifadesiyle ağzı kapalı olarak çekilmiş, beyaz fon ve desensiz 50x50 veya 50x60 mm. ebatlarında çekilmiş 2 adet biometrik vesikalık fotoğraf

d) 5682 sayılı Pasaport Kanununun 17/C maddesi gereğince, reşit olmayanlar ve mahcurların kanuni temsilcilerinden istenilen muvafakat name (Noterden tasdikli olabileceği gibi, pasaport vermeye yetkili makamlar tarafından da düzenlenmektedir.)

3) Hizmet Damgalı Pasaportlar;

Hizmet damgalı pasaportlar 28 sayfa olup, dış kapak rengi gri’dir.

Hizmet damgalı pasaportlar Pasaport Kanununun 14 – B maddesine göre;

Bu Kanun gereğince kendilerine diplomatik veya hususi damgalı pasaport verilmesi mümkün olmayan kimselere, Hükümetçe, hususi idarelerce veya belediyelerce resmi vazife ile dış memleketlere gönderildiklerinde veya dış memleketlerde vazifeye alındıklarında verilir.

Türkiye Cumhuriyetinin üyesi bulunduğu milletlerarası kuruluşlarda memur statüsünde çalışanlar ile Türk Hava Kurumu ve Türkiye Kızılay Cemiyetince görevlendirilenlere de aynı nevi pasaport verilir.

Hizmet damgalı pasaport alanların eşlerine, ergin olmayan veya ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan öğrenimi devam eden çocuklarına 25 yaşının ikmaline kadar, yine ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan aynı zamanda bedensel, zihinsel veya ruhsal engellerinden en az biri nedeniyle sürekli bakıma muhtaç durumda olduğu resmi sağlık kurumlarının düzenlediği sağlık kurulu raporu ile belgelenen çocuklarına da hak sahibi kişinin pasaportu ile aynı süre geçerli hizmet damgalı pasaport verilir.

Hizmet damgalı pasaportlar Pasaport Kanununun 14 – C maddesine göre;

Talep edenin mensup bulunduğu makamın yetkili amirinin başvurusu üzerine İçişleri Bakanlığınca verilir, Bu nev'i pasaportlar aynı şart dahilinde İçişleri Bakanlığının muvafakatı ve Dışişleri Bakanlığının vereceği talimat üzerine, Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilik ve elçiliklerince de verilebilir. Yukarıdaki "A" ve "B" bendlerinde yazılı eşlere ve çocuklara hususi veya hizmet damgalı pasaport verilmesi veya çocukların refakat hanesine kaydı için de aynı yazılı başvuruya lüzum vardır. Emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanların hususi damgalı pasaport alabilmeleri için durumlarını gösteren belgelerle, doğrudan İçişleri Bakanlığına müracaat etmeleri lazımdır.

Hususi damgalı pasaportlar altı aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca belirlenecek sürelerde; hizmet damgalı pasaportlar altı aydan az olmamak kaydıyla pasaport sahibinin görevinin müddetine göre İçişleri Bakanlığınca tespit edilecek süre için geçerli olmak üzere tanzim edilir.Bu pasaportlardan süresi bitenlerin, bu bendin birinci fıkrasında yazılı başvuru, İçişleri Bakanlığının muvafakatı ve Dışişleri Bakanlığının vereceği talimat üzerine Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilik ve elçiliklerince de aynı müddetler için beşer defa uzatılması mümkündür.

Bu pasaportların sahiplerinin ve varsa refakat hanesine kayıtlı bulunanların birer fotoğraflarının pasaportlarına yapıştırılması lazımdır.

Bu tür pasaportların tanzimi için istenilen belgeler şunlardır;

a) Hizmet Damgalı Pasaport talep formu; hizmet damgalı pasaport alabilecek durumda bulunanların mensubu bulunduğu makamca yetkili amir tarafından tasdiklenerek verilir.

b) Nüfus Cüzdanı aslı

c) Baş öne eğik veya herhangi bir tarafa dönük olmayacak, nötr bir yüz ifadesiyle ağzı kapalı olarak çekilmiş, beyaz fon ve desensiz 50x50 veya 50x60 mm. ebatlarında çekilmiş 2 adet biometrik vesikalık fotoğraf

d) 5682 sayılı Pasaport Kanununun 17/C maddesi gereğince, reşit olmayanlar ve mahcurların kanuni temsilcilerinden istenilen muvafakat name (Noterden tasdikli olabileceği gibi, pasaport vermeye yetkili makamlar tarafından da düzenlenmektedir.)

4) Umuma Mahsus Pasaportlar;

Umuma mahsus pasaportlar 60 sayfa olup, dış kapak rengi bordrodur.

Umuma mahsus pasaportlar Pasaport Kanununun 15 inci maddesine göre;

Türk vatandaşlarının umuma mahsus münferit ve umuma mahsus müşterek pasaportları yurt içinde İçişleri Bakanlığınca veya İçişleri Bakanının vereceği yetkiye göre valiliklerce, yabancı memleketlerde Türkiye Cumhuriyeti konsoloslukları tarafından verilir.

Pasaport sahibi talep ettiği takdirde reşit olmayan kız ve erkek çocukları pasaportun refakat hanesine kaydolunur.

Refakat hanesine yazılı olanlar adına pasaport verilmiş bulunan kimselerin beraberinde bulunmadıkça o pasaportla seyahat edemezler.

