#

Bilişim Alt Yapısı

Dışişleri Bakanlığında BT Kullanımı

Dışişleri Bakanlığı, kurulduğu ilk zamanlardan bu yana günün bilişim teknolojisinden (BT) azami yararlanan bir kurum olmuştur. Bilişim ve iletişim teknolojilerinde yaşanan ve gün geçtikçe hızı artan baş döndürücü gelişmeler günlük yaşamın her alanını derinden etkilemekte ve dönüştürmektedir. Bu gelişmeler Dışişleri Bakanlığına da doğrudan yansımaktadır.

Günümüzde devletin ve diğer kurumların sunduğu kamuya açık hizmetlerin bir bilgisayar ve internet hattı ya da akıllı cep telefonu aracılığıyla hizmet veren birime bizzat gitmeye gerek kalmadan hızla alınması mümkün olabilmektedir. Dışişleri Bakanlığı da bu imkanları sonuna kadar kullanarak, gerektiğinde zorlayarak gerek kamuya sunduğu hizmetlerde, gerek kendi işlevlerini yerine getirmekte teknolojiden en etkin şekilde yararlanmaktadır.

Dışişleri Bakanlığının çalışma alanı dünyanın Antarktika dışındaki tüm kıtalarıdır; deyim yerindeyse “üzerinde güneş batmaz”, dünya çapında 7/24 hizmet verir. 200’ün üzerinde dış temsilciliği bulunan Dışişleri Bakanlığı dünyada bilişim teknolojindeki gelişmeleri yakından izlemek ve kullanmak zorundadır.

Dışişlerinde BT nasıl kullanılır:

Bilişim teknolojilerinde Bakanlığımızın çalışma alanı iki ana konu üzerinde odaklanmıştır:

- Dış Temsilciliklerimizle hızlı, kesintisiz ve güvenli haberleşme alt yapısının geliştirilmesi, bu amaçla gerekli yazılım ve donanımın temini ve uygulanması.

- Vatandaşlarımıza yurtdışında verilen askerlikten doğuma birçok unsuru içeren konsolosluk hizmetlerinin hızlı ve kaliteli bir şekilde verilmesi ve bu hizmetlerin e-devlet çalışmalarıyla bütünleştirilmesi için gerekli alt yapı çalışmaların yapılması, ihtiyaç duyulan yazılımın geliştirilmesi. Bu kapsamda e-Devlet çalışmalarına destek verilmesi.

Dışişlerinde BT Tarihi:

Dışişleri Bakanlığı, kamuda ilk bilgisayar kullanmaya başlayan kurumların başında gelmektedir. Bakanlığımızdaki ilk bilgisayarlı veri işleme sistemleri 1981 yılında faaliyete geçmiştir. 1989 yılında ise, yurtdışındaki vatandaşlarımızın yaklaşık yüzde 80’inin yaşadığı Almanya ile diğer Batı ülkelerindekilerden başlayarak her bir temsilciliğimizde Novell NetWare sistemi üzerine inşa edilen yerel ağlar kurulmaya başlanmıştır. Bu sistemlerde ilk önce vatandaşlarımıza sunduğumuz konsolosluk hizmetleri otomasyonu başlatılmış, buna paralel olarak belgelerin hazırlanıp saklandığı yazışma programları WordStar tabanlı olarak geliştirilmiştir.

İnternet hizmetlerinin sunulmasının ve kullanımının yaygınlık kazanması üzerine tüm iletişim altyapımız internet üzerinden dünya çapında anlık haberleşme imkanı verecek şekilde yeniden tasarlanmıştır. Konsolosluk hizmetlerimiz birbirlerine çevrimiçi bağlanan temsilciliklerimizce verilmeye başlanmış, önceki dönemde aylar sürebilen işlemler dakikalar içinde sonuçlandırılmaya başlamıştır. Keza haberleşmemiz de bu şekilde hızlanmış, öncesiyle kıyaslanamayacak bir etkinliğe erişmiştir. Artık bir temsilciliğimizle haberleşmemiz açık kanallardan anlık sağlanabilmekte, güvenli haberleşmemiz ise dakikalarla ölçülen sürelerde gerçekleştirilmektedir.

BT gelişmelerini sağlayanlar:

Bu imkanları bize sağlayan yazılımlar öncelikle Bakanlığımız içinde yapılmıştır. Nitekim 2000 yılından bu yana kullanılan belge yönetim sistemi, konsolosluk programı, yasalarımıza uygun olarak harcama kayıtlarımızın tutulduğu muhasebe programı ve benzeri iletişim yazılımları Bakanlığımız uzmanlarınca geliştirilmiştir.

