Bolivya'nın Siyasi Görünümü

Bolivya başkanlık sistemi ile yönetilmektedir. Devlet Başkanı aynı zamanda hükümetin de başkanıdır. Yasama faaliyetlerinin iki meclisli parlamento tarafından yürütüldüğü ülkede yargı, yasama ve yürütme karşısında bağımsızdır. Devlet Başkanı ve Yardımcısı genel oyla doğrudan halk tarafından beş yıllığına seçilmektedir.

Ülke idari olarak dokuz eyalete, bunlar illere, iller bölgelere (seccion) ve kantonlara ayrılmıştır. Merkezi idare, eyaletlerde devlet başkanı tarafından atanan vali tarafından temsil edilmekte, illerin yönetiminin başında vali yardımcısı bulunmaktadır. Ayrıca her ilde belediyelerden oluşan yerel idareler mevcuttur. Belediye meclisleri, halk tarafından doğrudan seçilmektedir. Bolivya’da genel seçimlerde ülke çapında %3’lük oy barajını geçemeyen siyasal partiler statüsünü kaybetmekte ve bir sonraki seçimlere katılamamaktadır.

2005 ve 2009’da iki kez Başkan seçilen Evo Morales, 12 Ekim 2014 tarihli seçimlerde %61,4 oy alarak üçüncü kez başkan seçilmiş ve 22 Ocak 2015 tarihinde görevine başlamıştır. Bolivya’nın ilk yerli kökenli Cumhurbaşkanı olan Morales, yerli ve köylü hakları temelinde insan hakları konularına odaklanmış ve yeni Anayasa bu çerçevede şekillendirilmiştir. 2009 yılında ülkenin Bolivya Cumhuriyeti olan resmi adı ülkedeki farklı etnik grupların varlığı gözönüne alınarak, Bolivya Çokuluslu Devleti olarak değiştirilmiştir. Morales’in reformları, sosyal ve etnik önyargıların ortadan kaldırılması, ülkedeki tüm kesimlerin olanakların tamamından faydalanması, eğitim ve siyasi temsile ilişkin eşit hakların ve çok etnili yapının tanınması, yerli halkın haklarının hukuki çerçeveye kavuşturulması, toprak reformu ve doğal kaynakların mülkiyeti için yeni ölçütler belirlenmesi konularını içermektedir.

Başkan Morales’in 2019’da dördüncü kez seçilebilmesine ilişkin olarak Anayasada yapılması öngörülen değişiklik için 2016 Şubat ayında yapılan halk oylamasında, halkın %51,3’ü hayır oyu kullanmıştır. Ayrıca, muhalefet 2017 Eylül ayında Morales´in yeniden başkan seçilmesinin önünü açacak bir değişiklik yapılmaması için Bolivya Anayasa Mahkemesi’ne başvuruda bulunmuştur. Ancak Anayasa Mahkemesi, Morales’in sınırlama olmaksızın yeniden başkan adayı olabilmesini 28 Kasım 2017 tarihinde onaylamış, böylelikle Morales’in adaylığının önü açılmış ve MAS Partisi Morales’i Başkanlığa aday göstereceğini resmen açıklamıştır.

Sonraki seçimlerin Ekim 2019’da yapılması öngörülmektedir.