#

Bakanlığı Takip Edin:

Dışişleri Bakanı Sayın Mevlüt Çavuşoğlu’nun “Türkiye’nin NATO’daki Rolü ve Bölgesel Güvenlik” başlıklı paneldeki açıklamaları, 3 Nisan 2019, Vaşington

MODERATÖR- Hepinize teşekkürler, günaydın. Sanırım hepiniz kahvelerinizi aldınız. Bence sıradaki gerçekten çok etkileyici bir sohbet olacak. Sahne arkasında olan konuğumuzu, Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nu yerini alması için davet ediyorum. Kendisine yöneltilecek çok soru var. Teşekkürler Sayın Bakan. Ve bazılarınızın da daha sonra sohbete dahil olmasını isteyeceğim. Sizin sorularınıza geçmeden önce ilk sırayı ben alıyorum. Dolayısıyla lütfen sorularınızı hazırlayın ve elinizi kaldırın. Soru-cevap kısmına geldiğimizde mikrofon size geçecek. Sayın Bakan geldiğiniz için teşekkürler. Burada, Vaşington’da NATO için muazzam bir hafta olmasından hareketle, biraz da ülkenizden haberlerle başlamak isterim. Erdoğan’ın partisi AK Parti İstanbul, Ankara gibi önemli şehirlerdeki desteğini kaybetti. Biliyorum ki iç siyaset konuşmak istemeyeceksinizdir. Ben de sormayacağım.

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Sorun değil. NATO’nun bir değeri de demokrasidir.

MODERATÖR- Ama ülkenizdeki bu durum, biraz sallantıda olan Birleşik Devletler ve Türkiye arasındaki sallantılı ilişkiyi de değiştirebilir mi diye birçok insanı merakta bıraktı. Bunu Vaşington ile ilişkilerinizin yenilenmesi için bir şans olarak görüyor musunuz?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Seçimlerin sonuçları mı yoksa benim ziyaretim mi tüm bu durumları tartışmak adına bir şans?

MODERATÖR- Pompeo ve Bolton’la görüşecek olan sizsiniz, dolayısıyla …

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Her şeyden önce, Türkiye demokratik ve adil bir seçim yapıyor. İstanbul’da geçersiz oylar yeniden sayılıyor. Sayımlarla tutanaklar arasında fark var ki bu demokrasilerde olağan bir durum. Buradaki son DC seçimlerinde 4 eyaletin oylarının yeniden sayıldığını hatırlıyorum ki bu da ayrıca demokratik seçimlerde bir süreçtir. Evet, benim memleketim Antalya dahil, bazı şehirlerde seçimleri kaybettik. Ama, birçok şehirde özellikle de Güneydoğu Anadolu bölgesinde çoğunluğu Kürt olan şehirlerde seçimi kazandık. Toplamda aldığımız oy oranı yüzde 52’dir. Genel olarak, aslında bu yüzde 52’lik oy başkanlık seçimlerindeki desteğin aynısı. Dolayısıyla benim partim ve ikinci sıradaki parti arasındaki fark çok büyük. Yani, benim partim ve Erdoğan seçimleri kazanmıştır. Ama şehirlerin yerel seçimlerinde, bazen insanlar adayları beğenmiyor, bazen protesto ediyorlar. Bu demokratik toplumlarda olan bir şey. Seçimleri kazanabilirsin, kaybedebilirsin ama demokratik ve adil olmak zorunda.

MODERATÖR- Fakat bu Amerika Birleşik Devletleri’yle ilişkiyi yenilemek için herhangi bir fırsat sunuyor mu? Son seçimlerin kampanyaları boyunca çokça “ulusal güvenlik” duyuldu.

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Yerel seçimlerin başka herhangi bir ülke ile olan ilişkilerimizle bir ilgisi yok.

