Kazakistan'ın Siyasi Görünümü

Kazakistan 16 Aralık 1991 tarihinde bağımsızlığını ilan etmiştir. Anayasa 28 Ocak 1993 tarihinde kabul edilmiştir. Anayasada, ülkenin idare şekli “başkanlık sistemiyle yönetilen, üniter, laik, demokratik, sosyal bir hukuk devleti” olarak tanımlanmıştır.

İdari açıdan ülke, 14 idari eyalet (Oblast) ve iki özel bölge (Astana ve Almatı) olmak üzere 16 bölgeye bölünmüştür.

Kazakistan parlamentosu Meclis ve Senato’dan oluşan iki kanatlı bir yapıya sahiptir. Senato 6 yıllık bir dönem için seçilen toplam 47 senatörden oluşmaktadır. Senato’ya 14 oblasttan, Almatı ve Astana şehirlerinden ikişer kişi Maslihat adı verilen yerel meclislerce seçilmektedir. 15 Senato üyesi ise Cumhurbaşkanı tarafından atanmaktadır. Senato üyelerinin yarısı her üç yılda bir yenilenmektedir. Senato üyelerinin görev süresi 6 yıldır. Parlamento’nun alt kanadı Meclis 107 milletvekilinden oluşmaktadır. Bunların 98’i siyasi partilerden parti listelerine göre, 9 milletvekili ise Kazakistan Halklar Asamblesi tarafından 5 yıl süreyle seçilmektedir.

Nazarbayev 21 Şubat 2019 günü yaptığı basın açıklamasıyla, ülkedeki sosyo-ekonomik dönüşüm programlarında yetersiz kalınması gerekçesiyle 2016 yılı Eylül ayında göreve başlamış olan Hükümetin istifasını istemiştir. Bu kapsamda, Başbakan Birinci Yardımcısı Askar Mamin yeni Başbakan olarak atanmış ve yeni Hükümet kurumuştur.

26 Nisan 2015 tarihinde 5 yıl için Cumhurbaşkanlığına seçilen ve görev süresi normal koşullarda Nisan 2020’de dolan 1940 doğumlu Nazarbayev, 19 Mart 2019 günü yaptığı bir açıklamayla, Cumhurbaşkanlığı görevinden ayrılacağını, Anayasa uyarınca Senato Başkanı Tokayev’in Cumhurbaşkanlığı görevini üstlenerek seçimlere kadar bu görevi sürdüreceğini açıklamış, kendisinin ise Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı, Nur Otan Partisi Genel Başkanı ve Anayasa Komitesi üyeliği görevlerine devam edeceğini duyurmuştur. Bu kapsamda, Tokayev 20 Mart 2019 günü Cumhurbaşkanlığı görevini üstlenmiştir. Aynı gün Tokayev’den boşalan Senato Başkanlığı görevine Nazarbayev’in kızı Dariga Nazarbayeva oybirliğiyle seçilmiş, yine aynı gün Astana’nın ismi Nur-Sultan olarak değiştirilmiştir.

Cumhurbaşkanı Tokayev, 9 Nisan 2019 günü yaptığı açıklamada, kurucu Cumhurbaşkanı Nazarbayev’le istişare ederek aldıkları karar uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 9 Haziran 2019 tarihinde yapılacağını duyurmuştur.

İktidardaki Nur Otan Partisinin 23 Nisan 2019 tarihinde yapılan Olağanüstü Kongresinde, Nazarbayev'in teklifi üzerine Cumhurbaşkanı Tokayev'in partinin adayı olarak gösterilmesi oybirliğiyle kabul edilmiştir.