Etiyopya'nın Siyasi Görünümü

Afrika'da gerçek anlamda sömürge olmamış tek ülke olan ve köklü bir tarihe sahip Etiyopya 1974 yılına kadar İmparatorlukla yönetilmiştir. Etiyopya’da modern bir devlet kurma girişimi 20. yüzyılın başlarında İmparator Menelik ile başlamış, Haile Selassie ile devam etmiştir. 1974 yılında askeri darbe ile iktidara gelen Komünist Derg rejiminden sonra 1991 yılında iktidara gelen Etiyopya Halkları Devrimci Demokrasi Cephesi (EPRDF) koalisyonu, 1995, 2000, 2005, 2010 ve 2015 yıllarında yapılan genel seçimleri kazanarak iktidarını korumuştur.

Etiyopya, yetkilerin merkezi hükümetle, federe devletlerarasında paylaşıldığı federal bir cumhuriyettir. Ağustos 1995’te yürürlüğe giren Federal Anayasa uyarınca, devlet, dil, etnik aidiyet, yerleşim düzeni gibi unsurlar dikkate alınarak oluşturulan 9 Eyalet (Tigray, Amhara, Afar, Oromia, Somali, Benishangul Gumuz, Güney Milletleri-Milliyetleri ve Halkları, Gambela Halkları ve Harar Halkı) ile kendini idare eden 2 şehir yönetiminden (Addis Ababa ve Dire Dawa) oluşmaktadır. Eyaletler idari olarak 70 bölgeye, bölgeler 600 nahiyeye, nahiyeler ise yaklaşık 28.000 köye ayrılmıştır.

Gerek Federal Devletin, gerek Eyaletlerin yasama, yürütme ve yargı yetkileri bulunmaktadır.

Yürütme organı devletin başı olan Cumhurbaşkanı ile Başbakan ve Bakanlar Kurulu’ndan oluşmaktadır. Cumhurbaşkanının sembolik bir rolü bulunmakta olup, Federal Meclis ve Halkların Temsilcileri Meclisi tarafından 6 yıllığına seçilmektedir. 2015 seçimleri sonrasında göreve başlayan Hükümette, ülkede Ekim 2016’da ülkede yaşanan şiddet olaylarının ardından Kasım 2016 başında revizyon yapılmıştır. Şiddet olayları sonrası başlatılan OHAL uygulaması Ağustos 2017’de yürürlükten kaldırılmıştır. Buna rağmen Etiyopya’nın bazı bölgelerinde 2017 yılının son çeyreğinde şiddet olaylarının yaşandığı görülmektedir.

Yasama organı iki kanatlı olup, etnik grupların nüfusa göre temsilci gönderebildiği Federasyon Meclisi (135 üyeli) ile Halkların Temsilcileri Meclisi’nden (547 üyeli) oluşmaktadır. Son genel seçimler Mayıs 2015’te düzenlenmiştir. Seçimler sonucunda, Tigray Halkı Kurtuluş Cephesi (TPLF), Amhara Milli Demokratik Hareketi (ANDM), Oromo Halklarının Demokratik Teşkilatı (OPDO) ve Güney Etiyopya Halkları Demokratik Hareketi (SEPDM)’den oluşan iktidar koalisyonu EPRDF, Parlamento’daki 547 sandalyenin tümünü kazanmıştır.

Yargı organı ise Federal Devlet ve Federe Devletler seviyelerinde örgütlenmiş olup, üç kademelidir.