Mısır'ın Siyasi Görünümü

Kısa tarihçe:

1517 yılında Osmanlı İmparatorluğu idaresine geçen Mısır, 1914 yılına kadar resmen İmparatorluğun parçası olarak kalmıştır. Ancak, 1798-1801 yıllarında Fransızların işgal ettiği Mısır, 1882'de de İngiltere tarafından işgal edilerek, bu ülkenin fili himayesine girmiştir. I. Dünya Savaşının başlamasıyla, fiili himaye, resmi statü kazanmıştır.

1922 yılında iktidara gelen Kral Fuad Mısır'ın bağımsızlığını ilân etmiştir. Ancak, Mısır'daki İngiliz askerleri 1946 yılına kadar ülkeden çekilmemiş, bu tarihte ise Süveyş Kanalı bölgesini ellerinde bulundurmak koşuluyla, ülkenin diğer kesimlerini terk etmiştir. 1952 yılında General Necip ve Albay Nasır'ın liderliğindeki subaylar tarafından gerçekleştirilen darbe sonucunda Kral Faruk ülkeyi terk etmek zorunda bırakılmış ve 1953 yılında Cumhuriyet ilan edilmiştir. 1956 yılında yapılan seçimlerde Cemal Abdel Nasır Başkan olarak seçilmiştir. Başkan Nasır, ülkede sosyalist ilkelere dayalı bir ekonomik düzen kurmuş, dış politikada ise, aşamalı olarak, sosyalist blok ülkeleriyle yakın ekonomik, siyasi ve kültürel ilişkiler içine girmiş, Bağlantısızlar Hareketinin kurucuları arasında yer almıştır.

Mısır, 1948, 1967 ve 1973’de diğer bazı Arap ülkeleriyle birlikte İsrail’e karşı savaşmıştır.

1970 yılında Nasır'ın ölümüyle Devlet Başkanı olan Enver Sedat, 1981 yılında suikast sonucu hayatını kaybedene kadar ülkede önemli ekonomik, sosyal ve siyasal değişiklikler gerçekleştirmiştir. Başkan Sedat, Nasır'ın aksine, Mısır ekonomisinde özel sektöre yeniden yer vermiş, "açık kapı" politikası uygulamaya başlayarak yabancı sermayenin ülkeye gelmesini sağlamıştır. 1978'de İsrail ile Camp David Anlaşmasını imzalamıştır. İsrail bu Anlaşma uyarınca işgal ettiği Mısır topraklarından geri çekilmiştir. İki ülke arasında diplomatik ilişki ise 1980’de kurulmuştur.

Enver Sedat’a düzenlenen suikastın ardından 1981 yılında Cumhurbaşkanlığı’na getirilen ve öncülleri gibi asker kökenli olan Hüsnü Mübarek, içeride Enver Sedat'ın uyguladığı ekonomik ve sosyal politikaları ana hatlarıyla sürdürmüştür.

“25 Ocak” ya da “Tahrir Devrimi” olarak adlandırılan, 2011 yılında geniş halk kitlelerinin katılımıyla iki hafta süren protesto gösterileri Cumhurbaşkanı Mübarek’in istifasıyla neticelenmiştir. 2012 genel seçimleriyle demokrasi ve meşruiyet çizgisinde ilerlemeye başlayan Mısır’ın halk iradesine dayanan dönüşüm süreci, 3 Temmuz 2013 askeri darbesiyle kesintiye uğramıştır.