MODERATÖR- Yani, Erdoğan’a hiçbir etkisi olmayacağını mı düşünüyorsunuz?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Aslında hiçbir seçim, hiçbir politika ve ülkeyle ilişkiler konusunda önemli değildir. Yani, Erdoğan halkın ne söylediğini dinliyor. Dış siyaset dahil politikamızı bu şekilde formüle ediyoruz. Her hal ve karda, müttefiklerimizle ve özellikle ABD’yle olan ilişkilerimizi her zaman geliştirmeye, güçlendirmeye ve derinleştirmeye çalışıyoruz. Ve ikili ilişkilerimize değer veriyoruz. Bazı önemli sorunlarımızın olduğu doğru ve diyalog içindeyiz. İki Başkan oldukça sık telefonda görüşüyor. Ayrıca ben de Dışişleri Bakanı Pompeo’yla irtibat halindeyim ve çalışma gruplarımız, ABD’nin Suriye’den çekilme kararını koordine etmek üzere görev gücümüz var. Ve Suriye’deki konsolosluk meseleleri, terörle mücadele ve bunun gibi konularda dört çalışma grubumuz var. Öne çıkan sorunlar var. Ama biz diyalog halindeyiz, yakın bir işbirliği içindeyiz ve bu öne çıkan sorunların üstesinden gelmek için birlikte çalışıyoruz.

MODERATÖR- Vaşington’da planlanan Dışişleri Bakanı Pompeo ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Bolton’la görüşmelerinizde, Türkiye’nin hala Rus sistemi S-400’leri satın aldığını söylemeye devam edecek misiniz?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Kesinlikle. Bu anlaşma yapılmıştır. Başkan Trump bile, bir önceki ABD yönetiminin Türkiye’ye Patriot’ları satamamasının bir hata olduğunu kabul etti. Bu bizim için bir seçenek değildir. ABD’den kısa bir süre önce tekliflerini aldık, ancak bu ABD’nin Türkiye’ye Patriot’ları satabileceğini garanti etmiyor, çünkü 10 yıldır bekliyoruz. İşte bu nedenle Rusya’dan satın alıyoruz. Başka müttefiklerimizden de almaya çalıştık ama alamadık. Bu Türkiye’nin acil ihtiyacıdır. Hava savunma sistemlerine acilen ihtiyacımız var.

MODERATÖR- Neden?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Çünkü çevremizde herkeste füzeler var, böyle bir tehdit var komşu ülkelerde, Suriye’de, diğerlerinde. Ve henüz NATO bu noktada bizim hava sahamızı koruyacak yetkinlikte değil.

MODERATÖR- Ancak NATO, seçmiş olduğunuz S-400 sistemlerinin kendi sistemleriyle uyumlu olmadığını söylüyor. Dolayısıyla …

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Hayır, Genel Sekreter çok açık bir şekilde şunu ortaya koydu: Her üye ülkenin istediği sistemi, istediği ülkeden satın alma hakkı var dedi ve Genel Sekreter Stoltenberg’in çok açık ifadesi budur.

MODERATÖR- Ancak bu onların savunma sistemleriyle uyumlu değil.

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Hayır, NATO sistemlerine entegre olmak zorunda da değil, ve bu da bizim amacımız değil. Bu bizim kendi tasarrufumuz içindir. Bu bir savunma sistemidir ve NATO sistemine entegre edilmeyecek. Biz bunu çok açık bir şekilde ifade ettik zaten. Ve şunu da açık bir şekilde ifade ettik ki bu sistem F-35’ler de dahil olmak üzere herhangi bir NATO sistemini düşman olarak görmeyecek. Dolayısıyla, F-35’lere veya herhangi bir NATO sistemine bu sistemin bir tehdit olmayacağını göstermek için biz ABD’ye teknik bir çalışma grubu kurulmasını önerdik.

MODERATÖR- Bazı haberler var biliyorsunuz F-35’lerle alakalı. Siz buraya gelmeden hemen önce zannedersem 2 tane F-35 New Mexico’da ve Türk pilotları orada bu sistemler hakkında eğitim alıyorlar ve bunlar daha sonra ABD tarafından Türkiye’ye verilecekti, ama S-400 anlaşması olursa bunlar devam etmeyecek, bunlar teslim edilmeyecek deniyor.

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- S-400’ler bitmiş, yapılmış bir anlaşmadır. Geri adım atmayacağız. F-35 ise kapsamlı bir programdır ve Türkiye bu programın bir parçası. Türkiye olarak 35’lerin birçok parçasını üretiyoruz. Ve biz 1.2 milyar Dolar ödedik şu ana kadar ve 2.3 milyar Dolar da ödenecek olan bir meblağ var. Ve bütün yükümlülüklerimizi kendi adımıza yerine getirmiş durumundayız, program içerisindeki programın bir parçası olan ülkelerden birisi olarak ve bu çok kapsamlı bir program. Yani ABD bir şey üretiyor ve onu NATO müttefiki olan Türkiye’ye satıyor diye bir şey yok. Biz bu programın bir parçasıyız, bu kadar basit olamaz.

