Dünya Sergileri / Uluslararası Sergiler / Botanik Sergileri (EXPO)

Dünya Sergileri (EXPO), 19. yüzyılının ortalarından beri düzenlenen ve ülkeler arasındaki iletişime katkı sağlayan uluslararası etkinliklerdir. Bir anlamda dünyanın kültür, tarih ve eğitim faaliyetleri olarak değerlendirilen bu sergiler, ülkeleri bir araya getirerek, daha iyi bir dünya için bilgi paylaşımını sağlamaktadırlar.

Dünya Sergilerinin temel amacı, ticari ürünlerin tanıtılmasından ziyade, dünyanın geleceğine yönelik fikirlerin, kültürel zenginliklerin veya projelerin sergilenmesi, bilimsel ve kültürel birikimlerin paylaşılması, böylelikle yeni fikirlerin geliştirilebilmesine olanak sağlanması ve evrensel boyutta sosyo-kültürel gelişime katkıda bulunulmasıdır. Sergilerin, ev sahibi ülkenin/kentin özelliklerine uygun olmasına da dikkat edilmektedir.

Dünya Sergileri, teknoloji, yenilik, çevre ile uyum gibi evrensel konulara odaklanmakta, sergileri gezenler için, ülkelerinin kültürel miraslarını koruyarak, modern yaşama dair beklentilerini karşılayabilecekleri imkanları sunmaktadırlar.

Sergiler, 90-180 gün arasında açık kalmaktadır. Bu süre içinde, düzenlendiği kentle birlikte, bölgeye ve ülkeye olumlu etkileri olmaktadır. Sergiler, düzenlendikleri kentleri bir marka haline getirmektedir. Sergiler, yapıldıkları kentlere anıtsal yapılar da kazandırmaktadır. Paris’deki Eyfel Kulesi (La Tour Eiffel), Lizbon’daki Vasco de Gama Köprüsü (Ponte Vasco da Gama ), Brüksel’deki Atomium bu yapılardan bazı örneklerdir.

Sergiler, sergi bittikten sonra da düzenlendiği kent için ayrı bir değer ve anlam taşımaktadır. Bugün Sevilla’daki sergi alanı, teknoloji üreten firmaların yer aldığı bir teknoparka dönüştürülmüş olup, kentin ve ülkenin ekonomisine katkıda bulunmaktadır.

Dünya Sergileri, merkezi Paris’te bulunan Uluslararası Sergiler Bürosu (Bureau International des Expositions-BIE) tarafından düzenlenmektedir BIE, her 5 yılda bir, evrensel bir temayla Dünya Sergisi (World Expo) , iki Dünya Sergisinin arasında ise özel bir temayla Uluslararası Özellikli Sergi (International Specialized Expo) düzenlemektedir.

BIE, 1960 yılından beri, Uluslararası Bahçe Bitkileri Üreticileri Birliği’nin (International Association of Horticultural Producers-AIPH) bir ülke ve bir şehrin adaylığını kabul etmesinden sonra onayladığı Uluslararası Botanik Sergisi’nin (International Horticultural Exhibition) düzenlenmesini himaye etmiştir.

BIE, üç yılda bir, süsleme sanatları ve modern mimari temasıyla düzenlenen Milano Sergisi’ni de (Milan Triennial Exhibition of Decorative Arts and Modern Architecture)  himaye etmektedir.

Sergiler konusunda daha ayrıntılı bilgiye http://www.bie-paris.org/site/en/ ve http://aiph.org/ adresinden ulaşılması mümkündür.

Ülkemiz, 5 Ekim 2004’de BIE’ye üye olmakla birlikte, 1851’den bu yana düzenlenen 63 Dünya Sergisi’nden, Osmanlı İmparatorluğu döneminde 17’sine, Cumhuriyet döneminde de 17’sine katılmıştır .  

Türkiye’nin katıldığı Dünya Sergileri:  

 

1851- Londra (İngiltere)

1862- Londra (İngiltere)

1867- Paris (Fransa)

1873- Viyana (Avusturya)

1876- Philadelphia (ABD)

1878- Paris (Fransa)

1880- Melburn (Avustralya)

1888- Barselona (İspanya)

1889- Paris (Fransa)

1893- Chicago (ABD)

1897- Brüksel (Belçika)

1900- Paris (Fransa)

1904- Saint Louis (ABD )

1905- Liege (Belçika)

1906- Milano (İtalya)

1910- Brüksel (Belçika)

1915- San Francisco (ABD)

1935- Brüksel (Belçika)

1939- New York (ABD)

1949- Stokholm (İsveç)

1953- Kudüs

1953- Roma (İtalya)

1958-Brüksel (Belçika)

1962-Seattle  (ABD)

1970-Osaka (Japonya)

1984-New Orleans (ABD)

1985-Tsukuba (Japonya)

1992-Seville (İspanya)

1993-Taejon (Kore)

1998-Lizbon  (Portekiz)

2000-Hannover (Alm.)