Umuma mahsus münferit pasaportlar Kanunda yazılı istisnalar saklı kalmak ve altı aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca belirlenecek sürelerde geçerli olmak üzere düzenlenir.

Askerlik hizmetini yapmak üzere memlekete celp edilenlerle, yabancı memleketlerde yoksul kalmış oldukları sabit olan Türk vatandaşlarının pasaportları Türkiye'ye dönüşlerini teminen bir ay süre ile uzatılır. Pasaportu olmayanlara bir ay süreli seyahat belgesi verilir.

Umuma mahsus pasaportlar Pasaport Kanununun 17 inci maddesine göre;

Umuma mahsus münferit veya müşterek pasaport almak isteyen kimseleri usulüne uygun düzenlenmiş form dilekçe, vergi kimlik numarası gösteren bir belge yeterli sayıda fotoğraf ve nüfus hüviyet cüzdanlarının aslı ile mahallin emniyet müdürlüğüne müracaat etmeleri lazımdır.

Yabancı memleketlerde kayıtlı bulundukları konsolosluğa müracaat edenlere konsolosluk kütüğündeki kayıtları esas tutularak pasaport verilir. Başka bir konsolosluğa müracaat edenlerin tabiiyet ilmühaberi veya eski pasaportlarından başka nüfus tezkerelerini de ibraz etmemeleri takdiri bu konsolosluk pasaportun itasını gerekli göreceği tahkikatın icrasına talik edebilir.

Reşit olmıyanlar ve mahcurlar :

C) Reşit olmıyanların ve mahcurların yalnız seyahat etmek üzere pasaport alabilmeleri için kanuni mümessillerinin muvafakatlerini havi resmi bir makamdan tasdikli vesika ibraz eylemeleri lazımdır

Bu tür pasaportlar halen yurtiçinde İl Emniyet Müdürlüklerince ve yurtdışında ise Dış Temsilciliklerimizce verilmektedir.

Umuma Mahsus pasaportların tanzimi için istenilen belgeler şunlardır:

a) Nüfus Cüzdanının Aslı

b) Baş öne eğik veya herhangi bir tarafa dönük olmayacak, nötr bir yüz ifadesiyle ağzı kapalı olarak çekilmiş, beyaz fon ve desensiz 50x50 veya 50x60 mm. ebatlarında çekilmiş 2 adet biometrik vesikalık fotoğraf

d)5682 sayılı Pasaport Kanununun 17/C maddesi gereğince, reşit olmayanlar ve mahcurların kanuni temsilcilerinden istenilen muvafakat name (Noterden tasdikli olabileceği gibi, pasaport vermeye yetkili makamlar tarafından da düzenlenmektedir.)

e)İşçi meşruhatlı veya işçi ailesi meşruhatlı pasaport almak isteyenlerden yurtdışında geçimlerini sağladıklarının belgelendirilmeleri için Türkiye İş Kurumlarından alacakları belge,

f) 25 yaşından küçük olup, öğrenimine yurtdışında devam etmekle birlikte yurt içinden pasaport başvurusunda bulunmaları halinde, Büyükelçilik/Başkonsolosluk, Eğitim Müşavirlikleri/Ataşelikleri tarafından verilen “Bulundukları ülkenin eğitim sistemine dahil öğrencidir” uygun görüş yazısının aslının ibraz edilmesi halinde yurt içinde harçsız pasaport müracaatları kabul edilecektir.

Yine, öğrenimine yurtdışında devam etmekle birlikte Dış Temsilciliklerimize gidemeyip yurt içinden pasaport başvurusunda bulunmaları halinde ise okul/kurumlarından alacakları öğrenci belgelerinin Apostil (bir belgenin gerçekliğinin tasdik edilerek başka bir ülkede yasal olarak kullanılmasını sağlayan bir belge onay sistemidir) şerhi ihtiva edilmesi ve yeminli tercümanlar tarafından Türkçe tercümesinin yapılması halinde yurt içinde harçsız pasaport müracaatları kabul edilecektir.

492 Sayılı Harçlar Kanunu’nun 85 inci maddesinin (b ve d) bentleri yürürlüktedir. Söz konusu mevzuat hükmü çerçevesinde harçsız pasaport başvuruları sadece öğrenim amaçlı yurtdışına gidecek olan/gitmiş olan kişileri kapsamaktadır. Bu kişilerden 25 yaş sınırı gözetilmemekte olup, öğrenim sürelerine bağlı olarak 6 aydan az olmamak kaydıyla Maliye Bakanlığı birimlerinin onayına göre herhangi bir İl Emniyet Müdürlüğü’ne başvurmak mümkündür.

Pasaportların verilmesi için sürelerine göre alınacak defter ve harç bedelleri 01.01.2016 tarihinden geçerli olmak üzere;

Pasaport cüzdan bedeli 87.50 TL

6 aya kadar olanlar için 111.70 TL

1 yıl için olanlar 163.30 TL

2 yıl için olanlar 266.40 TL

3 yıl için olanlar 378.30 TL

3 yıldan fazla süreli olanlar (10 yıl) 533.10 TL

5) Hususi, Hizmet damgalı ve umuma mahsus pasaportlar Pasaport Kanununun Ek madde 6 maddesine göre;

“Elektronik pasaportlarda refakate kayıt işlemi yapılamaz, bu pasaportlar temdit edilemez ve müşterek e-pasaport düzenlenemez.” Hükmü gereğince e-pasaportlar düzenlenmektedir.