MODERATÖR- Sizin de söylediğiniz gibi Türkiye F-35’lerin üretiminin bir parçası. Belki Dışişleri Bakanlığı işte bu nedenle söylüyordur bunu tekrar gözden geçirmemiz lazım diye, çünkü transferi durdurmak demek Türkler için bir maliyete neden olacak; pek çok başka ülke üretime yardımcı oluyor ve Türkiye bundan zarar görecek. İnsanlara buna neden değeceğini anlatabilir misiniz?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Türk halkı bunu çok iyi anlıyor. Türkiye’deki savunma sanayii sadece bu projeye bağlı değil. Biz kendi savunma endüstrimizi, savunma sanayiimizi geliştiriyoruz. Biz ihtiyaç duyduğumuz her şeyin yüzde 70’ni savunma sanayii açısından Türkiye’de üretiyoruz zaten ve savunma sanayimizi gelecekte de iyileştirmeye, geliştirmeye devam edeceğiz. Ve Türk halkı çok iyi anlar kendi etrafımızdaki tehditleri de çok iyi anlamakta. Biz çok barışçıl bir ortamda yaşamıyoruz, dört bir yanımız çatışmalarla dolu. Ve biz NATO’nun en öndeki cephe hattındayız esasında, NATO’nun karşı karşıya kaldığı bütün sıkıntıların, düzensiz göç olsun, terörizm olsun, iç savaşlar olsun. Dağlık Karabağ’dan tutun da Gürcistan’a kadar, oradan tutun da Kırım’a kadar ve Kıbrıs meselesi var yine birçok konu, dondurulmuş çatışmalar, sıcak çatışmalar hepsi bizim bölgemizde ve bunlara ek olarak bir de terörizm var. Dolayısıyla, Türkiye’nin acil ihtiyacı bu ve Türk halkı bunu çok iyi anlıyor.

MODERATÖR- F-35’ların teslim edilmemesini ve [… duyulmuyor] anlayacak mı?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Henüz kesin değil, biz şu anda üzerinde çalışıyoruz, farklı beyanlar var, ABD’deki farklı kurumlardan farklı şeyler söyleniyor bunların teslimatıyla alakalı. Yani Amerika’nın Suriye’den çekilmesi başka konularla alakalı da bu böyle, ABD’deki farklı kurumlardan çelişkili açıklamalar gelebiliyor, ama temel olarak biz bu konu üzerinde çalışmaya devam etme kararlılığındayız.

MODERATÖR- Ben Pentagon’un söylediklerine atıfta bulunuyorum F-35’lerin teslimatının durdurulmasıyla alakalı. Trump yönetiminde başkaları başka şekilde söyler mi diyorsunuz?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Yani Trump şunu söyledi telefonda, bir önceki Amerikan yönetiminin Türkiye’ye Patriot satmamakla hata ettiğini söyledi ve Sayın Erdoğan’a da bu konuyla ilgileneceğinin sözünü verdi ve şu anda o ABD’nin Başkanı.

MODERATÖR- F-35’lerle mi alakalı?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Evet F-35’lerle.

MODERATÖR- Yani Başkan bu kararı yeniden gözden geçirecek mi?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Bu sorunu çözmek için elinden geleni yapacağına söz verdi.

MODERATÖR- Pentagon’un açıklamalarına rağmen F-35 sorununun çözüleceğine dair?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Evet doğru. S-400’ler de aynı şekilde.

MODERATÖR- Bu telefon konuşması ne zaman oldu?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Kısa bir süre önce.

MODERATÖR- Biz Başkan Trump’ın, Sayın Erdoğan’la yapmış olduğu telefon konuşmalarını da buradan da takip ediyoruz, birçok yansıması da var. Bizimle paylaşabileceğiniz başka ayrıntılar var mı?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU - Ben tabii ki her ayrıntısını sizle paylaşamam burada sadece bunları söyleyebilirim.