2005-Aichi (Japonya)

2010-Şanghay (ÇHC)

2015-Milano (İtalya)

  

 

EXPO 2017 Astana ‘Geleceğin Enerjisi’ temasıyla 10 Haziran-10 Eylül 2017 tarihlerinde Kazakistan’ın başkentinde düzenlenmektedir.

Türkiye, anılan EXPO’ya yaklaşık 1000 m2’lik bir pavilyonla katılmaktadır. Ülkemizin katılımına ilişkin çalışmalar, Ekonomi Bakanlığı tarafından yürütülmüş olup, Bakanlık Müsteşar Yardımcısı Tarık Sönmez Expo Yüksek Komiseri’dir.

Türkiye, EXPO 2017 Astana’ya “Sürdürülebilir Enerji için Küresel Sinerji” teması ve “Enerjinin Merkezi: Türkiye” sloganıyla katılmaktadır.

  

“Türkiye, ilk kez, 23 Nisan-30 Ekim 2016 tarihleri arasında Antalya’da “Çiçek ve Çocuk” temasıyla bir Uluslararası Botanik Sergisine evsahipliği yapmaktadır. Hazırlıklar, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile EXPO 2016 Antalya Ajansı tarafından yürütülmüştür. Sergi Genel Komiseri Büyükelçi Erdoğan Kök’tür.

“Gelecek nesiller için yeşil bir dünya” hedefiyle düzenlenen EXPO 2016 Antalya’nın alt temaları “tarih”, “biyoçeşitlilik”, “sürdürülebilirlik” ve “yeşil şehir”dir.  

Serginin sembolü, şakayık çiçeği; maskotları ise Yörük kıyafetli “Ece” ve “Efe” isimli iki çocuktur.  

“EXPO 2016 Antalya” 112 hektarlık bir alanda gerçekleştirilmektedir. Expo alanında, ülke bahçelerinin yanısıra; Antalya’nın önemli simgelerinden olan tarihi Hadrianus Kapısı’nı sembolize eden Expo Kulesi, Türkiye’nin ilk Tarım ve Biyoçeşitlilik Müzesi, Kongre Merkezi, Amfi Tiyatro, çocukların eğlenerek öğrenmesini sağlayan etkinliklerin düzenleneceği Çocuk Adası, çocuklar için Bilim ve Teknoloji Merkezi, aileler ve çocuklar için Kır Alanı, Expo Gölü, EXPO 2016 Antalya’nın sembol çiçeği şakayık şeklinde teras, Expo Tepesi, Expo Ormanı, Kültür ve Sanat Sokağı ile mimari kültürümüzün yansıtılacağı yiyecek-içecek mekanları yer almaktadır.

Katılımcı ülkelere ait bahçeler, Sergi sonrasında da ziyaretçilere açık tutulacaktır.

EXPO 2016 Antalya hakkında ayrıntılı bilgiyehttp://www.expo2016antalya.org.tr/x adresinden ulaşılması mümkündür.

  

EXPO Milano 2015, “Gezegeni Beslemek, Hayat için Enerji” teması altında 1 Mayıs-31 Ekim 2015 tarihleri arasında düzenlenmiştir.

Türkiye, sözkonusu Expo’ya, toplam 4.170 metrekarelik bir pavyonla katılmıştır. Ülkemizin katılımına ilişkin çalışmalar Ekonomi Bakanlığı tarafından yürütülmüş olup, Bakanlık Müsteşar Yardımcısı Tarık Sönmez Expo Yüksek Komiseri olarak atanmıştır.

“Geleceğin gıdası için tarihin irdelenmesi” temasının işlendiği Türkiye Pavyonunda, geleneksel Türk evi, çeşm-i bülbül, şadırvan gibi Türk kültürünü yansıtan unsurlar yer almış; simge olarak bereketin sembolü olan nar meyvesi kullanılmıştır.

EXPO 2015 Milano kapsamında Türkiye Milli Günü, 14 Eylül 2015 tarihinde düzenlenmiştir.

EXPO 2015 Milano Türk Pavyonuna ilişkin ayrıntılı bilgilere http://www.turkeyexpo2015.com/ internet adresinden ulaşılabilmektedir.

 12 Mayıs-12 Ağustos 2012 tarihlerinde Yeosu’da (Güney Kore) gerçekleştirilen “Yaşayan Okyanuslar ve Kıyılar: Kaynak Çeşitliliği ve Sürdürülebilir Faaliyet” temalı Uluslararası Sergi’ye (Expo) Türkiye, yaklaşık 1.400 m2’lik Pavyonla katılmıştır.

  

Türkiye Pavyonu'nun ana teması, "Denizleri ve Kıtaları Birleştiren Medeniyetler Ülkesi"; alt temaları ise "Türkiye; Deniz Kıyısındaki Medeniyetler, Medeniyetin Kıyısındaki Denizler" ve "Su ve Deniz, Damladan Okyanusa" olarak belirlenmiştir.

