Japonya'nın Siyasi Görünümü

Ülkenin yönetim şekli Anayasal Monarşi’dir. İkinci Dünya Savaşının akabinde 1947 yılında kabul edilen Anayasa çoğulcu parlamenter bir sistem getirmiştir. Anayasa uyarınca, İmparator’un görev ve yetkileri tamamen törensel nitelikte olup, yönetim erkinin başı Başbakan’dır.

Ülkede iki kabineli Meclis sistemi bulunmaktadır. Ulusal Meclis (Diet) Anayasa’da, “en üst devlet kurumu” olarak tanımlanmakta ve 475 sandalyeli Temsilciler Meclisi (Alt Meclis) ile 242 sandalyeli Senato’dan (Üst Meclis) oluşmaktadır. Ulusal Meclis, Başbakan’ın atanması, Hükümet’in feshedilmesi ve bütçenin onaylanmasında temel belirleyici kurumdur. Temsilciler Meclisi anayasal olarak Üst Meclis’e göre daha güçlü bir konumdadır. Temel konulardaki bazı kararlarda sadece Alt Meclis söz sahibi olup, Üst Meclis tarafından alınan kararları da üçte iki çoğunlukla reddetme yetkisine sahiptir.

Başbakan Shinzo Abe liderliğindeki Liberal Demokrat Parti-Komeito Partisi koalisyonu Aralık 2012’den bu yana iktidardadır. Koalisyon Hükümeti, kurulduğundan bu yana gerçekleşen tüm genel seçimlerden zaferle çıkarak konumunu sağlamlaştırmıştır. Son olarak, 2016 Temmuz ayında yapılan Senato (Üst Meclis) kısmi seçimlerini de kazanarak, koalisyonu destekleyen fikirdaş partilerle birlikte Alt Meclis’in yanı sıra Üst Meclis’te de üçte iki çoğunluğu elde etmiştir.

Japonya’nın pasifist güvenlik doktrininin değiştirilmesi ve Japon birliklerinin kriz anlarında deniz aşırı müdahalede bulunmasına imkân tanıyan yasa tasarılarının kabul edilmesi yakın dönemde ülkenin en önemli gündemini oluşturmuştur. Yürürlüğe girdiğinden bu yana hiç değişikliğe uğramamış olan Japonya Anayasası’nda değişiklikler yapılmasına ilişkin tartışmalar ise devam etmektedir.

Diğer yandan, Japon Hükümeti, 2016 Ağustos ayında tahttan feragat etmeyi arzuladığını açıklayan İmparator Akihito'nun bu isteğine imkan tanımak için, tahttan feragati sadece halihazırdaki İmparator için mümkün kılacak geçici bir özel kanun tasarısını 2017 Mayıs ayında Parlamento'ya sunmuştur. Tasarı Parlamento tarafından onaylanmıştır. Hükümetin halihazırda İmparator Akihito'nun tahtı 2018 yılı Aralık ayı itibarıyle büyük oğlu Veliaht Prens Naruhito'ya devretmesi ve İmparatorluk döneminin adının 1 Ocak 2019 itibarıyla değişmesini öngören bir plan ile Naruhito'nun 2018 Mart ayı sonu itibarıyla tahta çıkması öngören bir plan üzerinde çalıştığı bilinmektedir.