MODERATÖR- Suriye’deki angajmanla alakalı olarak Trump’ın kararını gözden geçireceğiyle alakalı düşünceler de var. Sayın Erdoğan’ın da bu konuda görüşleri var. ABD kuvvetleri Suriye’de varsa mı, yoksa mı Türkiye daha rahat eder?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Ülkenin geleceği için, toprak bütünlüğü için en iyisi bütün ülkelerin Suriye’den ayrılması gerekir. Bizim sorunumuz şu, ABD’nin orada kalmasıyla ilgili sorunumuz şu, Amerika Birleşik Devletleri orada PKK, PYD ve YPG terör örgütleriyle angaje oluyor. Ve biz ABD’nden bu angajmanı bitirmesini istedik. Ama ABD hala bu terör örgütlerini destekliyor ve bu terör örgütleri bizim için doğrudan tehdit oluşturuyor.

MODERATÖR- ABD’nin YPG ve diğerleriyle olan ilişkileri iyi bir şey değil mi? Onları bir noktada sınırlıyor mudur?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Hayır, ABD terör örgütünü destekliyor, bu terör örgütüne ağır silahlar dahil silah veriyor ki bu bizim için büyük bir risk ve biz bunu ABD’ne de söyledik. Münbiç yol haritasına da bunu koyduk ve bu konuda mutabık da kaldık. YPG bu bölgeden çıksın ve biz de birlikte çalışalım, yerel yapılar oluşturalım dedik ve güvenlik yapısı ve bir yönetim yapısı kurulsun dedik, ama yol haritası henüz daha hayata geçirilebilmiş değil. ABD’yle üzerinde birlikte çalışmaya devam etmemizi gerektiren birçok konu var. Dolayısıyla, eğer bütün ülkeler Suriye’den çıkarsa ülkenin istikrarı için ve ülkenin toprak bütünlüğü için iyi olacak.

MODERATÖR- 400 ila 1000 kişilik bir Amerikan kuvvetinin orada kalmasına karşı mısınız?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Yok, 200 Amerikan kuvveti, daha güneyde kalacak. Ama şimdi ABD’nin muhtemel güvenli bölge dahil Suriye’den geri çekilmesini koordine etmek için birlikte çalışıyoruz.

Bir diğer konu, ABD’nin doğrudan doğruya Münbiç’te bir rolü olmamasına karşın, ama Münbiç’in uygulanması ülkenin geleceği için önem taşımakta, siyasi sürecin devam etmesi önem taşımakta ve YPG konusunda görüş ayrılığımız olsa da ABD, Suriye’de bizim için ana partnerlerden bir tanesi, birlikte çalışıyoruz.

MODERATÖR- Doğru, ABD’nin de yardımlarıyla ve onun yanında savaşmakta olan. Ancak, burada net olmak gerekirse, ABD’nin Suriye politikasının ne olduğunu biliyor musunuz?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Hayır, sorun da bu zaten.

MODERATÖR- Peki bu sorun neden kaynaklanıyor?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Ülkemizin içişleri hakkında yorum yapmak istemiyorum. Tekrar söylüyorum, ABD’den, ABD Dışişleri Bakanlığı ve Savunma Bakanlığı’ndan, sahadaki ordudan, CENTCOM’dan ve diğerlerinden, farklı pozisyonlardan, farklı kurumlardan gelen farklı açıklamalar var. Dolayısıyla net bir strateji yok. Sorun da budur.

MODERATÖR- Özellikle ABD birlikleri, herhangi bir güvenli bölge, oradaki herhangi bir Avrupa kuvvetinde, bunun nasıl göründüğüne dair ayrıntılı bir bilgi vermediniz, demek istediğim…

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Aslında bir görev gücümüz var ve bu görev gücü üç kez buluştu ve şimdi tüm bu meseleler hakkında görüş alışverişi yapıyoruz, bugün ve yarın meslektaşlarımla bu konuyu tartışacağız.

MODERATÖR- İzleyicilerden bazı sorular almak istiyorum. Bizim için olmasa da, Ulusal Güvenlik Danışmanı ve Dışişleri Bakanıyla buluştuğunuzda onlara soracağınız asıl sorunuz nedir?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Suriye bunlardan biri ve S-400 ve F-35'ler bir başkası, ayrıca tartışmamız gereken FETÖ sorunu ve bazı konsolosluk konuları, yasal konular, ilişkilerimizde birçok konu var. Hepsi aslında olumsuz değil, demek istediğim aynı zamanda olumlu bir gündeme sahibiz.