"Expo 2012 Yeosu" çerçevesinde, 21 Haziran 2012 tarihinde "Türkiye Günü" düzenlenmiştir.

“Expo 2012 Yeosu” Türkiye Genel Komiseri Büyükelçi (E) Burak Gürsel’dir .  

5 Nisan-7 Ekim 2012 tarihlerinde Venlo (Hollanda)'da düzenlenen "Doğanın Parçası Olarak, Kaliteli Yaşama Ulaşmak" temalı Botanik Sergisi'ne Türkiye, yaklaşık 1.000 m2'lik bir bahçeyle katılmıştır. Türkiye Bahçesi, geleneksel motiflerin, modern malzemelerle yorumlandığı bir yöntemle tasarlanmıştır.

Sayın Cumhurbaşkanımız ve Hollanda Kraliçesi Beatrix, 19 Nisan 2012 tarihinde Türkiye Bahçesi'nin açılışını gerçekleştirmiştir. Expo Floriade 2012 kapsamında "Türkiye Bahçesi Milli Günü", 1-2 Haziran 2012 tarihlerinde düzenlenmiştir.

Rotterdam Başkonsolosluğumuz Ticaret Ateşeliği'nde Ekonomi Bakanlığı Temsilcisi Beratiye Öncü, Türkiye Bahçesi Genel Komiseridir.

 
 Türkiye, Çin Halk Cumhuriyeti’nde 1 Mayıs-31 Ekim 2010 tarihleri arasında düzenlenen ve şehirlerdeki en iyi uygulamalara odaklanan, “Better City, Better Life” temalı 2010 Şangay Dünya Sergisi’ne de 2000 m2’lik bir sergi alanıyla (pavyonla-pavilion) iştirak etmiştir.

 

“Türkiye-Medeniyetlerin Beşiği, Anadolu-Daha İyi Şehirler, Daha İyi Yaşamlar Alanı, İstanbul-İki Kıta, Bir Şehir” teması, Türkiye pavyonunun ana konusu olarak belirlenmiştir. Türk pavyonu, EXPO 2010 boyunca 7 milyondan fazla ziyaretçi kabul etmiş, "tema geliştirme" kategorisinde gümüş madalya kazanmıştır. “EXPO 2010 Shanghai” Türkiye Genel Komiseri (E) Büyükelçi Sencar Özsoydur.


Türkiye, 14 Haziran-14 Eylül 2008 tarihleri arasında İspanya’da düzenlenen “Su ve Sürdürülebilir Kalkınma” temalı, 2008 Zaragoza Uluslararası Sergisi’ne yaklaşık 1000 m2’lik bir sergi alanıyla (pavyonla-pavilion) katılmıştır.

Zaragoza’da Türkiye’nin su varlığı ve bunun geçmişten günümüze ülkemiz için taşıdığı önem, çeşmelerin Türk kültüründeki yeri, GAP projesinin ayrıntıları, Ebru sanatının incelikleri, Türkiye’nin tarihi ve turistlik bölgelerinin suyla nasıl bütünleştiğine dair 4 ana temayla yansıtılmıştır. Bu tasarımıyla Türk Pavyonu, ikincilik ödülü (gümüş madalya) kazanmıştır. “EXPO 2008” için Türkiye Genel Komiseri (E) Büyükelçi Sencar Özsoy’dur.

“EXPO 2008 Zaragoza” çerçevesinde 13 Temmuz 2008 tarihinde “Türkiye Günü” düzenlenmiştir.

Türkiye, Tayland’ın kuzeyinde Chiang Mai şehrinde 1 Kasım 2006-31 Ocak 2007 tarihleri arasında, “To Express Love For Humanity (İnsanlık İçin Sevgisini İfade Etmek)” teması ve “ Royal Flora Ratchaphruek 2006” (Ratchaphruek, Tayland’ın milli çiçeğinin adıdır) adıyla düzenlenen Uluslararası Bahçe Bitkileri Sergisi’ne ( Botanik Sergisi) 2000 m2’lik kalıcı bir Türk bahçesi ile katılmıştır.

Türk Bahçesi’nde, Türk Evi avlusunda mekan kullanımı ve tasarım anlayışından esinlenilerek, eski Türk mimarisi ve bahçesinde kullanılan geleneksel bazı yapı elemanlarına yer verilmiştir. Geleneksel Türk çeşmesi ile çardağın da bulunduğu mekanı, Burhan Alkar’ın “Sevgi” temalı heykeli, İznik çinilerinden 3 pano, “Tarihi İzmir Kayığı”, “Güneş Saati” ve “Kuş Kafesi” gibi bazı malzemeler süslemektedir.

 

Türk Bahçesi, Prof. Dr. Yüksel Öztan, Prof. Dr. Halim Perçin, Serdar Akçay, Erkal Saran ve Dr. Ömer Gülkal’dan oluşan bir ekip çalışmasıyla gerçekleştirilmiştir.




Türkiye, keza “Royal Flora Ratchaphruek 2011”e de katılmıştır.