Bakanlığımız bilgi güvenliğinin öneminin bilincinde olarak bu amaçla kullanılacak yazılımın milli kaynaklarla geliştirilmesi için özellikle TÜBİTAK ile işbirliği halinde çalışmalar yürütülmüş ve 2002 yılından itibaren ülkemizin ilk milli kripto sistemi DBGS (Dışişleri Bakanlığı Güvenlikli Sistem) tüm temsilciliklerimizde kullanılmaya başlanmıştır. Bu sistemde donanım ve yazılımın tamamı güvenli olarak milli kurumlarımızca sağlanmakta, uzmanlarımızca Bakanlık yapımıza uyarlanmaktadır.

BT ve kesintisiz haberleşmenin önemi:

Bölgemizde son yaşanan gelişmelerin de gösterdiği gibi, dünyanın dört bir yanına yayılmış temsilcilik ağıyla Bakanlığımızın kesintisiz haberleşme olanaklarına sahip olması, gerek kriz bölgelerindeki vatandaşlarımıza hızlı bir şekilde yardımcı olunabilmesi, gerek Temsilciliklerimizin diğer görevlerini etkinlikle yapabilmesi açısından önemlidir. Bu kapsamda Bakanlığımız karasal internet hatları yanında başta milli Türksat uydularımız olmak üzere uydu iletişim hizmetlerinden de yararlanmakta, uydu telefon ve veri iletişim cihazlarını etkin bir şekilde kullanma yeteneğinin çoğu zaman hayati sonuçları olabileceğinin bilinciyle hareket etmektedir.

Vatandaşlarımıza verilen hizmetler ve BT:

Yaklaşık 5 Milyon vatandaşımız yurtdışında ikamet etmektedir. Bunun yanında giderek artan sayıda vatandaşımız da turistik ya da iş gibi çeşitli amaçlarla kısa süreli olarak yurtdışına seyahat etmektedir. Bu çerçevede, olağan konsolosluk hizmetleri kadar kriz ve doğal afetler gibi acil durumlarda da hızlı ve kaliteli hizmet verilmesi Bakanlığımız için çok önemlidir. Bakanlığımız bu amaçla teknolojinin sağladığı imkanlardan yararlanarak, e-konsolosluk, e-pasaport, çağrı merkezi gibi vatandaşlarımızın yaşamlarını kolaylaştıracak tüm unsurları içeren bir hizmet ağı oluşturmayı hedeflemiş ve bu sayede hizmetlerin eskisine göre yüzlerce kez daha hızlı bitirilmesi mümkün olabilmiştir. E-devlet projesi kapsamında önümüzdeki dönemde yurtdışında vatandaşlarımıza hizmet veren Bakanlığımız birimlerinin, doğrudan ülkemizde sorumlu kurumun uç birimi olarak kabul edilmesi ve bu çerçevede ilave yazışmaya gerek kalmadan, vatandaşlarımızın ihtiyaçlarının çok kısa süreler içinde karşılanması hedeflenmektedir. Örneğin yurtdışında doğan bir vatandaşımızın nüfusa kaydı doğrudan vatandaşımızın başvurduğu Başkonsoloslukça yapılarak elektronik ortamda İçişleri Bakanlığı Nüfus Vatandaşlık Genel Müdürlüğüne iletilecektir. Oysa eskiden bu işlem Başkonsolosluğa sunulan gerekli belgelerin fiziksel posta ile Türkiye’ye gönderilmesini gerektiriyor, bu da yaklaşık altı haftalık bir süre alıyordu. Benzeri bir hızlandırma da adli sicil kayıtları için yapılacaktır. Eskiden haftalar, bazen de aylar sürebilen adli sicil kayıt örnekleri artık Başkonsolosluklarımızdan anlık olarak alınabilmektedir.

Hedeflerimiz:

Bugün gelinen noktada, özellikle kamu hizmetlerinin bütünüyle elektronik ortama taşınması gibi kaçınılmaz bir hedefe doğru ilerleyen Türkiye’de Dışişleri Bakanlığı başından beri bu sürecin ilk öncülerinden olmanın haklı gururunu duymaktadır. Hedefimiz, Bakanlığımızın görev alanında halka ve devlete verdiği hizmetleri teknolojinin keskin ucunu kullanarak sürekli olarak ileri götürmek, kapsamını genişletmek ve etkinleştirmektir.