Mesela 75 milyar dolarlık ikili ticaret hacmine de ulaşmamız gerekiyor, ekonomik işbirliğimiz ve NATO’yla ittifakımız ve bölgemizdeki konular.

İki müttefik olarak üzerinde çalışmamız gereken pek çok konu var.

MODERATÖR- Orada birinin elini kaldırdığını gördüm. Mikrofonu verebilir miyiz lütfen? Lütfen kendinizi tanıtabilir misiniz?

SORU- Ben Teğmen Albay Sylwia Szawlowska, buradaki Polonya Savunma Ataşesi Yardımcısıyım. Rusya ve NATO hakkında hızlıca bir soru soracağım.

Rusya’nın nasıl NATO’nun dostu olmadığını ve politikanızı şekillendirirken, politikanızı formüle ederken, Rusya’yla savunma işbirliğinde herhangi bir kırmızı çizginiz olup olmadığını açıklayabilir misiniz lütfen? NATO’nun uyumu ve savunma kabiliyetleri için zihinsel etkisinin olabileceği konusunu da akılda tutarak, ne kadar ileri gidebilirsiniz? Teşekkür ederim.

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- İlk olarak, Türkiye, NATO’nun Rusya’ya yönelik çift yollu politikasını destekliyor: caydırıcılık ve diyalog. Ve Bakanlar Toplantısı sırasında bazı ülkelerin daha fazla diyalog ve bazılarının ise daha fazla caydırıcılık lehine olduğunu görüyorum. Her durumda, bu çift yollu bir politikadır. Ve biz bunu destekliyoruz. Rusya ile ikili ticaret hacmimizi de arttırıyoruz, Rusya bölgede ve komşu bir ülkedir ve birlikte çalışmamız gerekir.

Suriye’de ve diğer dosyalarda birlikte çalışıyoruz, ve sonuç ortadadır, Astana süreci aslında Cenevre sürecini de canlı tutmak için çok etkili oldu. Ancak Rusya’ya pek çok konuda katılmıyoruz. Karadeniz’deki saldırganlıklarına katılmıyor, Kırım’ın yasadışı olarak ilhakını tanımıyoruz ve Gürcistan’ın toprak bütünlüğünü de destekliyoruz ve Suriye’de de pek çok alanda aynı fikirde değiliz.

Bazı alanlarda ise birlikte çalışıyoruz, bazı alanlarda Rusya ile aynı fikirde değiliz. Ve biz Rusya'dan, Almanya dahil diğer pek çok müttefikin yaptığı gibi, gaz ve petrol ithal ediyoruz. Polonya'nın Rusya'dan bir şey ithal edip etmediğini bilmiyorum, ancak komşu ülkeler olarak ticaret hacminiz de artıyor.

Ancak, özellikle S-400'ü kastediyorsanız, satın aldığımız sistem tartışmamızın başında belirttiğim gibi, NATO için bir tehdit oluşturmayacak.

Biz de diğer Avrupa müttefikleri, Batı Avrupa ülkeleri gibi Rusya’yla çalışıyoruz. Ancak bu, İttifak'a zarar verdiğimiz ve Rusya’yla her konuda hemfikir olduğumuz anlamına gelmez, bu nedenle dış politikamızda özellikle bu konuda bir değişiklik olmaz. Teşekkür ederim.

MODERATÖR- Neden müttefikleri yabancılaştırmaya ve ABD yaptırımlarını göze almaya değiyor?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Tekrar söyleyin lütfen.

MODERATÖR- Neden müttefikleri yabancılaştırmaya…

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Hayır.

MODERATÖR- ve ABD yaptırımlarını göze almaya…

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- İttifakı yabancılaştırmıyoruz.

Mesela Karadeniz’de Türkiye, Romanya ve Polonya arasında üçlü bir mekanizma var. Ve bu bölgedeki tüm NATO faaliyetlerini doğu cephesi olarak destekliyoruz. NATO müttefiklerini yabancılaştırmıyoruz. Ve biz aslında Rusya ile diğer müttefikler arasında seçim yapmıyoruz.

