Nepal'in Siyasi Görünümü

Nepal’de 1951 yılında Meşruti Monarşi tesis edilmesine ve 1959 yılında çok partili siyasi sistem öngören bir anayasanın kabul edilmesine karşın, Kral’ın 1960 yılında Meclis, anayasa ve siyasi partileri feshetmesiyle, “Panchayat” olarak adlandırılan siyasi partisiz bir sisteme geçilmiştir. Ülkede 1980’lerden sonra başgösteren demokratikleşme hareketlerinin neticesinde, 1990 yılında Kral, çok partili parlamenter sistemi kabul etmiş ve 1991 Mayıs ayında Meclis seçimleri yapılmıştır.

Maocular ile Kral/Hükümet güçleri arasında 1996 yılından itibaren yaşanan çatışmalar, Kasım 2006’da “Kapsamlı Barış Anlaşması”nın imzalanmasıyla son bulmuş ve 15 Ocak 2007 tarihinde Geçici Anayasa kabul edilmiştir. Böylece, 1990 yılından Mayıs 2008’e kadar Meşruti Monarşi sistemiyle yönetilen Nepal, Mayıs 2008’de Nepal Federal Demokratik Cumhuriyeti’ne dönüşmüştür.

Yeni Anayasa’nın hazırlanması amacıyla 2008 yılında I. Kurucu Meclis seçilmiştir. Görev süresi içinde Anayasa’nın hazırlanamaması üzerine I. Kurucu Meclis 2012 yılında dağıtılarak, Kasım 2013’te düzenlenen seçimlerle II. Kurucu Meclis teşkil edilmiştir. Meclis hazırladığı taslak Anayasa metnini 13 Eylül 2015 tarihinde oylamış ve yeni Anayasa 20 Eylül 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Federal Parlamento, 275 üyeli Temsilciler Meclisi ve 59 üyeli Millet Meclis adını taşıyan iki kanattan oluşmaktadır.

Cumhurbaşkanı, Federal Parlamento ve İl Genel Meclisi (Provincial Assembly) üyelerinin oluşturduğu seçmenler kurulunun oyları ile seçilir. Cumhurbaşkanı Temsilciler Meclisinde çoğunluğu teşkil eden siyasi partinin başkanını Başbakan olarak atar ve kabineyi Federal Parlamento üyeleri arasından Başbakanın tavsiyesiyle oluşturulur.