MODERATÖR- Yani, CAATSA yasalarına göre yaptırımlar tehdidinin gerçekleşeceğini düşünmüyor musunuz? ABD…

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Bu anlaşmayı imzaladık. Bu anlaşmayı CAATSA’dan önce tamamladık.

MODERATÖR- Yani bunun geçerli olacağını düşünmüyor musunuz?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Açıkçası, olmaması gerekir.

SORU- F-35 konusuna dönecek olursak… Bildiğiniz gibi ABD Kongresi satın almayı engelleme gücüne sahip ve Türkiye satın alımları sürdürmeye devam ederse, S-400’ü alacağınızı söylüyorsunuz. Bu satış engellenirse ABD-Türkiye ilişkilerine ne olur?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Bunun ikili ilişkilerimizde tercih etmesek de kesinlikle çok olumsuz bir etkisi olacak. Bu nedenle, Kongreye durumu ve Türkiye'nin neden S-400'leri alması gerektiğini ve bu programın, yani F-35lerin ve Türkiye’nin bir parçası olduğu bu programın, neden önemli olduğunu açıklamak hem Türkiye’nin hem de ABD yönetiminin sorumluluğundadır. Ve Türkiye çok katkıda bulundu. Dolayısıyla bu durumu Kongreye açıklamak bizim ortak yükümlülüğümüzdür. Teşekkür ederim.

SORU- Sayın Bakan, Türkiye'nin Karadeniz’deki güvenlik ve savunma konusundaki stratejisini netleştirebilir misiniz, çünkü şimdi bile çelişkili sinyaller duyuyorum. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Varşova zirvesinden önce, NATO müttefiklerini Karadeniz’in bir Rus gölü olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyardı.

Kırım'da Rus askeri Karadeniz filosunun artmakta olduğunu gördük ve yine de Türkiye'nin Rusya ile olan işbirliğini sürdürdüğü anlaşılıyor. NATO’dan Karadeniz angajmanı açısından neler bekliyorsunuz ve Türkiye caydırıcılık ve savunmayı geliştirme ve hatta bir noktada diyalogu ilerletme stratejisini nasıl karşılar? Öte yandan Rusya'nın Azak Denizi'ni bir Rus gölüne dönüştürmeye çalıştığı bir dönemde diyalogu nasıl ilerletebiliriz?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Evet, çok teşekkürler.

Burada herhangi bir çelişki görmüyorum ve önceki sorulardan birine cevap verirken vurguladığım gibi, özellikle Karadeniz konusunda NATO politikalarını ve kararlarını destekliyoruz ve gemilerin Boğazlardan geçişleri hususunda Montrö Anlaşmasına sahibiz. Bu farklı bir konu. Ancak NATO’nun bölgedeki ve Karadeniz’deki tüm faaliyetlerini ve kararlarını aktif olarak destekliyoruz. Ayrıca NATO’nun Karadeniz müttefiklerinin de kendi yeteneklerini güçlendirmek için üzerlerine düşeni yapmaları gerektiğini vurguladık.

29 müttefik var ve neredeyse 25’inden fazlası Rusya’dan petrol ve doğalgaz alıyor. AB, yaptırımlara rağmen Rusya’yla ticaretini sürdürüyor. Bu tam olarak bizim de yaptığımız şey. Aslında Rusya ile ikili ticaretimizi daha da arttırdık. Tabii ki Türkiye bağımsız bir ülke, egemen bir ülke ve Türkiye aslında tüm komşu ülkelerle iyi ilişkiler kurmalı. Türkiye, Rusya’yla diğer ülkeler arasında seçim yapmak zorunda değildir ve Rusya’yla ilişkilerimizi, diğer ülkelerle ilişkilerimizin alternatifi olarak görmüyoruz. Kimse, ne Batı ne de Rusya bizim seçim yapmamızı isteyebilir.

Ukrayna’da oldu ve neler olduğuna bakın. Karar aslında Ukrayna tarafından alındı, durum bundan daha iyi olmazdı. Batı, Ukrayna'dan sadece onları seçmesini istedi ve Rusya da aynı şeyi yaptı. Dolayısıyla, Türkiye aynı duruma sokulamaz. Herkesle olan ilişkilerimizi dengelemeliyiz ve bunda hiçbir çelişki görmüyorum. Üzgünüm ama çok açık ve net olmalıyım. Türkiye’ye ne Rusya ne de başkaları tarafından böyle koşullar getirilmelidir.

SORU- Ivanna Klympush-Tsintsadze, Ukrayna Başbakan Yardımcısı.

Sayın Bakan, Rusya'nın ülkemi kendi tarafına çektiğini ve NATO'nun diğer tarafa çektiğini söylediniz. Bu bizim kararımız. NATO’ya üye olmaya biz karar verdik. Aslında size başka bir şey sormak istiyorum. Rusya Federasyonu'nun 27 Mart'ta Kırım Tatarlarına karşı, yasadışı ilhak ettiği Kırım'da, 23 Kırım Tatarı’nı demir parmaklıkların arkasında koyma ve yasadışı bir şekilde terör saldırılarıyla suçlamaya yönelik girişimleri var mı? Rusya ile ekonomik ve savunma ilişkiniz üzerinde bir etkisi olacak mı? Bu Kırım Tatarlarının serbest bırakılmasına yardım etmek için Rusya’da ne tür bir manivela kullanacaksınız?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Türkiye'nin yaptıklarını görüyor olmanızı takdir ediyorum. Yapabildik çünkü hem Ukrayna hem Rusya’yla iyi ilişkilerimiz var. Ukrayna ile mükemmel ilişkilerimiz var. Ukrayna'nın kararlarına saygı duyuyoruz ve destek veriyoruz. Ayrıca Ukrayna’da yapılacak NATO’da faaliyetlerinde sizi destekliyoruz. Ayrıca savunma ve savunma sanayii alanlarında da çok iyi işbirliğimiz var. Ancak, benim demek istediğim farklıydı. Bu kararı vermek sizin hatanız değildi. Ancak bana göre, hem Rusya hem de Avrupa, Ukrayna'da büyük hatalar yaptı. Benim söylemek istediğim buydu. Tüm sözkonusu Kırım Tatarlarına ve Ukraynalılara gelince. Bazılarını geri alabildik.

Sayın Cumhurbaşkanı Poroshenko ve Ukrayna'daki yönetim bunu takdir etti. Ancak bunu yapmaya devam edeceğiz. Herhangi bir düzeyde Rus mevkidaşlarıyla, Rusya’yla her toplantıda tüm bu sorunları gündeme getiriyoruz.

Lavrov'la görüştüğümüz zamanlarda, hatta Antalya'da bile… Cumhurbaşkanımız Putin'le görüştüğü zaman, sözkonusu Kırım Tatarlarını ve Rusya'daki Ukraynalıları serbest bırakmalarını talep ediyor, ısrar ediyoruz. Ve tüm bu Kerç boğazı sorunu. Türkiye tüm bu Ukraynalı gemileri ve mürettebatı geri almak için elinden geleni yapıyor. Maalesef işe yaramadı. Ancak Türkiye olarak bunun üzerinde çalışmaya devam edeceğiz. İdareniz, bu konudaki çabalarımızın farkındadır. Teşekkür ederim.

MODERATOR- Zamanımız azalıyor ama çok çabuk, hem Batı hem de Rusya’nın Ukrayna’da büyük hatalar yaptığını söylediniz. Rusya’nın Kırım'ın ilhak edilmesi açısından eşdeğer hatalar olduğunu mu söylüyorsunuz? Sadece netleştirmek için?

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Söylediğim gibi, bu kabul edilemez ve Batı’nın hataları veya Ukrayna’nın herhangi bir kararı, Kırım’ın yasadışı olarak ilhak edilmesini haklı gösteremez. Ve bu yasadışı ilhakı asla tanımıyoruz. Bu arada birçok Batı ülkesi, hepiniz Kırım'da olanları unuttunuz. Ve maalesef hiçbir platformda bundan hiç bahsetmediler. Yani müttefiklerimiz ortak müttefiklerimiz. Ancak Litvanya, Türkiye ve diğer birkaç ülke gibi bazı ülkeler bunun yasadışı bir ilhak olduğunu her zaman hatırlatıyor. Bu konuda da dikkatli olmaya devam etmeliyiz.

MODERATOR: Sayın Bakan, çok teşekkürler. Zamanımız kalmadı. Hepinize çok teşekkür ederiz.

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU- Teşekkürler.